Coming Up Mon 10:00 PM  AEST
Coming Up Live in 
Live
Amharic radio

ኮሮናቫይረስ (ኮቪድ-19) መዘርዝረ ጭብጥ

In Australia testing for COVID-19 is on the rise Source: Getty Images/LEREXIS

SBS በቋንቋዎ ስለ ኮቪድ - 19 ወረርሽኝ የተጣሩ ዘገባዎችን ያለማቋረጥ ሊያቀርብልዎ ተነስቷል። ይህ መዘርዝረ ጭብጥ እያንዳንዱ ማኅበረሰብ ሊያውቀው የሚገባውን መረጃ አካትቷል።

በቤትዎ ውስጥ ይቆዩ  ተጠብቀው ይቆዪ የሌሎችንም ህይወት ያትርፉ

SBS COVID-19 የየክልሎችን መረጃ በተመለከተ ፦  CLICK HERE

 የገንዘብ ችግሮች

" የገንዘብ ችግር ካጋጠመዎት የሚከተለውን ድረገጽ  www.moneysmart.gov.au ይመልከቱ ወይም የብሄራዊ የእዳ መርጃ መስመር ላይ 1800 007 007 ይደውሉ ፡፡

የስራ ፈላጊዎች እና ስራን የሚየቆይ ክፍያዎች ( Jobseeker and Job Keeper payments )

እነዚህ ክፍያዎች እስከ 21 ማርች 21, 2021 ድረስ እንዲቆዩ የተራዘሙ ሲሆን መጠናቸው ግን ከሴፕቴምበር 2020 ጀምሮ ይቀንሳል፡፡

የስራ ፈላጊዎች ክፍያ  ፦ ( Jobseeker )

  • በአሁን ሰአት ያለው የክፍያ መጠን ፦  $1,115
  • ከሴፕቴምበር 2020 ጀምሮ የሚኖረው የክፍያ መጠን ፦  $815

በተጨማሪም ከሴፕቴምበር ጀምሮ ከስራ ቦታዎ በየሁለት ሳምንቱ እስከ $300 ያህል ድረስ ክፍያዎ ሳይነካ መስራት ይችላሉሉ፡፡ በአሁን ሰአት ያለው ገደብ $ 106 ነው፡፡

ማንኛውም የስራ ፈላጊ ክፍያውን በቀጣይነት ለመቀበል ከኦግስት 4 ጀምሮ ከስራ አፈላላጊ ድርጅቶች ጋር የመገናኘት ግዴታ ያለበት ሲሆን በየወሩም አራት ስራዎችን መፈለግ ይኖርበታል፡፡

ስራን የሚያቆይ ክፍያ ፦ ( Job Keeper )

ይህ  ለሙሉ ጊዜ እና ለትርፍ ጊዜ ሰራተኞች በሚል  " በሁለት ደረጃዎች " ተከፍሏል ፡፡

የሙሉ ጊዜ ሰራተኞች የሁለት ሳምንት ክፍያዎች ፦

  • በአሁን ሰአት ፦ $1,500
  • ከሴፕቴምበር ጀምሮ ፦ $1,200
  • ከጃንዋሪ ጅምሮ ፦ $1,000

ለትርፍ ጊዜ ሰራተኞች

  • በአሁን ሰአት ፦ $1,500
  • ከሴፕቴምበር ጀምሮ ፦ $750
  • ከጃንዋሪ ጅምሮ ፦ $ 650

ኮቪድ - 19 የሚዛመተው እንደምን ነው?

ኮቪድ - 19 ከሰው - ወደ - ሰው የሚዛመተው፦

  • በቫይረሱ ተጠቅቶ ካለ ሰው ጋር የቅርብ ግንኙነት በማድረግ ወይም በቫይረሱ የመያዙ ምልክት በግልፅ ከመታወቁ 24 ሰዓታት በፊት በቅርበት የተገናኙ ሲሆን

  • በቫይረሱ መያዙ የተረጋገጠ ሆኖ ከሚያስል ወይም ከሚያስነጥስ ሰው ጋር በቅርበት የተገናኙ እንደሁ

  • በቫይረሱ የተያዘ ሰው በሳል ወይም ንጥሻ የበከላቸውን ቁሶች ወይም ጠርዞች (እንደ የበር እጀታዎች ወይም ጠረጴዛዎች) ነክተው አፍዎን ወይም ፊትዎን የነኩ እንደሆነ 

  • የአውስትራሊያ መንግስት ሁሉም ነዋሪዎች የኮቪድሴፍ አፕን እንዲጭኑ ምክሩን ይለግሳል፡፡ለተጨማሪ መረጃ የሚከተለውን ድረ ገዕ ይመልከቱ፦

https://www.sbs.com.au/language/english/australia-launched-covidsafe-a-coronavirus-contact-tracing-app

የኮቪድ - 19 ምልክቶች ምንድን ናቸው?

