Coming Up Tue 10:00 PM  AEDT
Coming Up Live in 
Live
Burmese radio
THE ULURU STATEMENT FROM THE HEART IN YOUR LANGUAGE

Burmese: The Uluru Statement from the Heart

Uluru / Ayers Rock Source: Jimmy Widders Hunt

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလတုန္းက ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အာေဘာ္ရီဂ်င္နာေတြနဲ႔ Torres Strait Islander ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ အူလူယူး (Uluru) အနားမွာ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အမ်ဳိးသားညီလာခံ First Nations National Constitutional Convention ကို က်င္းပျပဳလုပ္ဖို႔ စုေဝးခဲ့ၾကၿပီး ရင္ထဲကလာတဲ့ အူလူယူး ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ Uluru Statement from the Heart ကို ထုန္ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီေၾကညာခ်က္ဟာ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြကို ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒမွာ ထည့္သြင္းအသိအမွတ္ျပဳဖို႔အတြက္ လမ္းျပေျမပုံျဖစ္ၿပီး အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီးေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္ကမ္းလွမ္းထားၾကပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ ၃ ခ်က္ကေတာ့ အသံ၊ သေဘာတူစာခ်ဳပ္နဲ႔ အမွန္တရား၊ ဲ့ Voice, Treaty and Truth ဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚ မူတည္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ ရည္ရြယ္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဌာေနတုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးညိွႏွဳိင္းမႈ ၁၃ ခုကေန ထြက္လာတဲ့အခ်က္ေတြနဲ႔ ဦးေဆာင္ ပုံေဖာ္ၿပီး အဲဒီေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈေတြကို ႏွစ္ ႏွစ္ၾကာ စဥ္းစား ဆင္ျခင္မႈေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒါကိုလည္း Aboriginal နဲ႔ Torres Strait Islandar ကိုယ္စားလွယ္ အေယာက္ ၂၅၀ ကလည္း အသိအမွတ္ျပဳ ခဲ့ၾကပါတယ္။ အမွန္တရား၊ တရားမွ်တေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အေပၚ အေျခခံၿပီး ၾသစေၾတးလ်ံေတြနဲ႔ ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြအၾကား ဆက္ဆံေရးတည္ေဆာက္ၿပီး အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို ဦးတည္ဖို႔ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကို မထိပါးတဲ့နည္းနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေတးဂီတကို Frank Yamma က စီစဥ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

က်ႏု္ပ္တို႔သည္ ေတာင္ပိုင္းမိုးကုတ္စက္ဝိုင္းတခြင္မွ လာေရာက္ၾက၍ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား ညီလာခံတြင္ စုရုံးေရာက္ရွိလာၾကၿပီး က်ႏု္ပ္တို႔၏ ရင္ထဲမွ ေၾကညာခ်က္ကို ထုန္ျပန္ေၾကညာလိုက္ပါသည္။ က်ႏု္ပ္တို႔ Aboriginal ႏွင့္ Torres Strait Islandar တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ၾသစေၾတးလ်တိုက္ႏွင့္ အနီးအနားရွိ ကြ်န္းစုမ်ားတြင္ ပထမဦး ဆုံးေသာ ကိုယ္ပိုင္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ဓေလ့ထုံးတမ္းမ်ား ရွိခဲ့ေသာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္မ်ား ျဖစ္ခဲ့ၾကပါသည္။ က်ႏု္ႏု္တို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာအတိုင္း၊ ဖန္ဆင္းမႈအစဥ္အလာအတိုင္း၊ ေရွးကတည္းက တည္ရွိခဲ့သည့္ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒႏွင့္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္၏ သိပၸံအရ က်ႏု္ပ္တို႔ ဘိုးေဘးဘီဘင္တို႔ လုပ္ေဆာင္လာသည့္အရာမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထိုလြတ္လပ္ေသာ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာသည္ ဝိဥာဥ္ေရးရာ အယူအဆျဖစ္ၿပီး ဘိုးေဘးဘီဘင္ႏွင့္ ေျမယာမ်ားအၾကား သို႔မဟုတ္ ဘဘာဝမိခင္အၾကားရွိသည့္ ဆက္စပ္မႈျဖစ္ပါသည္။ Aboriginal ႏွင့္Torres Strait Islander တို႔သည္ ထိုေျမယာမွ ေပါက္ဖြားလာၿပီး၊ ထိုေနရာတြင္ မွီတင္းေနထိုင္ၿပီးသည့္ေနာက္ ထိုေနရာတြင္ပင္ တေန႔ ျပန္သြားၾကၿပီး က်ႏု္ပ္တို႔၏ ဘိုးေဘးဘီဘင္တို႔ႏွင့္ အတူတူ ျပန္လည္ေနထိုင္ၾကရမည့္ ေနရာ ျဖစ္ပါသည္။  ထိုဆက္စပ္မႈသည္သာလွ်င္ ေျမယာပိုင္ဆိုင္ျခင္း၏ အေျခခံ သို႔မဟုတ္ ပိုေကာင္းမြန္သည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ျဖစ္တည္မႈ ျဖစ္ပါသည္္။  ၎ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈသည္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကို ဘယ္ေတာ့မွ ထိပါးကြယ္ေပ်ာက္မႈ မျဖစ္ေစပဲ အတူတူ ယွဥ္တြဲႏိုင္သည့္ ေျမယာပိုင္ဆိုင္မႈနည္းလမ္း ျဖစ္ပါသည္။  ယခုလိုမွ မလုပ္ေဆာင္လ်င္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္မည္လဲ။  ေထာင္စုႏွစ္ ၆ ခုေလာက္ ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခဲ့သည့္လူမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ ၎တို႔ အထြတ္အျမတ္ထားသည့္ ဆက္စပ္မႈသမိုင္းကို သက္တမ္း ႏွစ္ရာသာ ရွိေသးသည့္ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ကမာၻ႔သမိုင္းမွ ေပ်ာက္ကြယ္ခံရေတာ့မည္လား။

