Coming Up Wed 2:00 PM  AEST
Coming Up Live in 
Live
Turkish radio

COVID-19 hakkında kendi dilinizde bilmeniz gerekenler

Bu dönemde SBS'in birincil görevi, COVID-19 hakkında size anadilinizde doğru ve gerekli bilgiyi sunmak. Bu sayfada Avustralya'da yaşayan her toplumun bilmesi gereken bilgileri bulacaksınız.

Evde kalın. Güvende kalın. İrtibatta kalın: Hayat kurtarın

 

SBS COVID-19 eyaletlerde alınan önlemleri içeren bilgiler için BURAYA TIKLAYIN.


Mali zorluklar

Eğer mali zorluk içindeyseniz www.moneysmart.gov.au internet sitesini ziyaret edin veya 1800 007 007 numaradan National Debt Helpline'ı arayınız.

Jobseeker ve Jobkeeper ödenekleri

JobKeeper ödeneği süresi 2021 Mart ayına kadar, JobSeeker ödeneği süresi 2020 Aralık ayına kadar uzatılmıştır. Hükümet, 2021 yılı JobSeeker planlarını önümüzdeki aylarda açıklayacaktır.

Ödeneklerin miktar 2020 Eylül ayı sonundan itibaren düşürülecektir. 

Jobseeker

- Şu anda: 1115 dolar

- Eylül 2020'den itibaren: 815 dolar

Ayrıca, Jobseekler ödeneği hak etmek için Eylül ayı sonundan itibaren iki haftada 106 dolar değil, 300 dolar kazanabilirsiniz.

İşsizlik parası alanlar, paranın ödenmeye devam etmesi için 4 Ağustos tarihinden itibaren bir işçi bulma kurumuna yazılmalı ve ayda 4 iş başvurusu yapmalıdır.

Jobkeeper

Tam zamanlı ve yarım zamanlı çalışanlar için ikiye ayrılmıştır. 

Tam zamanlı çalışanlar için 15 günlük ödeme:

- Şu anda: 1500 dolar

- Eylül 20230'den itibaren: 1200 dolar

- Ocak 2021'den itibaren: 1000 dolar

Yarım zamanlı çalışanlar için 15 günlük ödeme: 

- Şu anda: 1500 dolar

- Eylül 2020'den itibaren: 750 dolar

- Ocak 2021'den itibaren 650 dolar

 

COVID-19 nasıl bulaşıyor?

COVID-19 insandan insana şu yollarla bulaşıyor:

  • Hasta olan kişiyle bulaşıcı olduğu dönemde veya belirtiler ortaya çıkmadan önceki 24 saat içinde yakın temas.
  • Hasta olduğu bilinen ve öksüren ve hapşıran kişiyle yakın temas.
  • Hasta olduğu bilinen kişinin öksürmesi veya hapşırmasıyla kontamine olmuş bir yüzey veya objeye (örneğin kapı kolu veya masa) dokunduktan sonra ağzınıza veya yüzünüze dokunmak.

 Avustralya Hükümeti halka COVIDSafe uygulamasını telefonlarına indirmesi çağrısı yapıyor. Ayrıntılı bilgi burada

COVID-19’un belirtileri nedir?

Federal hükümetin kendi sitesinde verdiği bilgiye göre, koronavirüsün belirtileri hafif rahatsızlıktan zatürreye kadar değişiyor.

COVID-19’un belirtileri diğer soğuk algınlığı ve griplere benziyor.

Belirtiler:

  • Yüksek ateş
  • Solunum şikayetleri
  • Öksürük
  • Boğaz ağrısı 
  • Nefes darlığı
  • Diğer belirtiler burun akması, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, bulantı, ishal, kusma, koku alma duyusunu kaybetme, tat alma duyusunda değişiklik, iştahsızlık ve uyuyamama olabilir.

 
Yetkililer, evinizden kullanabileceğiniz bir COVID-19 Semptomu Testi hazırladı.  
https://www.healthdirect.gov.au/symptom-checker/tool/basic-details

 

Belirtileri gösterirsem ne olacak?

Yurt dışından Avustralya’ya döndükten sonraki 14 gün içinde veya COVID-19 teşhisi konmuş bir kişiyle temasınızdan sonraki 14 gün içinde yukarıdaki belirtileri gösterirseniz, randevu için doktorunuzu arayın veya 1800 020 080 numaralı telefondan Ulusal Koronavirüs Sağlık Bilgi Hattı’nı arayın.

