برای یک تعداد از مسلمانان آسترالیا، آرزوی رفتن به حج زیر فشار مصارف بالای زندگی و چالش های جدید، دشوارتر شده است.
برای شنیدن خبرها، گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
برای یک تعداد از مسلمانان آسترالیا، آرزوی رفتن به حج زیر فشار مصارف بالای زندگی و چالش های تازه، سخت تر از گذشته شده است. لطیف الحراز، یک راننده تحویل سفارشات غذا در سیدنی می گوید سال هاست امید دارد روزی در مکه حج ادا کند، اما حالا این آرزو برایش دور از امکان بنظر می رسد. او می گوید با کار طولانی از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۱۰ شب و هفت روز در هفته، بیشتر عاید خود را صرف کرایه خانه، بل برق و مصارف روزمره میکند و یک نوع فشار روانی و جسمی بالای او افزایش یافته است.
قسمیکه میدانیم حج برای مسلمانان فقط یک سفر نیست؛ یکی از پنج رکن اسلام است و بر هر مسلمانی که از نگاه جسمی و مالی توانایی داشته باشد، حد اقل یک بار در عمر فرض شمرده می شود. این مناسک همه ساله در ماه ذوالحجه (ماه دوازدهم تقویم اسلامی) انجام می شود و معمولاً پنج تا شش روز طول می کشد. شیخ سلیم علوان، رئیس دارالفتوا (شورای عالی اسلامی آسترالیا) می گوید حج یک فریضه مبارک است و هرکس آن را درست انجام دهد، حج پربرکت خواهد داشت. بر بنیاد رهنمای حج در ویب سایت Smartraveller حکومت آسترالیا، پیش بینی میشود امسال بیش از ۱.۵ میلیون زایر حج را انجام دهند.
اما برای بسیاری خانواده ها، آماده شدن و رفتن برای حج نیاز به سال ها پس انداز و برنامه ریزی دارد. در شرایطی که بحران مصارف زندگی با افزایش قیمت تکت و سفر، تغییر نرخ پول و یک سیستم آنلاین پیچیده همراه شده، بعضی مسلمانان می گویند این سفر برای شان به یک رویا تبدیل شده که فکر میکنند هرگز به آن نمیرسند.
مصارف گزاف حج و سیستم جدید رزرو
بر اساس معلومات گروه های مشاوره سفر ثبت شده، مصارف بسته های حج از آسترالیا در سال های اخیر به گونه چشمگیر افزایش یافته است. این بسته های حج مربوط به محل بودوباش، پروازها و نزدیک بودن به اماکن مقدس، گفته می شود از حدود ۱۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ دالر برای هر نفر متغیر است و برای خانواده هاییکه با هم سفر می کنند، مصارف می تواند بیشتر هم شود.
هر سال ۱,۵۰۰ تا ۲,۰۰۰ مسلمان آسترالیایی برای حج به مکه می روند. در حالی که سیستم سهمیه بندی رسمی عربستان سعودی، بر اساس نسبت نفوس مسلمان، برای آسترالیا حدود ۸۰۰ جایگاه در نظر می گیرد، اما جایگاه های اضافی و سهمیه های استفاده نشده کشور های دیگر گاهی از طریق پلتفرم های جهانی رزرو دوباره توزیع می شود و همین باعث می شود تعداد بیشتری از آسترالیایی ها بتوانند هر سال حج انجام دهند.
رهبران جامعه می گویند با وجود دسترسی گسترده تر، مصارف سفر، اقامت و روند رزرو، بسیاری خانواده ها را تحت فشار قرار داده است.
شیخ ابراهیم الشافعی، معاون شورای عالی اسلامی آسترالیا، می گوید چیزی که امروز “بسته قابل پرداخت” شمرده می شود، حدود ۱۴۰۰۰دالر است، اما بسته های سطح بالاتر می تواند ۲۰۰۰۰، ۳۰۰۰۰ دالر یا حتی بیشتر مصرف داشته باشد.
