برای شنیدن خبرها، گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
برای سومین بار در چهار سال اخیر، دانشمندان اتمی «ساعت روز قیامت» را یک قدم دیگر به نیمهشب نزدیکتر کردهاند.
این ساعت یک ابزار نمادین است که نشان میدهد انسانها چقدر به یک فاجعه جهانی نزدیک شدهاند. حالا ساعت روی ۸۵ ثانیه نزدیک به نیمهشب ایستاده است که نزدیکترین زمان به نقطهٔ فرضی نابودی جهان محسوب میشود.
الکساندرا بل، رئیس خبرنامه دانشمندان اتمی، میگوید خطر این هشدار را نمیتوان کماهمیت دانست.
او میگوید:«خطرهایی که از ناحیهٔ سلاحهای هستهای، تغییر اقلیم و فناوریهای مختلکننده با آن روبهرو هستیم، همه در حال افزایش است. هر ثانیه حساب میشود و وقت ما رو به پایان است. حقیقت تلخ است، اما واقعیت ما همین است.»
خبرنامه دانشمندان اتمی در سال ۱۹۴۵ توسط شماری از دانشمندان، از جمله آلبرت اینشتین و جی رابرت اوپنهایمر" J. Robert Oppenheimer" بنیانگذاری شد.
این نهاد غیرانتفاعی که مرکز آن در شیکاگو ی امریکا است، ساعت را در سال ۱۹۴۷ و پس از بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی ایجاد کرد؛ تا یادآوری کند بشر تا چه حد به نابودی جهان خودش نزدیک است.
حالا نزدیک به ۸۰ سال بعد، دنیل هولز، از اعضای هیئت علمی و امنیتی این بولتن، میگوید با توجه به اینکه ساعت اکنون چهار ثانیه نسبت به سال گذشته نزدیکتر شده است، سیاره زمین با سرعت خطرناکی به سمت نابودی پیش میرود.
او میگوید:«سال گذشته هشدار دادیم که جهان بهشکل خطرناکی به فاجعه نزدیک شده و کشورها باید مسیرشان را به سوی همکاری بینالمللی و اقدام روی مهمترین تهدیدات موجود تغییر بدهد. اما متأسفانه دقیقاً برعکس اتفاق افتاده است. به جای اینکه هشدار جدی گرفته شود، کشورهای بزرگ تهاجمیتر، خصمانهتر و ملیگراتر شدهاند.»
دانشمندان بولتن میگویند رفتار تهاجمی قدرتهای هستهای، تضعیف کنترول تسلیحات هستهای، درگیریهای جهانی و رشد و استفاده بدون نظارت از هوش مصنوعی از جمله خطرهایی است که جهان را به سمت بحران بزرگتر میبرد.
در بخش خطرهای هستهای، این خبر نامه هشدار میدهد که فقط در یک سال گذشته، چارچوبهای دیپلوماتیک دیرینه زیر فشار رفته، تهدید از سرگیری آزمایشهای هستهای بیشتر شده و نگرانیها درباره گسترش تسلیحات هستهای افزایش یافته است.
دانشمندان به ادامه جنگ روسیه در اوکراین، بمباران ایران توسط امریکا و اسرائیل، و درگیریهای مرزی میان هند و پاکستان بهعنوان نمونههایی از منازعات اخیر اشاره میکنند؛ منازعاتی که زیر سایه سلاحهای هستهای جریان داشته است.
آقای هولتز میگوید با توجه به اینکه تنها پیمان موجودِ کنترل تسلیحات هستهای میان روسیه و امریکا در آستانه پایان است، خطر تشدید تنشها بهگونه ویژه بالا رفته است.
او میگوید:«آخرین معاهده باقیمانده که ذخایر سلاحهای هستهای میان امریکا و روسیه را تنظیم میکند، هفته آینده به پایان میرسد. برای اولین بار در بیش از نیم قرن، دیگر هیچ چیزی وجود نخواهد داشت که جلو یک رقابت مهارنشدنی تسلیحات هستهای را بگیرد.»
رییسجمهور روسیه ولادیمیر پوتین در ماه سپتمبر پیشنهاد کرده بود دو کشور برای یک سال دیگر به محدودیتهای تعینشده در پیمان نیو استارت (New START) پابند بمانند؛ پیمانی که تعداد کلاهکهای هستهای موجود هر طرف را به ۱٬۵۵۰ محدود میکند.