የኮሮና ቫይረስ ምልክቶች የፌዴራል መንግሥቱ ድረ-ገፅ እንደሚያመለክተው ከአነስተኛ ሕመም እስከ የሳምባ ምች የሚደርስ ዘርፍ አላቸው።

የኮቪድ - 19 ምልክቶች ከጉንፋንና ኢንፍሉዌንዛ ጋር ተመሳሳይነት አለው።

እነሱም፡

  • ትኩሳት

  • የመተንፈሻ አካል ህመም

  • ሳል

  • የጉሮሮ መከርከር

  • የትንፋሽ መቆራረጥ

  • ሌሎች ምልክቶች የአፍንጫ ፈሳሽ ፤ራስ ምታት ፤ የጡንቻ እና መገጣጠሚያ ህመም ፤ ማቅለሽለሽ ፤ ተቅማጥ ፤ ማስመለስ ፤ የማሽተት ስሜትን ማጣት ፤ የማጣጣም ስሜት መቀየር ፤ የምግብ ፍላጎትን ማጣት እና ድካም ይገኙበታል፡፡

በመስኩ የተሰማሩት ባለሙያዎች የኮቪድ 19 ምልክቶች ሲታዩ በቤታችን ሆነን እንዴት መለየት እንደሚችል የሚረዳ መንግድን አዘጋጅተዋል፡፡

https://www.healthdirect.gov.au/symptom-checker/tool/basic-details

ምልክቶቹ ከታዩብኝ ምን ማድረግ አለብኝ?

ከባሕር ማዶ ወደ አውስትራሊያ በተመለሱ 14 ቀናት ውስጥ ወይም  በኮቪድ - 19 መያዙ ከተረጋገጠ ሰው ጋር ከተገናኙ በኋላ ምልክቶቹ ከታየብዎት ለአስቸኳይ ምርመራ ሐኪምዎን በፍጥነት ለማየት ቀጠሮ ማመቻቸት ይኖርብዎታል።

ቀጠሮ ለማስያዝ ሐኪምዎ ዘንድ ይደውሉ ወይም የብሔራዊ ኮሮናቫይረስ የጤና መረጃን በቀጥታ ስልኩ 1800 020 080 ደውለው ያነጋግሩ። ምልክቶቹ ያለብዎት መሆኑን ሳይገልጡ ወደ ጤና ክሊኒክ ወይም ሆስፒታል አይሂዱ።

ወደ ጤና ክሊኒክ ወይም ሆስፒታል ከመሔድዎ በፊት የጉዞ ታሪክዎን ወይም  በኮቪድ - 19 መያዙ ከተረጋገጠ ሰው ጋር የተገናኙ መሆንዎን ሊነግሯቸው ይገባል። የሕዝብ ጤና ባለ ሥልጣናት ወደ ቀድሞ አዘቦታዊ እንቅስቃሴዎችዎ መመለስ ይችላሉ ብለው ይሁንታቸውን እስካልሰጥዎት ድረስ በቤት፥ ሆቴል ወይም የጤና ክብካቤ ክፍሎች ውስጥ ራስዎን አግልለው ሊቆዩ ይገባዎታል።

መተንፈስ ከተቸገሩ ወይም ድንገተኛ የሕክምና አደጋ ከገጠመዎ 000 ይደውሉ።

የሚሰማዎትን ምልክቶች በተመለከት ከባለሙያዎች ጋር መነጋገር ካስፈለገዎ የብሄራዊ ኮሮና ቫይረስ ልዩ የስልክ መስመር ላይ በመደወል ምክርን ይጠይቁ።የስልክ መስመሩም ለ24 ሰአት በሳምንት ሰባቱንም ቀን አገልግሎት ይሰጣል፡፡ቁጥሩም  1800 020 080

የአውስትራሊያ መንግስት GP respiratory clinics በመላው አገሪቱ በመመስረት ላይ ያለ ሲሆን አላማውም መጠነኛ የሆኑ የኮቪድ- 19 ምልክቶችን (ትኩሳት፤ ሳል ፤የትንፋሽ መቆራረጥ፤ የጉሮሮ ህመም እን የድካም ስሜት) ያሳዩ ሰዎችን ለመመርመር ነው፡፡ 

በክልልዎ ወይም ግዛትዎ  GP respiratory clinic  መኖራቸውን ለማረጋገጥ እና  ቀጠሮ ለመያዝ እና እንዴት መመዝገብ እንዳለብዎ ለማረጋገጥ ይሞክሩ

በአካባቢዎ ከሌለም የጤና ሃላፊዎችን ውይም የግዛቱን የጤና ማእከል ድረ ገዕ ይጎብኙ፡፡ የትኩሳት መመርመሪያ ክሊኒኮችን ሌሎች አገልግሎቶች በተመለከተ የክልሉን እና ግዛቱን የጤና ማእከል ድረ ገዕ ይመልከቱ ( state or territory health department website

የመተንፈስ ችግር ወይም ድንገተኛ የጤና ችግር ከገጠመዎ 000  ይደውሉ፡፡

የኮቪድ - 19 ምርመራ ማድረግ ይኖርብኛልን?

የአውስትራሊያ ብሄራዊ ካቢኔ በመላው አውስትራሊያ የምርመራ መስፈርቶችን እንዲሰፋ የተስማማ ሲሆን መለስተኛ የኮቪድ 19 ምልክቶች ያላቸውን ሁሉ በመመርመር የተያዙትን ሰዎች በፍጥነት ለመለይት ያስችላል፡፡ 

ቫይረሱ እንዴት ሊታከም ይችላል ?

