SBS Radio App

Download the FREE SBS Radio App for a better listening experience

Advertisement
እዞም መበቆሎም ሶማልን ኤርትራን ዝኾኑ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራት ነቲ ዝነብርሉ ዓለም ኣብ ኣመሪካ ዓቢ ስልጣን ዘውህብ ኣባላት ኮንግረስ ኮይኖም ምምራጾም ናይ ኩሎም ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃን ስደተኛታትን ሓበን ኮይኖም ታሪኽ ሰሪሖም ኣለዉ።
Tigrinya
7 Nov 2018 - 10:19 PM  UPDATED 7 Nov 2018 - 10:19 PM

ሚስተር ትራምፕ ኣብ 2016 ናብ ስልጣን ካብ ዝድይብ ንደሓር ንፈለማ እዋን ናይ ህዝቢ ምርጫ ኣብ ኣመሪካ ይግበር ኣሎ። ኣብዚ ምርጫ ን 435 መናብር ተወከልቲ ህዝቢ፡ ን35 ናይ ኣመሪካ መናብር ሴነት፡ ከምኡውን ን 36 ኣመሓደርቲን ዝኾኑ ምርጫ አዩ ክካየደሉ ዊዒሉ። ከምቲ ትጽቢት ክግበረሉ ዝቐነየ ድማ ደሞክራሲያዊያን ንመናብር ኮንግረስ ኣመሪካ ክዕብልሉ ተራአዮም ኣለዉ።

ኣብዚ ናይ ማአከላይ አዋን ምርጫ፥ ደሞክራሲያዊያን ንመናብር ኮንግረስ ምዕብላሎም ጥራይ ኣይኮነን ኣዛራቢ ዛዕባ ኮይኑ ዘሎ፡ ኣብ ሚነሶታ ብስደት ናብ ኣመሪካ ዝኣተወት  ንጓል 36 ሶማሊያዊት ኣመሪካዊት ኢልሃን ዑመር  ህዝቢ ምምራጾም፥ ብተወሳኺ ኣብ ዲትሮይት ዝተወልደት ፍልስጢኤማዊት ኣመሪካዊት ራሺዳ ትላይብ ንመንበር ወከልቲ ህዝቢ ኣመሪካ ምምራጻ ታሪኽ ተሰሪሑ ኣሎ።

ኢልሃን ዑመር ኣሜሪካዊ ዜግነት ዝረኸበትን ኣብ ክፍለ ግዝኣታ ወካሊት ህዝቢ ኮይና ዝጸንሐት አያ። ንሳ ነቲ ኣብ 2006 ናይ ፈለማ  ኣስላማይ ንኮንግረስ ዝተመርጸ ንኬት አሊሶን ተኪኣ እያ ናይ ኣመሪካ ኣባል ኮንግረስ ኮይና ተመሪጻ ዘላ።

ኢሊሃን ቅድሚ ክልተ ዓመት ናይ ፈለማ ሶማሊያዊት ኣመሪካዊት ኣብ ናይ ክፍለግዝኣት ሓጋጊ ኣካል ኮይና ተመሪጻ ዝጸንሐት እያ፡ ኣብቲ ዝተመርጸትሉ ለይቲ ኣስላማይ ዝበሃል ናብ ኣመሪካ ከይኣቱ ዝብል መፈክር ሒዙ ሪፑብሊካዊ ዶናልድ ትራምፕ ፕረሲደንት ኮይኑ ተመሪጹ። ሊሃም ናይ ፈለማ ሒጃብ ለቢሳ ኣባል ኮንግረስ ትኸውን ዘላ ኣፍሪቃዊት ኣስላመይቲ ምዃና ካልእ ተወሳኺ ታሪኽ ሰሪሓ ኣላ።

ኢሊሃን ዑመር ካብታ ብኩናት ዝተሓመሰት ሃገራ ሶማሊያ ሃዲማ ድሕሪ ምውጻእ ኣብ 14 ዓመት ዕድሚኣ እያ ናብ ኣመሪካ ተሰዲዳ።

ብዘይካ ናይዛ ሶማሊያዊት ኣመሪካዊትን ፍልስጢኤም ዝመበቆላ ራሺዳ ትላይብ ናይ ፈለማ ደቂ ኣንስዮ እስላም ንኮንግረስ ኣመሪካ ምምራጸን፡ ኤርትራ ዝመበቆሉ ኣፍሪቃዊ ኣመሪካዊ  ጆ ንጉሰ’ውን ኣብዚ ምርጫ ምምራጹ ካልእ ታሪኻዊ ዓወት ሰልፊ  ዲሞክራት ኣመሪካ ኮይኑ ኣሎ።