رییسجمهور امریکا دونالد ترامپ تا حالا بهگونه رسمی پاسخی نداده است.
در ماه اکتوبر، او به اردوی امریکا دستور داد روند آمادهسازی برای آزمایش سلاحهای هستهای دوباره آغاز شود؛ آزمایشهایی که بیش از سه دهه متوقف بود.
دانشمندان این خبرنامه بولتن هشدار میدهند رویکرد آقای ترامپ در ادارهداری، بخشی از یک روند خطرناک و رو به گسترشِ ملیگرایی و اقتدارگرایی در سطح جهان است؛ روندی که جهان را ناامنتر میسازد.
درین بیانیه آمده است:«این روندهای اقتدارگرایانه همکاری بینالمللی را تضعیف میکند، پاسخگویی را کاهش میدهد و مثل یک عامل تشدیدکننده خطر عمل میکند؛ یعنی احتمال اینکه جهان بتواند تهدیدهای وجودیِ پیشِ رویش را مدیریت کند، کمتر میشود. ما با نگرانی به رویدادهای غمانگیز اخیر در مینهسوتا و فرسایش حقوق قانون اساسی شهروندان امریکایی نگاه میکنیم. تاریخ نشان داده وقتی حکومتها در برابر شهروندان خود پاسخگو نباشند، درگیری و رنج در پی میآید.»
دانشمندان همچنین به مجموعهای از چالشهای رو به بدتر شدن ناشی از تغییر اقلیم اشاره میکنند.
کاربن دای اکساید موجود در جو گاز گلخانهای اصلی که بیشترین نقش را در تغیر اقلیم ناشی از فعالیت های انسانی دارد در سال ۲۰۲۴ به یک رکورد تازه رسید و به سطحی برابر با ۱.۵ درصد بالاتر از دوران پیش از صنعتیشدن جهان افزایش یافت.
در یک بیانیه از سوی دانشمندان خبر نامه آمده است که واکنشهای جهانی به وضعیت اضطراری اقلیم، در سال ۲۰۲۵ از حد «کاملاً ناکافی» به «شدیأ ویرانگر» تغییر کرده است.
ماریا رسا، سخنران مهم برنامه اعلام ساعت روز قیامت و برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۱، میگوید رشد و استفاده بدون نظارت از هوش مصنوعی نیز نگرانی جدی ایجاد کرده است.
او میگوید:«ما در یک فاجعه اطلاعاتی زندگی میکنیم؛ چیزی که فناوریِ حاکم بر زندگی ما آن را ساخته است. از شبکههای اجتماعی تا هوش مصنوعی مولد هیچکدام از این فناوریها بر پایه حقیقت و واقعیت محکم نیست. چتبوت شما چیزی نیست جز یک ماشین احتمالی، و در حالی که فناوری همه ابعاد زندگی از اقتصاد گرفته تا صمیمیت و انسانیت حرکت میکند، ما انسانها توسط یک صنعت شکارچی و استثمارگر، به کالای مصرفی تبدیل شدیم.»
پیام این خبر نامه روشن و عاجل است: اگر این خطرها مدیریت نشود، جهان همچنان با شتاب به سمت یک فاجعه جهانی خواهد رفت.
الکساندرا بل، رئیس بولتن، میگوید: اقدام فوری ممکن است و باید انجام شود تا حرکت ساعت کندتر شود.
او میگوید:«چیزی که باید به یاد داشته باشیم این است که اینها تهدیدهای موجود ساخته دست انسان است. ما این مشکلات را بوجود آوردیم، پس توان حل کردنش را هم داریم. البته یکباره حل نمیشود. برای هیچکدام ازین مشکلات که با آن روبرو هستیم، یک راهحل واحد و ساده وجود ندارد، اما قابل حل است.»
اسبیاس دری را ساعت چهار بعد از ظهر روزهای سهشنبه و شنبه از رادیو اسبیاس ٢ بشنوید. فرکانس رادیو اسبیاس ٢ را در محل خود از صفحه راهنمای ما به دست آورید.
برای شنیدن اسبیاس به روی رادیوی دیجیتال، «اسبیاس دری» را جستوجو کنید.
برای خواندن و شنیدن گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