ለኮሮናቫይረስ ምንም አይነት ህክምና የለም ነገር ግን አብዛኛው የህመሙ ስሜት ጠቃሚ በሆኑ የህክምና እንክብካቤዎች ሊታከም ይችላል፡፡ አንቲባዬቲክስ ቫይረሶችን ለማከም ውጤታ አይደሉም፡፡

ለብርቱ በሽታ የተጋለጡት እነማን ናቸው?

የተወሰኑ ሰዎች ለሕመም ተጋልጠው ሕመም ላያድርባቸው ይችላል፥ የተወሰኑቱ መለስተኛ የሕመም ምልክቶች አሳይተው በቀላሉ ይድናሉ፥ ሌሎች ግና በአጭር ጊዜ ውስጥ በጣሙን ለመታመም ይበቃሉ። ካለፉት ተሞክሮዎች በአብዛኛው ለሕመም ተጋላጭ የሆኑ ሰዎች ፦

  • አንድ ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ ስር የሰደዱ ሕመሞች ያሉባቸው እድሜያቸው ከ 50 አመት በላይ የሆኑ ነባር ዜጎች እና ቶረስ ስትሬት አይላንደርስ ፤ 

  • እድሜያቸው ከ 65 አመት በላይ የሆኑና ስር የሰደዱ ሕመም ያሉባቸው ሰዎች ፡፡

  • እድሜያቸው ከ 70 አመት በላይ የሆኑ ሰዎች

  • የሰውነት መከላከያ አቅማቸው የተደከመ ሰዎች ናቸው፡፡

 ኮቪድ-19 እንዳይስፋፋ እርስዎ እንደምን ሊያግዙ ይችላሉ?

ሲያስነጥሱና ሲያስሉ በእጅዎ መሸፈንና ታመው ሳሉም ከሰዎች አካላዊ ርቀትን መጠበቅ በአብዛኛው  ከበርካታ ቫይረስ ማለፊያ መከላከያ ነው። ሊያደርጉ የሚገባዎት፤

  • ከቤትዎ የግድ ሊያስወጣዎ የሚችል ምክንያት ካልገጠምዎት አይውጡ

  • የ1.5 ሜትር ማኅበራዊ ርቀትን ይጠብቁ እንዲሁም 1 ሰው በ 4 ስኩየር ሜትር ደንብን ይተግብሩ

  • እጆችዎን አዘውትረው በሳሙናና በውኃ ይታጠቡ፤ ምግብ ከመመገብዎ በፊትና ተመግበው ሲያበቁ፤ እንዲሁም መፀዳጃ ቤት ከተፀዳዱ በኋላ ይታጠቡ 

  • ሳልዎንና ንጥሻዎን ይሸፍኑ፤ የመፀዳጃ ወረቀቶችንና አልኮልነት ያላቸውን የእጅ ማፅጃዎች ይጠቀሙ

  • ጤንነት ካልተሰማዎት ከሌሎች ጋር ከመገናኘት ይቆጠቡ (ከሰዎች ጋር የ1.5 ሜትሮች ርቅትን ይጠብቁ) 

  • ግላዊ ኃላፊነትዎን ይወጡ፤ በተቻለ መጠን ከቤትዎ አይውጡ።

ከሰዎች ተገልለው መቆየት ግድ የሚላቸው እነማን ናቸው?

ሀ) ከማርች 15, 2020 እኩለ ለሊት ወዲህ ወደ አውስትራሊያ የመጡ ማናቸውም ሰዎች ወይም በኮቪድ-19 የተጠቃ ሰው ጋር በቅርበት ተገናኝቻለሁ የሚል አመኔታ ያላቸው ሰዎች ራሳቸውን ለ14 ቀናት አግልለው ሊቆዩ ይገባል።

ለ) ከማርች 15, 2020 እኩለ ለሊት ወዲህ ወደ አውስትራሊያ የመጡ ማናቸውም ሰዎች ራሳቸውን በተሰናዱላቸው ለይቶ ማቆያ ሥፍራዎች (ለምሳሌ ሆቴል) ለ14 ቀናት ሊያገሉ ይገባል።

  • መንገደኞች ተገቢውን የጤና፣ ኢሚግሬሽንና የጉምሩክ ፍተሻ ካካሄዱ በኋላ በቀጥታ ወደ ተዘጋጁላቸው ለይቶ ማቆያ ሥፍራዎች ይጓጓዛሉ።

  • የአውስትራሊያ መከላከያ ኃይል አባላት በስቴትና ክፍለ ግዛት መንግሥታት አመራር መሠረት ራሳቸውን ለይተው እንዲያቆዩ ግድ የተሰኙ ግለሰቦችን መኖሪያና መቆያ ሥፍራዎች ለፖሊስ ተጨማሪ እገዛ ለማድረግ ይቆጣጠራሉ፤ በመኖሪያ ወይም መቆያ ሥፍራዎች የግለሰቦችን መኖርና አለመኖር አጣርተው ለፖሊስ ሪፖርት ያደርጋሉ።   

