![A still of Will Smith slapping Chris Rock at the Oscars [L], a still of Grame Tame giving the side eye, a still of Ukraine President Volodymyr Zelenskyy and a still of a woman protesting in Iran with paint on her face [R]](https://images.sbs.com.au/dims4/default/52fc86a/2147483647/strip/true/crop/1920x1080+0+0/resize/1280x720!/quality/90/?url=http%3A%2F%2Fsbs-au-brightspot.s3.amazonaws.com%2F3a%2F50%2F9e0ec26747daac67e317e7224126%2Fgfx-211222-yir-16x9-still-1.jpg&imwidth=1280)
لحظات خبرساز سال ۲۰۲۲ را اینجا با هم مرور میکنیم.
در آسترالیا چه رخ داد؟
در نیمه اول سال که با شیوع گسترده اومیکرون و سیلابهای ویرانگر گره خورده بود، حزب کارگر توانست پس از نزدیک به یک دهه ائتلاف لیبرال-ملی را از قدرت خلع کند.
در نتیجه انتخاباتی که در ماه می برگزار شد، اسکات موریسن از نخستوزیری کنار زده شد و به جایش آنتونی آلبانیزی بر مسند قدرت تکیه زد.
اسکات موریسن تا آخرین لحظهای که قانون برایش اجازه میداد، اعلام تاریخ برگزاری انتخابات را به تعویق انداخت و در اوایل ماه اپریل بالاخره ماشه را کشید.
در جریان شش هفته مبارزات انتخاباتی لحظات ماندگاری خلق شدند: آقای آلبانیزی در روز اول کمپین نتوانست نرخ بیکاری آسترالیا را به یاد بیاورد و آقای موریسن در حالی که توسط دوربین رسانهها دنبال میشد، هنگام بازی کردن فوتبال با یک کودک در تاسمانیا او را زیر گرفت که به لحظه «بولدوزر» معروف شد.
انتخابات فدرال ۲۰۲۲ همچنین منجر به یک «موج» سبزآبی شد که درِ پارلمان را به روی نامزدان مستقل، بهویژه از کرسیهای سنتی لیبرال، باز کرد.
آقای آلبانیزی به عنوان سیویکمین نخستوزیر آسترالیا سوگند یاد کرد و تبدیل به اولین نخستوزیر بدون نام خانوادگی آنگلوساکسون شد.
پیروزی کارگر منجر به تصمیمی سرنوشتساز برای خانواده پناهجوی نادسالینگام شد. این خانواده جوان تامیل سریلانکایی بعد از چهار سال سرگردانی در بازداشتگاههای مهاجرت آسترالیا در نهایت در ماه جون به روستای بیلوویلا در کوینزلند مرکزی برگشت.
انتخابات فدرال آسترالیا از این لحاظ نیز تاریخساز بود که منجر به تشکیل پرتنوعترین مجلس در تاریخ کشور شد. در این انتخابات حضور زنان، بومیان و رنگینپوستان در پارلمان آسترالیا به سطح بیسابقهای افزایش یافت.
همچنین در انتخابات فاطمه پیمان به عنوان نخستین نماینده افغانتبار و باحجاب به سنای آسترالیا راه یافت.
در اوایل سال، دومین فصل متوالی لالینا بارندگیهای بیوقفهای را برای بخشهایی از کشور به ارمغان آورد.
در ماه فبروری، یکی از بزرگترین سیلها در تاریخ معاصر آسترالیا، شهر لیزمور نیوساوتولز زیر گرفت و صدها نفر را آواره ساخت.
این رویداد نادر آبوهوایی چهار هفته بعد در لیزمور تکرار شد و سپس دامنه بارندگی به سایر بخشهای کشور نیز گسترش یافت که منجر به جاری شدن سیلهای گسترده در بخشهایی از نیوساوتولز، ویکتوریا، تاسمانیا و کوینزلند گردید.
در ماه اکتبر، کشته شدن یک پسربچه بومی به دست مردان سفیدپوست در آسترالیای غربی هزاران نفر را به خیابانها کشاند.
کاسیوس تروی حین بازگشت از مکتب به خانه مورد حمله قرار گرفت و پس از گذراندن ۱۰ روز در حالت کما در شفاخانه جان داد.
هزاران نفر برای ابراز همبستگی و ادای احترام به این پسر ۱۵ ساله در سراسر آسترالیا به خیابان آمدند.
