Key Points
- The Indigenous peoples of Australia are not one homogenous group.
- There are around 500 Nations, each with different cultures, languages, ways of life and kinship structures.
- Understanding this diversity is crucial to building meaningful relationships with the Indigenous peoples.
ဩစတြေးလျ၏ ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအတွင်း ကြွယ်ဝသော ကွဲပြားမှုများသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော ရှုထောင့်တစ်ခုဖြစ်ပြီး Aboriginal နှင့် Torres Strait Islander လူမျိုးများအားလုံး တစ်သားတည်းကျ နေသော အုပ်စုတစ်ခုမှ ဖြစ်သည်ဟူသော ဘုံအယူအဆမှားကို ဖီဆန်သည်။
ဌာနေတိုင်းရင်းသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဘာသာစကားများ၊ လူနေမှုပုံစံများ၊ အမျိုးအနွယ်ဖွဲ့ စည်းပုံများကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဤမတူကွဲပြားမှုများကို လွှမ်းခြုံရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းတစ်ခုမှာ သြစတြေးလျ၏ ဌာနေတိုင်းရင်း သားမြေပုံကို ကြည့်ရှုခြင်း၊ သြစတြေးလျအနောက်ပိုင်း Kimberley ဒေသရှိ Bardi Country မှ အကြီးအကဲ Aunty Munya Andrews က ရှင်းပြသည်။
“အဲဒီမြေပုံပေါ်မှာရှိတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၅၀၀ လောက်ရှိတာကြောင့် အဲဒါကို ကြည့်ရှုဖို့ လူတွေကို ဖိတ်ခေါ် ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားရှိသည် သို့မဟုတ် အခြားဘာသာ စကားတစ်ခုနှင့် ဘုံဘာသာစကားတစ်ခု မျှဝေသည်။"
Dialect 800 အပါအဝင် ဌာနေတိုင်းရင်းသားဘာသာစကား 250 ကျော်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူနေမှုပုံစံများနှင့် မျိုးနွယ်စုဖွဲ့စည်းပုံများသည် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းလုံးတွင်ပင် ကွဲပြားနေ ကြောင်း Aunty Munya က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
“Aboriginal art ကို ကြည့်ရုံနဲ့ ပြောနိုင်တယ်၊ သြစတြေးလျရဲ့ ဘယ်ဒေသက လာတယ်ဆိုတာ အတိ အကျ သိပါတယ်။ အဲဒါက ထူးခြားတယ်။ လူအများစုသည် အစက်အပြောက်ပန်းချီများက Aboriginal ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း ၎င်းမှာ လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းသာဖြစ်သည်။
"မင်းတို့ Bardi လူတွေ၊ ငါ့လူတွေ၊ ငါတို့က ရေငန်လူသားတွေပဲ၊ ငါတို့အနုပညာက ကမ္ဘာတဝှမ်းက တခြားကျွန်းသူကျွန်းသားတွေနဲ့ အရမ်းဆင်တူပြီး လှိုင်းတွေကို ပုံဖော်ထားတဲ့ geometric ပန်းချီတွေ ဖြစ်ပြီး အဲဒါက အစက်မပါတဲ့ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ပါ" လို့ သူမက ဆိုပါတယ်။
