Coming Up Thu 7:00 PM  AEST
Coming Up Live in 
Live
Vietnamese radio

Có bao giờ Úc trở thành một nước Cộng hòa?

Harry and Meghan enjoyed morning tea at the drought-affected farm of Mountain View in Dubbo. (AAP)

Tranh luận liệu Úc có nên trở thành một nước cộng hòa lại bùng lên nhân chuyến thăm của Hoàng tử Harry và phu nhân Meghan.

Trong chuyến viếng thăm Úc mới đây, Hoàng tử Harry và cô vợ Meghan đã làm cho đám đông yêu thích họ.

Trong lúc ở Dubbo, Harry tâm sự chính anh cũng cảm thấy khó khăn khi tìm sự giúp đỡ và động viên các nạn nhân của hạn hán đừng ngần ngại.

"Các bạn phải biết rằng là người mạnh mẽ bạn cần phải có can đảm tìm đến sự giúp đỡ khi bạn cần. Bạn không nên chịu đựng một mình."\

"Chúng ta đều giống nhau bởi vì can đảm tìm đến sự giúp đỡ là quyết định đúng đắn nhất trong đời tôi. Bạn sẽ thấy cuộc sống tiếp tục được cải thiện một cách không ngờ.    

Nhưng những người ủng hộ cộng hòa, thậm chí cả một số người bảo hoàng tỏ ý hoài nghi là nước Úc cần giúp đỡ để trở thành một nước cộng hòa.

Thành viên của Nhóm Thanh niên Bảo hoàng Victoria, Claire Evans, không nghĩ rằng chuyến thăm của Harry và Meghan sẽ thôi thúc người Úc muốn thay đổi thể chế quân chủ lập hiến.

"Tôi không nghĩ chuyến thăm của hoàng gia làm tăng sự ủng hộ. Nhưng nó cho thấy hoàng gia làm được nhiều điều tốt và có nhiều lợi điểm trong thể chế quân chủ lập hiến."           

Trong khi đó Chủ tịch Phong trào Cộng hòa Úc, Michael Cooney, nghĩ rằng dù công chúng có hào hứng chào đón hoàng gia, điều đó đó không có nghĩa là họ muốn duy trì sự liên đới với Điện Buckingham.

"Tôi nghĩ có người rất thích thú với các chuyến thăm của hoàng gia. Những người này không đa dạng lắm. Họ đại diện cho một số người Úc chứ không phải toàn bộ người Úc."

"Cho dù có thích thú hay với hoàng gia hay các nhân vật nổi tiếng thì người dân Úc cũng hiểu là họ phải quyết định cho tương lai của mình. Bẳt tay hoàng tử và trả lời câu hỏi quan trọng đó là hai chuyện khác nhau hoàn toàn."        

Một cuộc thăm dò của Newspoll hồi tháng Tư cho thấy 50% dân Úc ủng hộ Cộng hòa, 41% muốn duy trì như hiện nay, trong 9% nói họ không quan tâm.

Chủ tịch Phong trào Bảo hoàng, Giáo sư  David Flint, nghĩ rằng hoàng tử Harry và William được nhiều người ưa thích, nhất là giới trẻ Úc rất ngưỡng mộ Hoàng tử Harry.  

"Chúng ta thấy hồi trong quân ngũ anh ta quyết đòi phải bên cạnh các đồng đội phục vụ ở Iraq rồi Afghanistan. Chưa kể công việc từ thiện của anh ấy, và đặc biệt với cuộc thi thể thao Invictus dành cho các thương binh là lúc Hoàng tử Harry nổi bật nhất. Tôi nghĩ người Úc, nhất là giới trẻ Úc cảm nhận được điều đó."

Giáo sư Flint nói phe ủng hộ Cộng hòa phải chứng tỏ được là thay đổi như vậy sẽ giúp cải thiện sự chấp chính.