အေျခအျမစ္ခိုင္သည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ပုံ အေျပာင္းအလဲမ်ားလုပ္ႏိုင္လ်င္ ေရွးကရွိခဲ့သည့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာသည္ ေတာက္ပလာၿပီး ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအား ပုံေဖာ္ထုတ္ျပရာတြင္ ပိုမိုျပည့္စုံမည္ဟု က်ႏု္ပ္တို႔ ယုံၾကည္ပါသည္။ အခ်ဳိးအစားအားျဖင့္ၾကည့္လ်င္ က်ႏု္ပ္တို႔ ဌာေနတိုင္းရင္းသားသည္ ကမာၻေပၚတြင္ အမ်ားဆုံး အက်ဥ္းက်ခံရသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ က်ႏု္ပ္တို႔သည္ ပင္ကိုအားျဖင့္ ရာဇာဝတ္သားမ်ား မဟုတ္ၾကပါ။ က်ႏု္ပ္တို႔၏ သား၊ သမီးမ်ားသည္ မၾကဳံစဖူးေလာက္ေအာင္ မိသားစုႏွင့္ အဆက္ျဖတ္မႈ ခံရသူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ ယခုလို အဆက္ျဖတ္ခံရသည့္ အေၾကာင္းရင္းသည္လည္း က်ႏု္ပ္တို႔အေနျဖင့္ သူတို႔ကို မခ်စ္လို႔ ျဖစ္ရတာမ်ဳိး မဟုတ္ပါ။  က်ႏု္ပ္တို႔၏ လူငယ္မ်ားသည္လည္း ျမင္မေကာင္း၊ ၾကားမေကာင္းေလာက္ေအာင္ အက်ဥ္းေထာင္တြင္ အေရအတြက္ မ်ားစြာျဖင့္ ေခ်ာင္ထိုးထား ခံေနရပါသည္။ လူငယ္မ်ားသည္ က်ႏု္ပ္တို႔၏ အနာဂတ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျဖစ္သင့္ပါသည္။ ျပႆနာထုထည္ကို ၾကည့္လိုက္ရုံျဖင့္ က်ႏ္ုပ္တို႔ၾကဳံရသည့္ ျပႆနာ၏ ဖြဲ႔စည္းပုံ သေဘာသဘာဝကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိသာေစပါသည္။ ၎သည္ က်ႏု္ပ္တို႔ အစြမ္းမဲ့ျခင္း၏ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ ျဖစ္ပါသည္။  က်ႏု္ပ္တို႔မွာ အစြမ္းအစ ရွိလာေစဖို႔ႏွင့္ က်ႏ္ုပ္တို႔ ပိုင္ဆိုင္သည့္ေျမေနရာကို ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ ၾကိဳးစားေနၾကပါသည္။ က်ႏ္ုပ္တို႔၏ ကံၾကမၼာအတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိလ်ွင္ က်ႏ္ုပ္တို႔၏ သား၊ သမီးမ်ားလည္း တိုးတက္ေအာင္ျမင္မႈ ရလာပါလိမ့္မည္။  