در جهان چه رخ داد؟
ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، در نخستین ساعات ۲۴ فبروری ناقوس بزرگترین جنگ ۲۰۲۲ را به صدا درآورد و دستور حمله به اوکراین را زیر عنوان «عملیات نظامی ویژه» صادر کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، با ترجیح دادن قرار بر فرار، پوشیدن لباس رزم برای دفاع از کشورش و نشان دادن ویرانیهای جنگ به جهان، محبوب جهانیان شد.
در طول سال، خانهها و زیرساختهای حیاتی اوکراین زیر باران موشک ویران گردیدند و نیروهای روسی متهم به ارتکاب جنایات جنگی شدند. در نتیجه، بیش از هفت میلیون اوکراینی آواره کشورهای دیگر شدند.
در دنیای سرگرمی، سیلی جنجالی ویل اسمیت، هنرپیشه امریکایی و ستاره هالیوود، به صورت کریس راک، کمدین و مجری نودوچهارمین مراسم جوایز اسکار، در حالی که مردم آن را به صورت زنده تماشا میکردند، همه را شوکه کرد.
اسمیت به خاطر این کارش برای مدت ۱۰ سال از اشتراک در مراسمهای اسکار محروم شد.
بازهم در امریکا، دیوان عالی ایالات متحده حکم مشهور به «رو علیه وید» را در ماه جون لغو کرد و در نتیجه زنان این کشور از دسترسی قانونی به سقط جنین محروم شدند.
این تصمیم آمریکا را بهشدت به دو دسته تقسیم کرد؛ برخی از ایالت ها به مخالفت با این تصمیم برخاستند و شماری دیگر از آن استقبال کردند.
جولای، ماه آشفتگی سیاسی بود.
در بریتانیا، استعفای دهها وزیر بعد از افشای رسواییهای دولت بوریس جانسون، این سیاستمدار جنجالی را مجبور کرد از سمت نخستوزیری کنارهگیری کند.
سپس حزب حاکم محافظهکار بریتانیا لیز تراس را به عنوان جانشین جانسون انتخاب کرد که در مجموع توانست ۴۴ روز در قدرت بماند. این هرجومرج سیاسی در نهایت با استعفای تراس و سپرده شدن زمام امور به ریشی سوناک، اولین نخستوزیر رنگینپوست بریتانیا، پایان یافت.
در سریلانکا، بحران عمیق اقتصادی منجر به اعتراضات سراسری، وضع منع تردد و بیثباتی سیاسی شد.
معترضان خشمگین خانه نخستوزیر رانیل ویکرمسینگه را به آتش کشیدند و در عمارت گوتابایا راجاپاکسا، رییس جمهور سابق، که برای جلوگیری از ناآرامی از کشور گریخت، مهمانی برپا کردند.
سپس بزرگترین خبر سال از بریتانیا آمد. در ۸ سپتامبر، ملکه الیزابت دوم، طولانیترین فرمانروای بریتانیا، در سن ۹۶ سالگی درگذشت.
صدها هزار نفر به ملکه بریتانیا ادای احترام کردند و برخی حتا بیش از ۲۴ ساعت منتظر ماند تا قبل از مراسم خاکسپاری، او را در حالت درازکشیده ببینند.
پسر بزرگ او، شاه چارلز سوم، به سلطنت رسید و همچنین رییس جدید دولت آسترالیا شد.
بازهم در ماه سپتامبر، مرگ مهسا امینی ۲۲ ساله که به اتهام نقض قوانین پوشش اسلامی توسط گشت ارشاد بازداشت شده بود، منجر به اعتراضها سراسری در ایران شد.
اعتراضهای گوناگون ایرانیان در برابر خشونت رژیم استبدادی مذهبی کشورشان، توجه جهانیان را جلب کردند و مردم در سراسر جهان با آنها ابراز همبستگی کردند.
این اعتراضها با وجود مواجه شدن معترضان با دستگیریهای گروهی و حتا اعدام، در طول ماههای بعدی ادامه یافتند و گستردهتر شدند.
در بزرگترین خبر فناوری سال، ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، شرکت تویتر را به قیمت گزاف ۴۴ میلیارد دالر در ماه اکتبر خریداری کرد.
آقای ماسک پس از خریداری این رسانه اجتماعی تأثیرگذار، دست به اخراج دستهجمعی کارمندان، پولی ساختن تیکهای آبی و بازگرداندن حسابهای کاربری ممنوعه، مانند حساب دونالد ترامپ، زد.
