Coming Up Wed 7:00 PM  AEDT
Coming Up Live in 
Live
Vietnamese radio

Phát hiện mới từ giới khoa học Úc đem lại hy vọng cho điều trị sốt rét

Muỗi là con vật lây truyền bệnh sốt rét Source: AAP

Một nhóm nghiên cứu tại Queensland vừa phát triển thành công một loại protein có khả năng chữa khỏi hoàn toàn bệnh sốt rét trên chuột. Họ hy vọng có thể áp dụng nó lên con người và giúp cứu sống khoảng nửa triệu bệnh nhân mỗi năm.

Khi một người phụ nữ ở Brisbane tên là Joanne Swaffield bị nhiễm bệnh sốt rét đến hai lần tại Phi châu vào 22 năm trước, cô không còn nhớ gì về trải nghiệm ấy – ngoài việc cô đã rất may mắn sống sót.

"Vào thời điểm đó tôi đã không lo lắng gì mấy, cho đến khi về sau nhìn lại, tôi mới nhận ra ra mình đã cận kề cái chết đến mức nào.

"Tôi nhớ lần đầu tiên, tôi đã đổ mồ hôi như tắm, hết chui ra rồi lại chui vào túi ngủ, rồi lại cảm thấy lạnh cóng, và đầu đau như búa bổ. Tôi cũng sụt khoảng 20 cân."

Việc phát hiện sớm và điều trị hiệu quả đã cứu Joanne Swaffield khỏi bàn tay tử thần. Nhưng nếu bà ta mắc phải bệnh sốt rét vào thời điểm này tại Đông Nam Á, số phận của bà ta sẽ khác đi rất nhiều.

Theo Tiến sĩ Michelle Wykes, đến từ Queensland Berghofer Medical Research Institute (Học viện Nghiên cứu Y khoa Berghofer).

"Hiện có những loại thuốc có thể điều trị bệnh sốt rét, nhưng hiện tượng kháng thuốc ngày càng cao đang trở thành một vấn đề lớn, nhất là ở những vùng thuộc Đông Nam Á. 

“Các loại thuốc chủng ngừa đang được thử nghiệm nhìn chung chỉ tạo miễn dịch với một số loại ký sinh trùng sốt rét, và không có khả năng bảo vệ chúng ta về lâu dài. 

“Điều này có nghĩa là chúng ta rất cần những phương pháp điều trị mới."

Và với nghiên cứu mới của mình, Tiến sĩ Wykes cùng các cộng sự đã phát hiện ra một loại thuốc chữa sốt rét có tác dụng trên loài chuột. Nghiên cứu có sự tham gia của các nhà khoa học tới từ Viện Sinh học Phân tử và trường Hóa học và Sinh học Phân tử thuộc Đại học Queensland; Đại học Công nghệ Queensland; Viên Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore; và trường Y khoa Harvard của Hoa Kỳ.

"Tất cả những con chuột này đã được chữa khỏi bệnh sốt rét. Khoảng 5 tháng sau, chúng tôi cho lũ chuột này tái nhiễm lại ký sinh trùng sốt rét, nhưng lần này thì không tiêm thêm protein tổng hợp cho chúng. Tất cả số chuột này đều miễn dịch và không bị nhiễm bệnh."

Và hy vọng loại thuốc này có tác dụng trên những loại ký sinh trùng gây bệnh sốt rét khác nhau? 

"Chúng tôi tin là như vậy. Quan trọng là, nếu cách điều trị này thành công, nó sẽ được áp dụng để tiêu diệt mọi loại ký sinh trùng sốt rét."

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính trong năm 2015, có 438.000 người thiệt mạng do căn bệnh này. 

Hầu hết những người tử vong là trẻ em và trẻ sơ sinh chưa chào đời. WHO ước tính rằng gần một nửa dân số thế giới có nguy cơ mắc bệnh sốt rét.

Trong quá trình nghiên cứu, tiến sỹ Michelle Wykes và nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra một loại protein trên bề mặt một tế bào miễn dịch cụ thể đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc chiến chống bệnh sốt rét.

"Trong hệ miễn dịch, có những tế bào đuôi gai, hoạt động như những vị tướng chỉ huy đội quân miễn dịch, và các tế bào T, những chiến sỹ của đội quân. 

“Thông qua một loại protein, các tế bào đuôi gai sẽ cho tế bào T biết khi nào cần tấn công nhiễm trùng và khi nào cần hạ vũ khí xuống. 

“Khi con người và chuột bị nhiễm bệnh sốt rét, tế bào T không còn được chỉ đạo phải tiếp tục tấn công ký sinh trùng nữa. Và chúng tôi đã phát triển một phiên bản tổng hợp của loại protein ấy trong phòng thí nghiệm." 

Mặc dù nghiên cứu đã đạt được những đột phá quan trọng, phải cần thêm rất nhiều thời gian trước khi loại thuốc này có thể áp dụng lên con người.

Sốt rét còn gọi là ngã nước là một chứng bệnh gây ra bởi ký sinh trùng tên Plasmodium, lây truyền từ người này sang người khác khi những người này bị muỗi đốt. 

Bệnh này phổ biến ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Mỹ, châu Á và châu Phi. 

Mỗi năm có khoảng 515 triệu người mắc bệnh, từ 1 đến 3 triệu người tử vong - đa số là trẻ em ở khu vực phía nam sa mạc Sahara, châu Phi. 

Các triệu chứng của bệnh sốt rét bao gồm nhức đầu, đau bụng, ớn lạnh, run rẩy, sốt và đổ mồ hôi. Bệnh sốt rét có thể gây động kinh, mất máu, vàng da, suy tim, suy thận, hôn mê và thậm chí tử vong.