ሐ) በኮቪድ - 19 የተያዙ ከሆነ ከቤትዎ መውጣት የለብዎትም።

  • ወደ ሥራ፥ የገበያ አዳራሾች፥ ትምህርት ቤት፥ ሙዋዕለ ሕፃናት ወይም ዩኒቨርሲቲን የመሳሰሉ የሕዝብ መገኛ ሥፍራዎች እንዳይሔዱ

  • ሰዎች ምግብዎንና የሚያስፈልግዎትን ነገሮች በርዎ ላይ አስቀምጠውልዎት እንዲሔዱ ይጠይቁ

  • ሁሌም አብረዎት ከሚኖሩ ሰዎች በስተቀር ሌሎች ጎብኚዎችን ወደ ቤትዎ ፈቅደው አያስገቡ

አውስትራሊያውያን እጅግ አስፈላጊ ካልሆነ በቀር ማናቸውንም ጉዞዎች መሰረዝ ይኖረባቸዋል፡፡ክልሎች እና ግዛቶችም ክልላቸውን ለመዝጋትም ሆን ክፍት ለማድረግ የራሳችውው ውሳኔ መሳለፍ ይችላሉ፡፡

የህዝብ መጓጓዣዎች መሰረታዊ ደንቦች

የህዝብ መጓጓዣ አገልግሎቶች በክለሎች እና ግዛቶች አስተዳዳሪዎች የሚመሩ ሲሆን የብሄራዊ የካቢኔ አባለት ጠንካራ የሆኑ ደቦችን ያወጣሉ፡፡ ይሀውም የሰራተኞችን ጤና እና ደህንነት እንዲሁም የተሳፋሪዎችን ደህንነት ፤ በተለይም የጤና ችግር ከተሰማ ላለመጓዝ መወሰንን  ፤ በአሽከርካሪው እና ተሳፋሪዎች መካከል ያለውን አካላዊ ርቀት መጠበቅን ፤ የእጅ መጨባበጥን ማስወገድን ያጠቃልላል፡፡የህዝብ መጓጓዣ ተጠቃሚዎች የፊት መሸፈኛዎችን ማድረግ የማይጠበቅባቸው ሲሆን ነገር ግን በግል ፈቃዳቸው ተነሳስው ማድረግ ከፈለጉ የሚከለክል ህግ የለም፡፡

https://www.infrastructure.gov.au/transport/files/COVID19_public_transport_principles_29052020.pdf  

የአለማቀፍ ተጓዦች

የየትኛውንም አገር ዜግነት የያዙ በአለም አቀፍ በረራ ወደ አውስትራሊያ የሚገቡ ተጓዦች በሙሉ ወደ ቤታቸው ከመመለሳቸው በፊት በተዘጋጀላቸው ለይቶ ማቆያ ስፍራ ለ14 የመቆየት ግዴታ አለባቸው፡፡

በለይቶ ማቆያ ውስጥ እንደገቡና ከመውጣታቸው በፊት የኮሮና ምርመራ ይደረግላቸዎል፡፡

በለይቶ ማቆያ ስፍራ ውስጥ ወጪዎትን እንዲሽፍኑ ይጠየቁ ይሆናል ፡፡ይህ ሂደት የሚከናወነው በከተሞች እና ክልሎች አማካኝነት ነው ፡፡

NSW: https://www.nsw.gov.au/covid-19/travel-and-transport-advice 

VIC: https://www.dhhs.vic.gov.au/information-overseas-travellers-coronavirus-disease-covid-19 

ACT: https://www.covid19.act.gov.au/community/travelling-and-transport 

NT: https://coronavirus.nt.gov.au/stay-safe/quarantine 

QLD: https://www.qld.gov.au/health/conditions/health-alerts/coronavirus-covid-19/protect-yourself-others/quarantine 

SA: https://www.covid-19.sa.gov.au/restrictions-and-responsibilities/travel-restrictions 

TASMANIA:https://www.coronavirus.tas.gov.au/travellers-and-visitors 

WA: https://www.wa.gov.au/organisation/department-of-the-premier-and-cabinet/covid-19-coronavirus-travel-wa 

የአውስትራሊያ ዜጎች እና ቋሚ መኖሪያ ያላቸው በኮቪድ -19 ክልከላ ምክንያት ከአገር መውጣት አይችሉም፡፡

ይሁንና ከአውስትራሊያ ለመውጣት ከፈለጉ በኦን ላይን በማመልከት የሚከተሉትን መስፈርቶች የሚያሟሉ መሆን አለመሆንዎን ማረጋገጥ ይችላሉ፦