او در ماه دسامبر با راهاندازی یک نظرسنجی از کاربران پرسید که آیا باید از سمت مدیرعاملی تویتر کنار برود یا خیر. اکثر کاربران رای به کنارهگیری او دادند و در نتیجه آقای ماسک اکنون در جستوجوی یک مدیرعامل جدید است تا احتمالاً از سال ۲۰۲۳ کنترل تویتر را بر عهده بگیرد.
در اواخر سال، شاهد موج بیسابقه از نافرمانی مدنی در برابر تدابیر سختگیرانه کووید-۱۹ دولت چین بودیم.
صدها نفر در سراسر کشور در اعتراض به سیاست معروف 'کوویدصفر' رییس جمهور شی جینپینگ به خیابانها آمدند. در نهایت، دولت چین اعلام کرد که دیگر این سیاست را دنبال نمیکند.
و در آخر سال، گروه طالبان با ممنوع کردن اشتغال زنان در موسسات غیردولتی و ادامه تحصیل آنها در دانشگاهها، جهان را بهتزده کردند.
این گروه بنیادگرای اسلامی که بعد از به قدرت رسیدن در اواسط ماه آگوست ۲۰۲۱ آموزش دختران فراتر از صنف ششم را ممنوع کرده بود، این بار به دانشگاهها دستور داد که تا امر ثانی جلو ورود زنان به صنفهای درسی را بگیرند.
چند روز بعد، این گروه اشتغال زنان در موسسات داخلی و بینالمللی را ممنوع کرد که منجر به تعلیق فعالیتهای چند سازمان بینالمللی در این کشور شد.
در دنیای ورزش چه رخ داد؟
آسترالیا سال ۲۰۲۲ را در اوج شیوع سویه اومیکرون آغاز کرد که منجر به افزایش گسترده مبتلایان و بازگشت محدودیتهای کرونایی در سراسر کشور شد.
ساکنان ملبورن که در سال ۲۰۲۱ طولانیترین قرنطینه کووید-۱۹ جهان را پشت سر گذاشته بودند، بار دیگر با محدودیتهایی روبهرو شدند.
در همین گیرودار، در پنج جنوری، نواک جوکوویچ، ستاره تنیس، برای شرکت در مسابقات اوپن آسترالیا وارد ملبورن شد. نیروی مرزی آسترالیا ویزه آقای جوکوویچ را به دلیل عدم پیروی از الزامات واکسیناسیون کرونا لغو و او را به بازداشتگاه مهاجرت منتقل کرد.
سپس آقای جوکوویچ با حکم محکمه ویزه خود را پس گرفت، اما وزیر مهاجرت وقت با استفاده از اختیارات خود بار دیگر ویزه او را لغو و برای مدت سه سال از ورود به آسترالیا ممنوع کرد.
این تنیسباز شمارهیک پیشین جهان که خود را در برابر کووید-۱۹ واکسینه نکرده بود، تصمیم لغو ویزه خود را در محکمه استیناف فدرال به چالش کشید، اما این دادگاه نیز در نهایت تصمیم وزیر را تأیید کرد.
حکومت کارگر امسال در ماه نوامبر ممنوعیت سه ساله او را باطل کرد.
در ماه مارچ، درگذشت شین وارن، اسطوره آسترالیایی کریکت، هواداران این ورزش را در سوگ فرو برد. آقای وارن در ۵۲ سالگی به دلیل آنچه حمله قلبی خوانده شد، در هوتلی در تایلند درگذشت.
در مراسم یادبودی که از سوی دولت ویکتوریا برگزار شد، هزاران نفر برای بزرگداشت از این ورزشکار در میدان کریکت ملبورن جمع شدند، جایی که فرزندانش- بروک، جکسون و سامر- از جایگاهی به نام او پردهبرداری کردند.
در ماه نوامبر، بزرگترین رویداد ورزشی سال از راه رسید: جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲.
بيشتر بخوانيد
چهار چیزی که از فینال جام جهانی آموختیم
میزبانی از این رویداد بزرگ جهانی باعث شد سوابق حقوق بشری قطر، از جمله رفتار آن با کارگران مهاجر، زنان و جامعه دگرباشان (LGBTIQ+) زیر زرهبین قرار بگیرند.
آرجانتین با پیروزی میخکوبکننده بر فرانسه بعد از ۳۶ سال قهرمان جام جهانی شد و لیونل مسی جایگاه خود را به عنوان بزرگترین پدیده تاریخ فوتبال تثبیت کرد.