"Chúng tôi luôn lập luận rằng vấn đề là ở hiến pháp, nếu anh sửa đổi hiến pháp thì phải có thể cải thiện đáng kể việc chấp chính. Phe ủng hộ cộng hòa phải chứng minh được điều đó, nhưng họ đã thất bại một cách đáng kể."

Ông Michael Cooney từ Phong trào Cộng hòa tin rằng cần có sự thay đổi nhưng sẽ cần thời gian vì các cử tri không coi chuyện nước Úc liệu có nên trở thành một nước Cộng hòa là chuyện ưu tiên.

"Chuyện đó không bao giờ khẩn cấp hơn là chuyện điện nước hay người tị nạn, hay những vấn đề cấp bách khác. Nhưng tôi nghĩ người dân Úc cần biết nhiều chuyện quan trọng, và vào bất kỳ thời điểm nào cũng có nhiều hơn là một chuyện quan trọng."

Các phong trào đã thay đổi trong 20 năm qua, ví dụ phong trào hôn nhân đồng giới người dân có thể làm chủ tiếng nói của họ được nhiều hơn."

Ông Cooney tiên đoán phải cần 4 năm mới có được sự thay đổi khả thi.

"Chúng tôi muốn người Úc có tiếng nói ngay từ đầu, cả nước lên tiếng vào năm 2020 để trả lời cho câu hỏi “Bạn có muốn nước Úc đứng đầu bởi một quốc trưởng, hay bạn muốn quốc trưởng được nhân dân hay quốc hội bầu chọn?”

"Sau đó đến một cuộc trưng cầu dân ý để thay đổi hiến pháp. Vì vậy nếu chúng ta để cho người dân Úc lựa chọn tương lai cho chính họ, đó sẽ là cách hay nhất để có một tương lai vững chắc.”

Nhưng Claire Evans của Phong trào Bảo hoàng nghĩ rằng có quá nhiều bất ổn nếu Úc trở thành một nước Cộng hòa.

Cô dẫn chứng rằng năm nay tổ chức đánh giá kinh tế chính trị EIU sắp hạng 167 quốc gia, trong đó 9 nước quân chủ lập hiến nằm trong 15 quốc gia có thể chế thành công nhất trên thế giới.

"Trong các tiêu chuẩn để đánh giá có khả năng kiểm tra chính phủ, bầu cử có tự do và công bằng hay không v.v. Tôi nghĩ Úc nằm trong số 15 quốc gia đứng đầu không phải là do ngẫu nhiên."

"Một chính phủ có trách nhiệm và được kiểm tra là nhờ vào thể chế quân chủ lập hiến, nó giúp duy trì sự ổn định cho dù các chính phủ thay đổi."

"Cái mà Phong trào Cộng hòa vận động là kiểu như ở Mỹ, xin thưa Hoa Kỳ sắp hạng thứ 21 trên 167 quốc gia."

Coming up next

# TITLE RELEASED TIME MORE
Có bao giờ Úc trở thành một nước Cộng hòa? 31/10/2018 05:21 ...
Úc: 276 người chết đuối trong 12 tháng 18/09/2019 04:40 ...
Nga, Thổ và Iran hứa hẹn có ‘những bước cụ thể’ nhằm xuống thang bạo động tại Syria 18/09/2019 04:09 ...
Bước tiến đáng kể trên đường đạt được một hiệp ước giữa Thổ dân và chính phủ 18/09/2019 03:56 ...
Cuối cùng hệ thống luật gia đình được xét lại 18/09/2019 05:07 ...
Nhiều loại động vật Úc đang hấp hối 18/09/2019 04:18 ...
Một người Papua đấu tranh dân chủ bị chết sau khi ngồi tù của chính quyền Indonesia 18/09/2019 04:41 ...
Úc: Sản lượng nông nghiệp kém, nông gia kêu trời 18/09/2019 04:54 ...
Tân chính phủ Ý nhận thêm di dân sau khi ký thỏa thuận mới với Liên Âu 18/09/2019 04:19 ...
Dùng Yoga để giúp cựu chiến binh và nhân viên cấp cứu 18/09/2019 05:59 ...
View More