Gösterdiğiniz belirtileri telefonda anlatmadan bir klinik veya hastaneye gitmeyin.

Randevunuza gelmeden önce klinik veya hastaneyi arayıp son zamanlarda ziyaret ettiğiniz ülkeleri ve bölgeleri veya yakın temasta olduğunuz COVID-19’lu kişiler hakkında bilgi verin. Sağlık yetkilileri size doğrudan normal hayatınıza dönmenizin güvenli olduğunu söylemeden önce, evinizde, otelde veya bir sağlık merkezinde karantinada kalmanız gerekiyor.

Eğer belirtiler konusunda uzman birine danışmak isterseniz, haftanın yedi günü, günün 24 saati açık olan Ulusal Koronavirüs Yardım Hattı'nı 1800 020 080 numaradan arayabilirsiniz.    

Avustralya Hükümeti,  ülke çapında hafif - orta şiddette COVID-19 belirtisi (ateş, öksürük, nefes darlığı, boğaz ağrısı ve/veya yorgunluk) gösterenlerin muayene edilebileceği aile doktoru solunum rahatsızlığı klinikleri kurmaktadır. Bulunduğunuz eyalet veya bölgede yakınınızda böyle bir klinik olup olmadığını, nasıl iletişime geçip kaydolabileceğinizi veya muayene olabileceğinizi buraya tıklayarak öğrenebilirsiniz.

Eğer bölgenizde bu kliniklerden henüz yoksa, ateşli hasta klinikleri ve diğer hizmetler için health direct veya eyalet ve bölgenizin Sağlık Bakanlığı internet sitesine bakın. 

Eğer nefes almakta zorlanıyorsanız veya başka bir acil durumda, lütfen 000 numaralı ac'l yardim hattıni arayın.

 

COVID-19 testi olmalı mıyım?

Avustralya Ulusal Kabinesi, Avustralya çapında pozitif vakaların hemen tesbit edilebilmesi için, hafif COVID-19 belirtisi gösteren herkesin test yaptırma kriterlerinin genişletilmesini kararlaştırdı. 

 

Virüs nasıl tedavi ediliyor?

Koronavirüsün belirlenmiş bir tedavisi yok. Ancak belirtilerin çoğu destekleyici tıbbi bakımla tedavi ediliyor. Virüslere karşı antibiyotikler etkili değildir.

 

En fazla risk altında olanlar kim?

Virüsü kapanların bazıları hasta bile olmayabilir. Bazıları belirtileri hafif bir şekilde atlatıp kısa sürede iyileşiyor. Ancak bazı kişilerde belirtiler kısa süre içinde ciddileşiyor. Daha önceki koronavirüs salgınlarından bildiğimiz üzere, en büyük risk altında olanlar:

  • 50 yaş ve üstü ve bir veya daha fazla kronik rahatsızlığı olan Aborigin ve Torres Körfezi Adalılar.
  • Kronik hastalığı olan 65 yaş ve üstü kişiler. ‘Kronik rahatsızlık’ tanımı, COVID-19 hakkında daha fazla bilgi elde ettikçe daha detaylandırılacaktır.
  • 70 yaş ve üstü kişiler
  • Bağışıklık sistemi zayıf kişiler.

 

COVID-19’un yayılmasını durdurmak için ne yapabiliriz?

Ellerin sık sık yıkanması, öksürüp hapşırırken dikkat etmek ve hastaysak başkalarıyla aramızda gerekli mesafeyi korumak, virüslerin çoğuna karşı en iyi koruma yöntemidir.

Yapmanız gerekenler:

  • Gerekmediği durumlar dışında evinizden çıkmayın
  • Diğer insanlarla en az 1.5 metrelik sosyal mesafeyi koruyun ve 4 metrekareye bir kişi kuralını uygulayın.
  • Yemek yemeden ve yedikten sonra ve tuvalet ihtiyacınızı giderdikten sonra, ellerinizi sık sık su ve sabunla yıkayın.
  • Öksürürken ve hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu dirseğinizle örtün. Kullandığınız kağıt mendilleri çöpe atın. Alkol içerikli el dezenfektanları kullanın.
  • Kendinizi iyi hissetmiyorsanız başkaları ile temasa geçmeyin. İnsanlarla aranıza 1.5 metrelik mesafe koyun.
  • Sorumlu davranın ve mümkün olduğunca evde kalmaya çalışın.