ጆ ንጉሰ ንሪፑብሊካዊ ፒተር ዩ ተኪኡ እዩ ኣብ ንወረዳታት ቦልደር፡ ፎርት ኮሊንስን ክፋል ሰሜናዊ ማአከል ኮሎራዶ ወኪል ኣብ ኮንግረስ ኮይኑ ተመሪጹ ዘሎ።

ጆ ንጉሰ አምበኣር ካብ ኤርትራ ናብ ኣመሪካ ካብ ዝተሰዱ ወለዲ ተወሊዱ ካብ ኮሎራዶ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ ኣመሪካዊ ተመሪጹ ኣባል ኮንግረስ ኣምሪካ ብምዃን ታሪኽ ሰሪሑ ኣሎ።

ጆ ንጉሰ ጠበቓን voter registration group ናይ ዝበሃል ምስብጻዩ ዝመስረተን ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኮሎራዶ መምህርን አዩ።

ወለዱ ንጆ ካብታ ብኲናት ትርመስ ዝነበረት ኤርትራ ቅድሚ 35 ዓመት’ዮም ናብ ኣመሪካ ተሰዲዶም። ኣብ ኮሎራዶ ድማ ንጆን ንሓፍቱን ብጽቡቕ ከዕብይዎም ክኢሎም። ወለዱ ንዝረኸብዎ ዕድል ተጠቒሞም ኣበርቲዖም አናሰርሑ ናብራኦም ዝመርሑ ስደተኛታት ኮይኖም እናረኣየ ዝዓበየ ጆ፡ ከም ኣባል ደሞክራት ኣብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ንጡፍ ክኸውን በቕዐ።

ንሱ ካብ ዩኒቨርሲቲ ኮሎራዶ ብሕጊ ዝተመረቐ አዩ። ኣብ ኮሎራዶ ድማ ናይቲ ክፍለ ግዝኣት ምስቲ ከም ኣፈ ጉባኤ ወከልቲ ህዝቢ ኮይኑ ዘገልግል ዝነበረ Andrew Romanoff, ኮይኑ New Era Colorado, ዝተባህለ ናይቲ ክፍለግዝኣት ዝዓበየ ናይ መንእሰያት መመዝገቢ ኣድመጽቲን ጎስጓስን ንመኽሰብ ዘይሰርሕ ትካል ኣብ ኮሎራዶ ኣቖመ። እቲ ትካል  ኣብ መላእ እታ ክፍለ ግዝኣት , ልዕሊ 150,000 መንእሰያት ኣብ ምርጫ ከድምጹ ኣግቢሩ።  

ጆ ንጉሰ ገለ ካብቲ ዉሑድ ዓመታት ዕድሚኡ ንህዝቢ ዘገልገሎ፡ $90 ሚሊዮን ዶላር ባጀት ዘለዎ 600 ሰራሕተኛታት ዘስርሕ ኣብ ሓደ ደፓርትመንት ንክልተ ዓመት ዝመርሐ ምኩር መራሒ አዩ። ንመሰል ሸማቶ ዝከላኸልን ንነፍሲ ወከፍ ነባሪ ኮሎራዲ ሰብኣዊ መሰል ዝሕሉን ተግባራት ከምዝፈጸመ መዝገብ ታሪኹ ካብ ዝዘርዘሮም ዉሑዳት ተሞኩሮኡ አዮም።

ጆ ንጉሰ ናይ ፈለማ ኣፍሪቃዊ መበቆል ዘለዎ ጥራይ ዘይኮነ ናይ ፈለማ ጸሊም ካብ ኮሎራዶ ከም ኣባል ኮንግረስ ኮይኑ ዝተመርጸ አዩ።

እምበኣር እዞም መበቆሎም ሶማልን ኤርትራን ዝኾኑ ኣባላት ሰልፊ ደሞክራት ነቲ ዝነብርሉ ዓለም ኣብ ኣመሪካ ዓቢ ስልጣን ዘውህብ ኣባላት ኮንግረስ ኮይኖም ምምራጾም ናይ ኩሎም ስደተኛታት ምብራቕ ኣፍሪቃን ስደተኛታትን ሓበን ኮይኖም ታሪኽ ሰሪሖም ኣለዉ።