ကမာၻႏွစ္ခုတြင္ သူတို႔အေနျဖင့္ လမ္းေလွ်ာက္ရွင္သန္မွာျဖစ္ၿပီး သူတို႔၏ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈသည္ သူတို႔ႏိုင္ငံအတြက္ လက္ေဆာင္တစ္ခု ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါသည္။ က်ႏု္ပ္တို႔၏ ဌာေနတိုင္းရင္းသား အသံအား ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ အျမတ္တႏိုးျဖင့္ ထည့္သြင္း ဌာပနာျပဳမႈလုပ္ေပးဖို႔ လိုလားပါသည္။  မာကာရာတာ Makarrata ဆိုသည္မွာ လုပ္ငန္းစဥ္၏ အျမင့္ဆုံး အစီအစဥ္ျဖစ္ၿပီး ရုန္းကန္မႈမ်ားၿပီးဆုံးသြားသည့္ေနာက္ အတူတကြ စုရုံးၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။  ၎သည္ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ က်ႏု္ပ္တို႔ လိုလားေတာင့္တသည့္ မွ်တေသာ၊ မွန္ကန္ေသာ ဆက္ဆံေရးရွိဖို႔ ျဖစ္ေစႏိုင္သလို တရားမွ်တေရးႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အေပၚ မူတည္ၿပီး က်ႏ္ုပ္တို႔၏ သား၊ သမီးမ်ားအတြက္ အနာဂတ္ေကာင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

မာကာရာတာ ေကာ္မရွင္ Makarrata Commission မွ အစိုးရႏွင့္ ဌာေနတိုင္းရင္းသားတို႔အၾကား သေဘာတူညီမႈ ရရွိေရးအတြက္ ထိန္းေက်ာင္းလမ္းညြန္မႈမ်ားလုပ္ေပးဖို႔ လိုလားၿပီး သမိုင္းမွန္အေၾကာင္း ေျပာဆိုတာမ်ဳိး ျပဳလုပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔လည္း လိုလားပါသည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ က်ႏု္ပ္တို႔အား သန္းေခါင္စာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းေရတြက္ခဲ့ၾကၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ က်ႏု္ပ္တို႔၏ အသံအား ၾကားရဖို႔ လုပ္ေဆာင္ေပးလာမႈမ်ား ရွိပါသည္။ က်ႏု္ပ္တို႔သည္လည္း အေျခစိုက္ရာစခန္းမွ ထြက္ခြာၿပီး ၾကီးမားက်ယ္ျပန္႔လွေသာ ႏိုင္ငံအတြင္း ခရီးၾကမ္းစတင္ ႏွင္ၾကၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ အနာဂတ္အတြက္ ေကာင္းမြန္ေစမည့္ ဤလွဳပ္ရွားမႈတြင္ က်ႏု္ပ္တို႔ႏွင့္အတူ ပါဝင္ၾကဖို႔လည္း ဖိတ္ေခၚအပ္ပါသည္။

 

အခ်က္အလက္ ပိုသိလိုရင္ Uluru Dialogue ရဲ့ ဝဘ္ဆိုက္ျဖစ္တဲ့ www.ulurustatement.org ကို သြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္သလို နယူးေဆာက္သ္ေဝးလ္ တကၠသိုလ္ရဲ့ Indigenous Law Centre, UNSW ရဲ့ အီးေမးလ္ျဖစ္တဲ့ ilc@unsw.edu.au ကိုလည္း အီးေမးလ္နဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ တခြင္က ဌာေနတိုင္းရင္းသားေတြကေန အေျပာင္းအလဲလုပ္ဖို႔နဲ႔ မတူညီတဲ့ အျမင္ေတြကို တင္ျပၿပီး စုေပါင္းေဆြးေႏြးရာကေန ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ရင္ထဲကလာတဲ့ အူလူယူး ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ Uluru Statement from the Heart ရဲ့ ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္းေတြကို ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

SBS အေနနဲ႔ Uluru Statement from the Heart ေၾကညာခ်က္ကို ဘာသာစကား ၆၃ မ်ဳိးနဲ႔ ဖတ္ရွဳႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးထားၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံးက အဂၤလိပ္စကား မေျပာတဲ့ ေနာက္ခံက လာတဲ့ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းေတြမွာလည္း မိမိရဲ့ ဘာသာစကားနဲ႔ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

Coming up next

# TITLE RELEASED TIME MORE
Burmese: The Uluru Statement from the Heart 04/11/2020 07:07 ...
Alyawarr: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 10:05 ...
Anindilyakwa: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 12:41 ...
Anmatyerr: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 10:05 ...
Burarra: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 10:53 ...
Eastern/Central Arrernte: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 10:03 ...
East Side Kriol: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 07:35 ...
Kimberley Kriol: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 09:29 ...
Kunwinjku: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 08:47 ...
Martu: The Uluru Statement from the Heart 04/07/2021 08:53 ...
View More