Evolve Communities ၏ တွဲဖက်ဒါရိုက်တာ၊ စာရေးဆရာ၊ ရှေ့နေနှင့် တွဲဖက်ဒါရိုက်တာ Aunty Munya က ဌာနေတိုင်းရင်းသားများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရာတွင် 'အရွယ်အစားတစ်ခုသည် အားလုံးနှင့် မကိုက်ညီပါ' ဟု လူများက နားလည်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် သင့်အား ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဆက်ဆံရေးများတည်ဆောက်နိုင်စေမည့် အသိုင်းအဝိုင်း တစ်ခု၏ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ဓလေ့ထုံး တမ်းများကို လေးစားမှုပြသရန် အရေးကြီးသောခြေလှမ်း တစ်ခုဖြစ်သည်။
Carla Rogers သည် Aunty Munya နှင့် အတူ အလုပ်လုပ်သော ဌာနေတိုင်းရင်းသား မဟာမိတ်ဖြစ် သည်။ ဤအသိပညာသည် သြစတြေးလျနိုင်ငံ၏ မျှဝေထားသော သမိုင်းကြောင်းကို နားလည်ရန် အရေးကြီးကြောင်းနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားမဟုတ်သူများကြား အဘယ် ကြောင့် ကွာဟချက်များ ယနေ့အထိ ရှိနေပါသေးကြောင်း သူမက ထပ်လောင်းပြောသည်။
“ဩစတြေးလျကို ပထမဆုံး ကိုလိုနီပြုပြီး ဆက်လက်တည်ရှိနေချိန်၊ ကျွန်ုပ်တို့ ပြဿနာ၏ အဓိက အချက်ဖြစ်သည့် ဤမတူကွဲပြားမှုအကြောင်း အသိတရားကင်းမဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ယခုလက်ရှိဖြစ် ပေါ်နေသော ကျွန်ုပ်တို့၏ပြဿနာအများအပြားမှာ Aboriginal နှင့် Torres Strait Islander လူမျိုး များကို တစ်သားတည်းကျသောအုပ်စုတစ်ခုအဖြစ် မြင်ပြီး ဤကြွယ်ဝသောကွဲပြားမှုကို အသိအမှတ် ပြုခြင်းမရှိခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်” ဟုသူမကဆိုသည်။
ဩစတေးလျသည် အမြဲတမ်း ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံရှိသည်။
ဌာနေတိုင်းရင်းသားများသည် ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံတွင် ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်ကြသည်ဟု Aunty Munya ကဆိုသည်။
“ကျမ လူမျိုးဟာ ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံနဲ့ ဆက်ဆံလာတာ နှစ်ထောင်ချီရှိပါပြီ။ တခြား Aboriginal အဖွဲ့တွေနဲ့ အပြန်အလှန် ဆက်ဆံဖို့ သင်ယူခဲ့ပြီး မတူညီတဲ့ ဘာသာစကားတချို့ကို ပြောတတ်အောင် သင်ယူခဲ့တယ်” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။
ဌာနေတိုင်းရင်းသားများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များရှိသည့် Dr Mariko Smith ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်များကို အသိအမှတ်ပြုရန် အရေးကြီးသည်၊ ထို့ကြောင့် ပထမသြစတေးလျလူမျိုးများ၏ ကွဲပြားမှုကို ကြွယ်ဝစေသည်။
သူမ၏ဖခင်သည် New South Wales ၏တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ Yuin Nation မှဖြစ်ပြီး သူမ၏ မိခင်မှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ Kyushu ရှိ Kokura မှဖြစ်သည်။
“ဂျပန်ပုလဲလုပ်ငန်းရှိရာ မြောက်ဘက်နဲ့ အနောက်မြောက်-သြစတေးလျက ငါ့ရဲ့ ဂျပန်နဲ့ အာဘော်ရင်း မြစ် အမွေအနှစ်တွေကြောင့်လို့ တချို့က ယူဆကြတယ်၊ “ဒါပေမယ့် အဖေက ဂျပန်ကို ခရီးသွားတုန်း က Kyushu က ကော်ဖီဆိုင်မှာ တွေ့ခဲ့တယ်။ သူတို့ဂျပန်မှာ လက်ထပ်ပြီးရင် သူ့ကို သြစတြေးလျကို ခေါ်သွားခဲ့တယ်”