  • ጉዞዎ ከኮቪድ 19 ወረርሽን ጋር የተያያዘ እና የእርዳታን ስራ ለማድረግ ከሆነ

  • ጉዞዎ አስፈላጊ የሚባሉ የኢንዱስትሪ እና ንግድ ስራዎችን ( አስመጪ እና ላኪ )  ለማከናውን ከሆነ

  • የሚጓዙት በአውስትራሊያ የማይገኝን የህክምና አገልግሎት ለማግኘት ከሆነ

  •  የሚጓዙት አስቸኳይ እና ሊቀር የማይችል የግል ጉዳይ ከገጠመዎ

  • ሊከለከል የማይቻልና ለግብረ ሰናይ ስራዎች

  • ጉዞዎ ለብሄራዊ የአገር ጥቅም ከሆነ

የመሸጋገሪያ ቀጠናዎች

ወደ ቤትዎ ለመመልስ ካሻዎ በኳላ ሉምፖር፤ ዶሃ፤ ኒውዮርክ፤ ፓሪስ፤ለንደን፤ ወይም ቶክዮ በኩል አድርገው መምጣት ይችላሉ፡፡

የጉዞ መመሪያዎች በአጭር ጊዜ ማሳሰቢያ የሚለወጡ ስለሆነ ወደ አውስትራሊያ ለመመለስ ከፈለጉ፦

- የጉዞ መስመርዎን በተደጋጋሚ መመልከት፤ ከአየር መንገዱ እና የጉዞ ወኪልዎ ጋር መገናኘት ይኖርብዎታል፡፡

- በመሸጋገሪያ አየር ማረፊዎች እና በመንግስት ባለስልጣናት የሚነገሩ ማሳሰቢያዎችን ይከታተሉ፡፡

- ጥያቄዎች ካሉም በአቅራቢያዎ ያሉትን ኢምባሲዎችን እና ቆንስላ ዕ/ቤቶች ያቅርቡ፡፡

ለተጨማሪ መረጃ የሚከተለውን ድረ ገዕ ይመልከቱ ፦https://www.smartraveller.gov.au/news-and-updates/covid-19-helping-australians-return-home

ማኅበራዊ ርቀት 

  • ማኅበራዊ ርቀት ወይም አካላዊ መራራቅ እንደ ኮቪድ-19 የመሳሰሉ ቫይረሶችን ስርጭት ለመቀነስ የሚያግዝ አንዱ መንገድ ነው። በየጊዜው በእርስዎና በሌሎች ሰዎች መካከል ርቀቶች በተጠበቁ ቁጥር ቫይረሱ በስፋት መዛመት ይሳነዋል። ያም በቫይረሱ የተያዘ ሰው በሳል ወይም ንጥሻ የበከላቸውን ቁሶች ወይም ጠርዞችን (እንደ የበር እጀታዎች ወይም ጠረጴዛዎች) ማስወገድንም ያካትታል።

  • በሁለት ሰዎች ብቻ የመሰባሰብ ውስንነት

የአውስትራሊያ ብሔራዊ ካቢኔ በቤት ውስጥና ከቤት ውጪ ከሁለት ሰዎች በላይ መሰባሰብ እንዳይኖር ተስማምቷል። እኒህ እርምጃዎች ከሰኞ ማርች 30 እኩለ ለሊት ጀምሮ ግብር ላይ ውለዋል። ከሚከተሉት ሁነቶች በስተቀር፤

  • የአንድ ቤት ነዋሪዎች አብረው ሲወጡ

  • ቀብር - ከ10 ሰዎች ያልበለጠ

  • ሠርግ - ከ 5 ሰዎች ያልበለጠ

  • የቤተሰብ አባላት

ስቴትና ክፍለ ግዛቶች እኒህን መመዘኛዎች ሊያሻሽሉ አለያም ሊያስፈጽሙ ይችላሉ።

  •     የመጫወቻ ሥፍራዎች፣ ስኬትፓርኮች፣ ወዘተ

ብሔራዊ ካቢኔው የመጫዎቻ ሥፍራዎች፣ ስኬት ፓርኮችና የውጭ የአካል እንቅስቃሴ ቦታዎች እንዲዘጉ ተስማምቷል። ቡትካምፖች አሰልጣኙን ጨምሮ በሁለት ሰዎች ተወስኗል።

ዕድሜያቸው ከ70 በላይ የሆኑ አውስትራሊያውያንና የጤና መታወክ ያለባቸው።

የብሔራዊ ካቢኔው ራስን ቤት ውስጥ አግልሎ መቆየት ለሁሉም አውስትራሊያውያን ግብር ላይ እንዲውል ብርቱ የሆነ መመሪያው ነው።  በታካይነትም፤

  • ዕድሚያቸው ከ70 በላይ

  • ዕድሜያቸው ከ60 በላይ ሆኖ የጤና መታወክ ያለባቸው

  • ነባር ዜጎች ሆነው ዕድሚያቸው ከ50 በላይ የሆነና የጤና መታወክ ያለባቸውን ይመለከታል።

በአረጋውያን መጦሪያ ያሉ ቤተሰቦቼንና ጓደኞቼን መጠየቅ እችላለሁን?

