رهبران مجمع جزایر اقیانوس آرام (پیآیاف)، به شمول آسترالیا و نیوزیلند، در نشست سالانه این مجمع در کشور جزیرهای کوچک «تووالو» پس از ۱٢ ساعت گفتوگوهای داغ به توافقی دست یافتند که خلاف انتظارات اعضای کوچکتر این مجمع بود.
رهبران جزایر کوچکتر (اسآیاس) اوایل این هفته روی بیانیۀ مشترکی زیر عنوان بیانیه «تووالو» توافق کرده بودند و انتظار داشتند تمامی اعضای مجمع، به شمول آسترالیا و نیوزیلند، با این بیانیه توافق کنند.
بیانیه تووالو با به رسمیت شناختن بحران تغییر اقلیم، خواستار بازپرسازی صندوق اقلیم سبز ملل متحد، افزایش اهداف کاهش آلودگی کشورها و ممنوعیت جهانی ساختن نیروگاههای جدید زغال سنگی برای تولید انرژی شده بود.
اما به خاطر ملاحظاتی که آسترالیا و نیوزیلند بر بیانیه تووالو داشتند، این توافق حاصل نشد و در نتیجه رهبران مجمع بر بیانیۀ جدیدی به نام بیانیه «کَیناکی دو» به توافق رسیدند.
آسترالیا با بخشهایی از بیانیه تووالو، از جمله کاهش تولید آلودگی، استفاده از زغال سنگ و صندوق اقلیم سبز سازمان ملل موافقت نکرد و نیوزیلند نیز ملاحظاتی بر صندوق اقلیم سبز داشت.
رهبران جزایر کوچکتر حوزه اقیانوس آرام آسترالیا را متهم میکنند که به خاطر سود اقتصادیاش نمیخواهد در برابر بحران تغییر اقلیم مبارزه کند.
اینیلی سوپواگا، نخستوزیر تووالو و رییس نشست امسال مجمع جزایر پاسیفیک در پایان نشست گفت: «در جریان گفتوگو میان من و اسکات [موریسن] ما موضع مان را بسیار مستحکم بیان کردیم، من گفتم: ’شما نگران حفظ اقتصادتان در آسترالیا هستید... من نگران حفظ جان مردمم در تووالو هستم’».
تعداد زیادی از جزایر کوچک واقع در اقیانوس آرام با تهدید محو شدن در نتیجه افزایش سطح آب اقیانوسها مواجه هستند و نخستوزیر سوپواگا گفت افزایش سطح اقیانوسها نه یک «تیوری» بلکه یک «واقعیت» است.
نقش آسترالیا در منطقه
این در حالی است که عدم توافق آسترالیا با همسایههای کوچکش در پاسیفیک ممکن است به تلاشهای کنبرا در محدود کردن حضور روزافزون چین در منطقه آسیب بزند.
آسترالیا که بزرگترین عضو مجمع جزایر پاسیفیک است، نگران طرح درازمدت چین برای ساختن یک مرکز نظامی در منطقه میباشد و تلاش میکند با افزایش کمکهای مالی به این کشورها، نقشش را به عنوان قدرت برتر در منطقه حفظ کند.
فرانک بینیماراما، نخستوزیر فیجی گفت: «ما در کشوری کنار هم جمع شدیم که با خطر محو شدن در اقیانوس روبهرو است، اما متأسفانه در بیانیۀ خود روی حفظ وضعیت موجود به توافق رسیدیم».
«اختیار کردن زبان بیتفاوت در برابر تغییر اقلیم پیامدهای واقعی دارد؛ همانند خانهها، مکتبها، جوامع و قبرستانهای نیکاکان فرورفته در آب».
اما آقای موریسن گفت دوگانگی آسترالیا با ملتهای پاسیفیک روی موضوع تغییر اقلیم تأثیری بر تلاشهای این کشور برای محدود کردن حضور چین و حفظ رهبری خودش در منطقه ندارد.
با این حال، نخستوزیر ساموا گفت رهبران جزایر پاسیفیک هیچگونه کمک سخاوتمندانه را رد نمیکنند.
او گفت: «دشمنان آنها (آسترالیا و متحدانش)، دشمنان ما نیستند».