Kimlerin kendini evlerinde tecrit etmesi gerekiyor?

a)    15 Mart 2020’den sonra yurt dışından Avustralya’ya gelen herkes ve COVID-19 kapmış biriyle yakın temasta olan kişilerin, kendilerini 14 gün tecrit etmesi gerekiyor.

b)    28 Mart 2020 gece yarısından sonra yurt dışından Avustralya’ya gelen herkesin belirlenen konaklama yerinde (örneğin otel) iki hafta zorunlu tecrit etmesi gerekecek.

  • Yolcular gerekli gümrük ve detaylı sağlık kontrollerinden sonra doğrudan belirlenen konaklama tesislerine götürülecek.
  • Bölge ve eyalet emniyet güçlerinin tecritteki Avustralyalıların evde veya belirledikleri konaklama merkezlerinde olup olmadıklarını kontrıol etmesine, Avustralya Silahlı Kuvvetler peroneli de destek verecek.

c)    Eğer COVID-19 teşhisi konmuşsa, evde kalmanız gerekiyor. Ayrıca,

  • İş, okul, alışveriş merkezleri, kreşler veya üniversite gibi kamuya açık alanlara gitmeyin
  • Başkalarından gıda ve diğer tüketim ihtiyaçlarınızı alıp evinizin kapısına bırakmalarını isteyin.
  • Evinize misafir almayın. Sadece beraber yaşadığınız kişilerin de evde tecritte olması gerekiyor.

Sosyal mesafe

Sosyal mesafeyi korumak COVID-19 gibi virüslerin yayılmasını önlemek için uygulanması gereken tekniklerden en etkilisidir. Diğer insanlardan ne kadar uzak durursanız virüsü kapmanız o kadar zorlaşır.

Sosyal mesafeyi korumaya, COVID-19’lu kişinin öksürük veya hapşırığıyla kirletilmiş olabilecek kapı kolları ve masa gibi yüzey veya objelere dokunmamak dahildir.

Hastaysanız evde kalmak, gerekmediği takdirde kamuya açık kalabalık etkinliklerden uzak durmak, diğer insanlarla aranızda en az 1.5 metre mesafe tutmak ve tokalaşma veya sarılmamak

  • Evde kalın

Ulusal Kabine’nin altını çizdiği tavsiyesine göre, aşağıdaki durumlar dışında evde kalmanız gerekiyor:

•             Gereksinimleriniz için alıveriş – gıda ve diğer gerekli malzemeler;

•             Tıbbi ve tedavi ihtiyaçları, buna başkasına bakım da dahil;

•             kamuya açık alanda toplanma kuralları dahilinde egersiz;

•             Evden mümkün değilse, iş veya okula gitmek için.

Yaşlı bakımevinde kalan akraba veya arkadaşları ziyaret edebilir miyim?

Genel olarak bütün Avustralya'da geçerli olan aşağıdaki durumlardan biri sizin için de geçerliyse, bir yaşlı bakım evini ziyaret etmeyin.

  • Son 14 gün içinde yurt dışından döndüyseniz,
  • Son 14 gün içinde COVID-19 teşhisi konmuş bir kişiyle yakın temasınız olduysa,
  • Yüksek ateşiniz varsa ve solunum güçlüğü çekiyorsanız (örneğin öksürük, boğaz ağrısı veya nefes darlığı).
  • 1 Mayıs’tan itibaren herhangi bir yaşlı bakım merkezini ziyaret etmek için grip aşınızı olmuş olmanız gerekecek.

 Eyalet ve bölgelerin kendi egemenlik alanlarında, Ulusal Kabine kararlarıyla çelişemeyecek kendi özel yasaları olduğuna dikkat edin.  

Yüz maskesi takmalı mıyım?

Avustralya'da son zamanlarda artan vaka sayıları nedeniyle bazı eyalet ve bölgeler maske takmayı önermeye veya zorunlu tutmaya başlamıştır. 

Yüz maskesi Victoria'da (yaşadığınız yere bağlı olarak), virüsün orada toplum içinde bulaşma oranı yüksek olduğu için ya tavsiye edilmekte veya zorunludur. https://www.dhhs.vic.gov.au/face-coverings-1159pm-wednesday-22-july

Vaka görülen hassas bölgelerde yaşayan veya çalışan NSW'lilere, sosyal mesafe uygulamanın zor olduğu yerlerde yüz maskesi takmayı göz önünde bulundurmaları tavsiye edilmektedir.