በ አፕሪል 24 የናሽናል ካቢኔት የተለይ ውረርሽይ ካልታየ በቀር የአረጋውያን መጦሪያ ቤቶች ላይ ክልከላ ማድረግ እና ሙሉ ለሙሉ መዝጋት ወይም ሁሉንም ተንከባካቢዎች እና ቤተሰቦችን ማገድ ተቀባይነት የሌለው ብሏል፡፡

ማናቸውም ዓይነት ቫይረስ በአረጋውያን መጦሪያዎች ብርቱ የሆኑ ችግሮችን ይፈጥራል። ይሁንና ኮቪድ - 19 በተለይም ለአረጋውያን የበረታ የጤና አደጋ ይፈጥራል። በዕድሜ የገፉ ሰዎችን የአረጋውያን መጦሪያዎች ውስጥ ጥበቃ ለማድረግ ገደቦች ተጥለዋል። 

  • ባለፉት 14 ቀናት ከባሕር ማዶ የተመለሱ ከሆነ

  • ባለፉት 14 ቀናት በ ኮቪድ - 19 መያዙ ከተረጋገጠ ሰው ጋር ተገናኝተው ከሆነ

  • ትኩሳት ወይም የመተንፈሻ አካላት ሕመም ምልክቶች ካሳዩ (ሳል፥ የጉሮሮ መከርከር፥ ሙሉ ለሙሉ መተንፈስ አለመቻል) የአረጋውያን መጦሪያዎችን አይጎብኙ።

ከሜይ 1 ጀምሮ የአረጋውያን መጦሪያዎችን ለመጎብኘት የእንፍሉዌንዛ ክትባት መከተብ ይኖርብዎታል።

ልብ ሊባል የሚገባው ጉዳይ  ክልሎች እና ግዛቶች የራሳችው መመሪዎች እና የአሰራር ደንቦች ስላላቸው ከብሄራዊ ካቢኔው ሃሳብ ጋር የማይቃረን ነው፡፡ 

የቀዶ ሕክምና ጭምብል ማድረግ ይኖርብኛልን?

ኮቪድ - 19 የያዛቸው ሰዎች ቫይረሱን ማኅበረሰቡ ውስጥ እንዳያሰራጩ የቀዶ ሕክምና ጭምብል መጠቀሙ ይረዳል። ጤናማ ከሆኑ ግና የቀዶ ሕክምና ጭምብል በአደባባይ ማድረጉ ቫይረሱን ላለማስተላለፍ ይረዳል የሚለውን ዕሳቤ የሚያግዝ ባለመሆኑ ማድርግ አይኖርብዎትም።  

ራስዎን አግልለው መቆየት ያለብዎት ከሆነ ግና የቀዶ ሕክምና ጭምብል ማድረጉ (ካለዎት) በሚከተሉት ሁኔታዎች ሊጠቀሙበት ይችላሉ

  • በምክንያት ከቤት መውጣትና በሕዝብ መገኛ ሥፍራ የሚገኙ ከሆነ

  • ወደ ሕክምና ተቋማት የሚሔዱ ከሆነ

  • የሕመሙ ምልክቶች ያለብዎትና እርስዎ ባሉበት ክፍል ሌሎች ሰዎች ካሉ

ወደ አውስትራሊያና ከአውስትራሊያ ውጪ መጓዝ

አውስትራሊያውን አስፈላጊ ያልሆኑ ጉዞዎችን የግድ ሊያስወግዱ ይገባል። ስቴትና ክፍለ ግዛቶች ድንበሮቻቸውን መዝጋትን አካትቶ የራሳቸውን ገደቦች መጣል ይችላሉ። ድንበሮቻቸውን ያልዘጉ ስቴትና ክፍለ ግዛቶች ቪክቶሪያ፣ ኒው ሳውዝ ዌይልስና የአውስትራሊያ ካፒታል ቴሪቶሪ ናቸው። 

ከተወሰኑ ይለፍ ካላቸው በስተቀር አውስትራሊያውያን ከማርች 25, 2020 ጀምሮ ወደ ውጭ እንዳይጓዙ ገደብ ተደርጎባቸዋል።

ወደ አውስትራሊያ መምጣት የሚችሉትት የአውስትራሊያ ዜጎች፥ ነዋሪዎችና የቅርብ ዘመዶቻቸው ብቻ ናቸው። ለተጨማሪ መረጃ የአገር ውስጥ ጉዳዮች ድረ-ገጽን ይጎብኙ።

 https://www.homeaffairs.gov.au/news-media/current-alerts/novel-coronavirus

ሁሉም ወደ አውስትራሊያ የመጡ መንገደኞች ቤታቸው ወይም ሆቴሎቻቸው ውስጥ ራሳቸውን ለ14 ቀናት መገለል ይጠበቅባቸዋል።

መንገደኞች ራሳቸውን ለ14 ቀናት እንዲያገልሉ ግድ የሚለውን ድንጋጌ አክብረው ካልተገኙ በእያንዳንዱ ስቴትና ክፍለ ግዛት ባሉ ሕጎች መሠረት መቀጮ ይጣልባቸዋል። 

ለተጨማሪ መረጃ www.smartraveller.gov.au ይጎብኙ።

የአውስትራሊያ ባለ ሥልጣናት ወረርሽኙን እንደምን ለመከላከል እየጣሩ ነው?