ကြီးပြင်းလာသောအခါ ဒေါက်တာစမစ်သည် အာရှရုပ်သွင်အသွင်အပြင်ရှိခြင်းကြောင့် “racial slurs” အများအပြားကို တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရသော်လည်း ထိုမှတ်ချက်များသည် သူမသည် Aboriginal လူမျိုး ဖြစ်ကြောင်း လူအများသိရှိလာသောအခါတွင် အဆိုပါမှတ်ချက်များသည် “နောက်တစ်ဆင့်” သို့ရောက် သွားသည်ဟု ဆိုသည်။
လူတို့၌ အသားအရောင် သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်အတန်းကဲ့သို့ Aboriginal လူမျိုးများနှင့် ပတ်သက်သော တွေးခေါ်ပုံပုံစံများနှင့် ကျဉ်းမြောင်းသော ခံယူချက်များကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဒေါက်တာစမစ်က ရှင်းပြ သည်။
“လူတွေက သူတို့ဘဝမှာ အရင်က Aboriginal လူမျိုးနဲ့ မဆုံဖူးဘူးလို့ ထင်ကောင်း ထင်နိုင်ပေမယ့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိနိုင်တယ်၊ အဲဒါက လူတွေရဲ့ စံနမူနာနဲ့ အယူအဆတွေကို အတည်မပြုနိုင်လို့ပါပဲ။”
ယဉ်ကျေးမှုပေါင်းစုံရှိသော မျက်မှောက်ခေတ် သြစတေးလျသည် ဌာနေတိုင်းရင်းသားလူဦးရေအတွင်း မတူကွဲပြားမှုများကို အသိအမှတ်ပြုလက်ခံရမည်ဖြစ်သည်ဟု ဒေါက်တာစမစ်က ပြောသည်။
“Aborigin လူမျိုးတွေအကြောင်း အရမ်းရိုးစင်းတဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ တွေးကြည့်ရင်တော့ ရိုးရိုး ရှင်းရှင်း ဖြေရှင်းနည်းတွေပဲ ရှိပါတယ်။ ၎င်းသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကွဲပြားသော ဖြေရှင်းချက် များနှင့် တွေးခေါ်မှုတို့ကို လိုအပ်သည့် ရှုပ်ထွေးသော၊ ကွဲပြားသော၊ အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။"
ဤမတူကွဲပြားမှုကို ဌာနေမဟုတ်သူများ နားမလည်ပါက လူများသည် အမှားများ ကျူးလွန်နိုင်ကြောင်း Carla Rogers က ရှင်းပြသည်။
“လူမျိုးရေး ခွဲခြားမှု ဖြစ်နိုင်တဲ့ တစ်ခုခုကို အရမ်းနစ်နာစေနိုင်တဲ့ အရာလို့ ကျွန်မတို့ ပြောနိုင်ပါတယ်။ နားလည်မှုအတားအဆီးတစ်ခုပါပဲ။”
ဌာနေတိုင်းရင်းသား ကွဲပြားမှုအကြောင်း ဘယ်မှာ လေ့လာနိုင်မလဲ။
ဥရောပတစ်ခွင် ခရီးသွားသည့်အခါ သင်အလိုရှိသည့်အတိုင်း၊ မြေပုံဖြင့် စတင်ပါ၊ သင်ရောက်ရှိနေ သော နိုင်ငံကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ကာ ၎င်း၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားများကို လေ့လာပါ။
“မင်း ဆစ်ဒနီကနေ နှစ်နာရီထက်ပိုပြီး ခရီးသွားရင်၊ ခြားနားတဲ့နိုင်ငံတွေကို ဖြတ်သန်းနေတယ်” လို့ Rogers က ဆိုပါတယ်။
၎င်း၏ မိရိုးဖလာ ပိုင်ရှင်များနှင့် သမိုင်းကြောင်း အပါအဝင် နိုင်ငံကို နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ရန် Land Council နှင့် local council များသည် ကောင်းသောအစပြုသည့် အချက်ဖြစ်သည်။
Aunty Munya က "မိမိကိုယ်ကို ပညာပေး" လို့ ပြောပါတယ်။
“တတ်နိုင်သလောက် လေ့လာပါ၊ အထူးသဖြင့် First Nations လူမျိုးများနှင့်ထိတွေ့ပါ။ ကြောက်စရာ မလိုပါဘူး၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် မိတ်ဆက်ပါ၊ အသိုင်းအဝိုင်း အဖြစ်အပျက်တွေကို သွားကြည့်ရုံပါပဲ။"
First Nations များနှင့် သိကျွမ်းရန် ထိုခြေလှမ်းကို လှမ်းနိုင်လောက်အောင် ရဲရင့်ခြင်းအကြောင်းဖြစ် သည်။