Maske ilave bir önlem olarak kullanılmakla birlikte şunlar yapılmaya devam edilmelidir:

  • Hastaysanız evde kalın
  • Dışarda, başkalarıyla aranızda sosyal mesafe (en az 1.5 metre) bırakın
  • Büyük toplantılardan ve kalabalık kapalı alanlardan kaçının
  • Ellerinizi sık sık yıkayın ve temizliğe dikkat edin

Eğer eyaletinizde veya bölgenizde durum değişirse, maaske kullanmaya ilişkin tavsiye de değişebilir. Bu nedenle yaşadığınız yerdeki eyalet veya bölge hükümetinin sağlayacağı tavsiyeleri takip edin. 

https://www.health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert/how-to-protect-yourself-and-others-from-coronavirus-covid-19

Avustralya içi ve dışı yolculuklar

Avustralyalılar mecbur kalmadıkça, yurtiçi seyahat yapmamalı. Eyalet ve bölgeler kendi önlemlerini alıyor. Bu önlemler arasında, eyalete girişleri tamamen yasaklamak da bulunuyor.

Toplu Taşıma Ulusal İlkeleri 

Kamu taşımacılığı, eyalet ve bölgelerin sorumluluğu altındadır ve Ulusal Kabine, hastayken seyahat etmeme, sürücü ve diğer yolcularla araya mesafe koyma, ve bilet için peşin para alışverişinde bulunmama gibi; taşıma ağındaki işçiler ve diğer yolcuların sağlık ve esenliği için gerekli prensipleri desteklemektedir. Toplu taşımayı kullanaların maske takması gerekmez, ancak isteyen takabilir. Toplu Taşıma Operasyonları COVID-19 Prensipleri konusunda daha ayrıntılı bilgiyi burada bulabilirsiniz: https://www.infrastructure.gov.au/transport/files/COVID19_public_transport_principles_29052020.pdf

Yurtdışından gelenler

Avustralya'ya yurdışından gelen herkes, hangi milletten olduğu veya nereden geldiğine bakılmaksızın, evlerine gitmeden önce belirlenen tesislerde 14 gün izolasyonda kalmakla yükümlüdür. 

Yolculara, karantinaya girerken ve ayrılmalarına izin verilmeden hemen önce coronavirüs testi yapılacaktır.

Ayrıca, karantina giderlerini de karşılamanız gerekebilir. Karantina koşulları eyalet ve bölge hükümetleri tarafından belirlenir:

NSW: https://www.nsw.gov.au/covid-19/travel-and-transport-advice 

VIC: https://www.dhhs.vic.gov.au/information-overseas-travellers-coronavirus-disease-covid-19 

ACT: https://www.covid19.act.gov.au/community/travelling-and-transport 

NT: https://coronavirus.nt.gov.au/stay-safe/quarantine 

QLD: https://www.qld.gov.au/health/conditions/health-alerts/coronavirus-covid-19/protect-yourself-others/quarantine 

SA: https://www.covid-19.sa.gov.au/restrictions-and-responsibilities/travel-restrictions 

TASMANIA:https://www.coronavirus.tas.gov.au/travellers-and-visitors 

WA: https://www.wa.gov.au/organisation/department-of-the-premier-and-cabinet/covid-19-coronavirus-travel-wa 

Avustralya vatandaşları ve sürekli oturma izni olanlar COVID-19 sınırlamaları nedeniyle yurt dışına çıkamazlar. 

Yurt dışına gitmek zorunda olanlar, aşağıdaki koşullara uyuyorsa internetten muafiyet başvurusu yapabilir: 

· seyahatiniz, yardımlar dahil COVID-19 salgınıyla mücadelenin bir gereğiyse  

· seyahatiniz, kritik sanayi ve sektörleri ilgilendiren (ithalat - ihracat dahil) önemli bir iş gezisiyse 

· hastalığınızın, Avustralya'da mümkün olmayan acil bir tedavisi içinse 

· yerine getirmekten kaçınamayacağanız bir kişisel iş ise  

· seyahatiniz, vicdani ve insani bir nedene dayanıyorsa 

· seyahatiniz, ulusal çıkarlar için gerekli olan bir seyahatse.

Aktarma merkezleri

Seyahat yasaklamaları sürekli değişmektedir. Eğer Avusytralya'ya dönmeyi planlıyorsanız şunlara dikkat edin:

rotanızı dikkatle inceleyin, havayolu şirketi veya seyahat acentanızla sürekli temasta olun

transit yolcu olarak ineceğiniz havaalanları ve hükümetlerin açıklamalarını izleyin

bu ülkelerin elçilik veya konsolosluklarını arayıp giriş -çıkış koşullarını öğrenin

Detaylı bilgi ve güncellemeler için www.smartraveller.gov.au sitesini ziyaret edin.