ጠቅላይ ሚኒስትር ስኮት ሞሪሰን  Emergency Response Plan for Novel Coronavirus (COVID-19) አስጀምረዋል።

ለተወሰኑ ቪዛ ተጠቃሚዎች የማሻሻያ ለውጦች

የሥራና ሽርሽር ቪዛ ተጠቃሚዎች፤ ለአንድ አሠሪ ለስድስት ወራት የመሥራት ገደብ ተነስቷል፤ እንደ ጤና፣ የአረጋውያን መጦሪያ፣ የግብረ አካል ጉዳተኛ ክብካቤ፣ ሙዋዕለ ሕጻናት፣ ግብርናና የምግብ ኢንዱስትሪ ውስጥ የሚሠሩ ከሆነና የቪዛ መጠቀሚያ ጊዜያቸው ሊያከትም ስድስት ወራት የቀረው ከሆነ ቪዛ የማራዘም መሥፈርቶችን ያሟላሉ።

የወቅት ሠራተኛ ፕሮግራምና የፓሲፊክ ሠራተኛ ዕቅድ ተሳታፊዎች፤ ቪዛቸውን እስከ አንድ ዓመት ሊያራዝሙ ይችላሉ።

ጊዜያዊ የባለሙያ ቪዛ ተጠቃሚዎች፤ 

አሰሪዎቻቸው በጊዜያዊነት ተቀባይ የሆኗቸው የቪዛ ባለቤቶች  ፤ ለምሳሌ የቪዛ ቁጥራቸው እንደ 457 እና 482 ያሉት እና ስራቸውን ያጡት ተቀጣሪዎች ፤ ሌላ አሰሪ እስኪያገኙ ድረስ 60 ቀን መቆየት ያለበለዚያም ከአገር መልቀቅ ይኖርባቸዋል;፡

ከሥራቸው ተገልለው ግና ሳይቀነሱ ያሉ ከሆነ፤ ወይም የሥራ ሰዓታቸው የተቀነሰባቸው ከሆነ የቪዛ ግዴታቸውን እንደጣሱ አይቆጠረም። በዚህ የፋይናንስ ዓመትም ከጡረታ ተቀማጫቸው እስክ $10,000 ማውጣት ይችላሉ።

ዓለም አቀፍ ተማሪዎች፤

አለማቀፍ ተማሪዎች ስራ እስካላቸው ደረስ  በአገሪቱ ውስጥ ሊቆዩ ይችላሉ፡፡ ስራ ከሌላቸው ፤ የቤተሰብ ድጋፍ ወይም በቂ ተቀማጭ ገንዘብ ከሌላቸው ሌላ አማራጭ ዘዴዎችን ማሰብ ይኖርባቸዋል፡፡

_ በአረጋውያን መጦሪያ መስክ የሚሠሩና ነርስ ዓለም አቀፍ ተማሪዎች በሳምንት ከ20 ሰዓታት በላይ መሥራት ይችላሉ።  

- አውስትራሊያ ውስጥ ቢያንስ ለ12 ወራት ያህል የነበሩ ከሆነ ከጡረታ ተቀማጫቸው ማውጣት ይችላሉ። 

፟በቪክቶሪያ የአለማቀፍ ተማሪዎች ለአንድ ጊዜ እስከ $1100 የሚጠጋ ክፍያን የሚፈጸምላቸው ሲሆን ይህም የቪክቶሪያ መንግስት የድንገተኛ ጊዜ እርዳታ አካል ነው፡፡ በግዛቱም በአሰር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ይጠቅማል ተብሎ ይጠበቃል፡፡

ቱሪስቶች፤ ወደ አገራቸው መመለስ ይኖርባቸዋል፤ በተለይም አንዳችም የቤተሰብ ድጋፍ የሌላቸው ከሆነ።

የሥራ ፈላጊ  ክፍያ

የሥራ ፈላጊ ክፍያ ለማግኘት የሚከተሉትን ሊያሟሉ ይገባል፤

  • ዕድሜዎ ከ 22 እስከ የጡረታ ዕድሜ ከሆነ

  • የነዋሪነት ደንቦችን ካሟሉ

  • ገቢዎና ንብረትዎ ከመመዘኛ መሥፈርት ካነሰ

እንዲሁም እኒህን ደንቦች ሲያሟሉ፤ 

  • የእኛን የሥራ አጥነት ትርጓሜ ሲያሟሉና ሥራ ሲያፈላልጉ

  • የታመሙ ወይም የቆሰሉ ከሆነና የቀድሞ ሥራዎን ለመሥራት ወይም ለአጭር ጊዜ ለመማር ካልቻሉ

ለተጨማሪ መረጃ Services Australia ድረ ገጽን ይጎብኙ።

  https://www.servicesaustralia.gov.au/individuals/services/centrelink/jobseeker-payment

የሥራ ጠባቂ ክፍያ

መንግሥት 6 ሚሊየን ለሚደርሱ ሠራተኞች የደመወዝ ድጎማ ወጥ የሆነ $1,500 በየአሥራ አራት ቀናት በአሠሪዎች በኩል ከታክስ በፊት ክፍያ ይፈጽማል።