 

Avustralyalı yetkililer COVID-19 salgınına karşı ne yapıyor?

Federal Başbakanlık, Yeni Koronavirus (COVID-19) Acil Eylem Planını uygulamaya soktu.

Avustralya Genel Valisi, insan biogüvenlik acil durum süresini 17 Haziran 2020’den itibaren 17 Eylül 2020 tarihine kadar üç ay uzattı.  

Elektrik, su faturaları ve vergiler konusunda hükümler

Mali sıkıntı çeken aileler ve işyerlerine yönelik esnek ödeme seçeneği.

  • Mali sıkıntı çekenlere yönelik hizmetlerin kesilmemesi/sınırlandırılmaması;
  •  İcra işlemleri ve borcundan dolayı kötü kredi listesine eklenmelerin ertelenmesi
  • Gecikme cezaları ve borç faizlerinin uygulanmaması; ve 
  • Temel alanlarda daha önceden planlanmış hizmet kesintilerinin en aza indirilmesi. 
  • Faturalarını ödeyebilecek durumda olanlar ödemeye devam etmelidir. Böylece temel hizmetleri sağlayanların hizmetlerini sürdürmesi mümkün olabilir. 

 

Bazı vize sahiplerine yönelik esneklik

Çalışma ve tatil vizesi sahipleri: Kritik önemde bir sektörde çalışan vize sahipleri, tek işverene azami 6 ay çalışma kuralından muaf olacak ve ayrıca vizesi önümüzdeki 6 ay içinde bitenlerin uzatma hakkı olacaktır. Kritik önemde sektörler: sağlık, yaşlı bakım, engelli bakımı, çocuk bakımı, tarım ve gıda.

Mevsimlik İşçi Programı ve Pasifik Çalışma Programı katılımcıları: vizelerini bir yıla kadar uzatabilecektir.

Geçici Nitelikli vize sahipleri: İşini kaybeden subclass 457 ve 482 numaralı gibi bir geçici işveren sponsor vize sahipleri, yeni bir sponsor bulmak için 60 gün süreye sahiptir, aksi halde  Avustralya’dan ayrılmaları gerekir.

İşten atılmadılarsa, ancak kriz yüzünden çalışma saatleri azaltıldıysa veya çalışamıyorlarsa, vize koşullarını ihlal etmiş sayılmayacaklar. Mevcut mali yıl içinde özel emeklilik sigortası birikimlerinin 10,000 dolara kadar olan bölümüne erişimleri mümkün olacak.

Yabancı öğrenciler:
-Çalışanlar ülkede kalabilir. İşi, birikimi veya aileden desteği olmayanların alternatif çözüm yolları bulmaları gerekiyor.
-Yaşlı bakım sektöründe veya hemşire olarak çalışan yabancı öğrencilerin haftada 20 saatten fazla çalışma hakları var.
-12 aydan fazla süredir Avustralya’dalarsa, özel emeklilik birikimlerine erişebilirler.

Turistler: aile desteği olmayanlar başta olmak üzere, ülkelerine dönmeleri gerekiyor. 

Kreşler

Yaklaşık bir milyon ailenin koronavirüs salgını süresince ücretsiz kreş hizmeti alması bekleniyor. Programa göre hükümet, çocuk bakımı sektörünün, ebeveynler çocuklarını geri çekmeye başlamadan önceki mevcut saatlik ücret sınırına denk gelen gelirlerinin yarısını karşılayacak. 

Eviçi şiddete karşı destek 

Eviçi, aile veya cinsel şiddet gören Avustralyalıları desteklemek için başlangıç olarak 150 milyon dolar ayrıldı.

Psikolojik destek

Avustralyalıların psikolojik sağlığı için 74 milyon dollar ayrıldı. Hükümetin dijital psikolojik destek portalı Head to Health (www.headtohealth.gov.au) tüm gerekli bilginin sunulduğu bir veri merkezi olacak ve koronavirüs pandemisi süresince psikolojik dengemizi nasıl koruyacağımıza, çocuk ve sevdiklerimizi nasıl destekleyeceğimize dair bilgi sunacak.

Avustralya hükümetinin COVID-19 salgınına karşı ne yaptığını öğrenmek için buraya tıklayın.

 

En son bilgilere İngilizce olarak erişebilmek için: health.gov.au/news/health-alerts/novel-coronavirus-2019-ncov-health-alert 

İçişleri Bakanlığı’ndan Türkçe olarak ihtiyacınız olan tüm bilgiler