የ $130 ቢሊየን የሥራ ጠባቂ ክፍያ አውስትራሊያውያን ሥራቸውን ጠብቀው እንዲቆዩ ይረዳል። ክፍያው እስከ ስድስት ወራት ድረስ በማርች 1, 2020 በአሠሪዎች የደመወዝ ክፍያ ሰነድ ውስጥ ላለ፤ በሥራው ላይ ተሠማርቶ ወይም ቀጣይ ለሚሆን ሠራተኛ ክፍያ እንዲውል ለአሠሪዎች ይከፈላል። አሠሪዎች መሥፈርቱን ለሚያሟላ ሠራተኛ በነፍስ ወከፍ $1,500 ክፍያ ይቀበላሉ። ፕሮግራሙ ከማርች 30, 2020 የሚጀምር ሲሆን መመዘኛውን የሚያሟሉ የንግድ ተቋማት ከሜይ የመጀመሪያው ሳምንት ጀምሮ የመጀመሪያ ክፍያዎች ይደርሳቸዋል።


 የአዕምሮ ጤናን በተመለከት የሚደረግ ድጋፍ

በሁለተኛው ዙር የኮቪድ19 ወረርሽኝ  ሳቢያ ገደብ ውስጥ ለሚኖሩ ነዋሪዎች በሜዲኬር የሚሸፈን ተጨማሪ 10 የሳይኮሎጂ ህክምናን ተገልጋዮች እንዲያገኙ መንገስት  አደርጓል፡፡  

የአገልግሎቱ ተጠቃሚ ሰዎች የአእምሮ ጤና ክብካቤ መመሪያ እቅድ  (https://www.healthdirect.gov.au/mental-health-care-plan) የሚያሰፈልጋቸው ሲሆን ፤  ይህንንም የቤተሰብ ሀኪማቸው በየጊዜው የሚገመግም እንዲሁም ተጨማሪ የአእምሮ ጤና ክብካቤን ከሳይኮሎጂስት ፤ ሳይካትሪስት ወይም የጤና ባለሙያዎች የሚያስፈልጋቸው መሆን አለመሆኑን የሚወስን ይሆናል፡፡

የመንግስት የአእምሮ ጤና ፖርታል  ( www.headtohealth.gov.au), ከመንግስት የሚገኝ ብቸኛው መረጃ እና መመሪያ ሲሆን በተለይ በኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ እና ተለይቶ መቀመጥ በሚያስፈልግበት ወቅት ልጆችን   ፤ በዙሪያችን ያሉትን እና የምንወዳቸም ሰዎች እንዴት እንደምንረዳቸው እና ተጨማሪ የአእምሮ ጤና አገልግሎትንና እንክብካቤን ከየት ማግኘት እንደሚቻል አቅጣጫን ያመላክታል ፡፡  

 የአውስትራሊያ መንግሥት ኮቪ-19 ን ለመከለከል እንደምን እየጣረ መሆኑን ለመረዳት Government response  ይጎብኙ።

ለተጨማሪ የእንግሊዝኛ መረጃ health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert ይጎብኙ። 

 የአገር ውስጥ ጉዳዮች - information for the Australian community in your language 

መኪና ለማሽከርከር መውጣት እችላለሁ ?     አሽከርካሪዎች ከቤታቸው ከመውጣታቸው በፊት በቂ ምክንያት ሊኖራቸው ይገባል፡፡ለምሳሌ ምግብን ለመግዛት ወይንም የጤና ክብካቤን ለማግኘት፡፡

ራስን ለይቶ መቆየት የአእምሮ ጤናችንን እና ደህንነታችንን ላይ ተጽእኖ ሊያስከትል ይችላል፡፡

ወዳጆችዎን ስልክ በመደወል ፣በቪዲዮ ኮል (በቪዲዮ ገጽ በገጽ በመተያየት ) በማህበራዊ ድረ ገጽ ፤ እና ኢሜል ይገናኙ ፡፡እርዳታን የሚሹ ከሆነም የባለሙያን ምክር እንዲያገኑኙ ያበረታቱዋቸው፡፡

በቤትዎ ደህንነት የማይሰማዎት ከሆነ ለቅቆ መውጣት ይቻላል፡፡ 

እርስዎም ሆነ ሌላሰው በጾታ ጥቃትም ሆነ በቤት ውስጥ አመጽ የተጠቃ ከሆነ 1800 737 732 ይደውሉ ውይም 1800 RESPECT.org.au ድረ፟፟ _ገጽን ይጎብኙ፡፡

 አደጋ ላይ ከሆኑ 000 ይደውሉ፡፡

በአውስትራሊያ የሚኖሩ ነዋሪዎች ሁሉ በመካከላቸው የ 1.5 ሜትር ርቀትን ማድረግ አለባቸው፡፡ በተጨማሪም መሰባሰብን በተመለከት የክልሉን ህጋዊ ገደብ ልብ ማለት ያስፈልጋል፡፡

https://www.sbs.com.au/language/english/how-australia-s-states-and-territories-are-relaxing-coronavirus-restrictions  

የጉንፋን ምልክቶችን ካሳዩ  በቤትዎ ይቆዩ ከዚያም ለሃኪምዎ ወይም የኮሮና ቫይረስ የጤና መረጃ ልዪ መስመር 1800 020 080 በመደወል ምርመራ እንዲደረግልዎ ሁኔታዎችን ያመቻቹ፡፡

ዜናዎችን እና መረጃዎች በ 63 ቋንቋዎች ከ sbs.com.au/coronavirus ያገኛሉ፡፡