بر اساس معلوماتی که در ویب سایت نهاد Muslim Community Cooperative Australia (MCCA) آمده، آسترالیا در گذشته یک مدل غیرمتمرکز حج داشت؛ یعنی نهاد های جامعه و نمایندگی های مسافرت، سفر های حج را جداگانه تنظیم می کردند و بسته ها و رهنمایی دینی را مطابق نیاز زایرین آماده می ساختند. اما پس از همه گیری کووید-۱۹، حکومت عربستان سعودی سیستم بنام “Nusuk” را معرفی کرد؛ یک پلتفرم دیجیتالی متمرکز که هدف اش ساده ساختن رزرو های حج، کاهش نقش واسطه ها و مدیریت بهتر تعداد زیاد زایرین حج و عمره است. آسترالیا در سال ۲۰۲۳ در کنار برخی کشور های دیگر اقلیت مسلمان مانند ایالات متحده و بریتانیا به این سیستم انتقال کرد.
از طریق این پلتفرم، زایرین می توانند آنلاین درخواست بدهند، مراحل ویزه را الکترونیکی تکمیل کنند و بسته های تایید شده را مستقیم از عرضه کننده مجاز رزرو کنند. مقامات عربستان می گویند این تغییرات برای بهبود نظم دهی، ساده سازی خدمات و مدرن سازی دسترسی به یکی از بزرگترین گردهمایی های مذهبی سالانه جهان است.
اما یک تعداد از زایرین آسترالیایی می گویند انتقال به این سیستم بدون مشکل نبوده است. به گفته نهاد MCCA Muslim Community Cooperative Australia ، مراحل نخست تطبیق باعث سرگردانی برخی مسافران شده؛ طوریکه برگزارکنندگان و رهنمای باتجربه در آغاز از این سیستم کنار گذاشته شدند و بعضی زایرین از مشکلات لوژیستیکی و دشواری های ارتباطی شکایت کردند. لطیف الحراز می گوید گاهی پول را پیشاپیش برای انتقال می پردازد، اما ممکن است درخواست رد شود. او می افزاید:« روند تبدیل پول از دالر آسترالیا به دالر امریکا و بعد به ریال سعودی، و گرفتن بازپرداخت، گاهی تا حدود یک هزار دالر زیان داشته است». برخی مسافران همچنان از تاخیر، مشکلات تخنیکی و سرگردانی در دوره های اوج رزرو یاد کرده اند و تغییرات قیمت تبادله پول نیز مصارف را برای آسترالیایی هایی که با اسعار خارجی پرداخت می کنند، بیشتر ساخته است.
آیا تعداد آسترالیایی هایکه به حج میروند کاهش یافته یا خیر؟
مضار الهیلو، یک نماینده سفر از آسترالیا که در حال حاضر در عربستان سعودی همراه زایرین است، می گوید تعداد آسترالیایی هاییکه حج انجام می دهند در سال های اخیر ظاهراً کاهش یافته است. او می گوید میان سال ۲۰۲۱ و ۲۰۲۵-۲۰۲۶ تفاوت بزرگ دیده می شود و ارقام تقریباً نصف شده است. ارقام رسمی علنی برای تعداد زایرین امسال هنوز در دسترس نیست، اما پیش از همه گیری، هزاران آسترالیایی هر سال برای حج به عربستان سعودی سفر می کردند. شرکت های سفر می گویند پس از کووید-۱۹، با افزایش مصارف حج و تغییر در روند رزرو، میزان اشتراک کاهش یافته است.
رهبران جامعه و گروه های سفر می گویند کاهش فقط با پول توضیح نمی شود: بعضی خانواده ها در دوره همه گیری کووید-۱۹حج را به تعویق انداختند و حالا دوباره تلاش دارند برنامه ریزی کنند؛ یک تعداد دیگر با توجه به بی ثباتی در بخش هایی از شرق میانه، در باره سفرهای بین المللی محتاط تر شده اند. همچنین، مصارف دیگر مانند جای بودوباش، ترانسپورت و مواد سوخت نیز افزایش یافته و این مصارف در نهایت بر دوش زایرین می افتد.
با وجود این، برای یک تعداد زیاد از مسلمانان، تمایل برای انجام حج هنوز بسیار عاطفی و پایدار است؛ حتی اگر مجبور شوند سال ها صبر کنند. برخی دهه ها پول اندک اندک پس انداز می کنند و برخی مصارف دیگر زندگی را به تعویق می اندازند تا حج را در اولویت بگذارند. آقای مضار الهیلو می گوید با همه فشارها، باز هم کسانی هستند که در پایان موفق می شوند به حج بروند. و برای افرادی مانند لطیف الحراز، امید از میان نرفته؛ فقط به آینده موکول شده است. او از حج به عنوان رویایی یاد می کند که آن لغو نشده، بلکه وعده ای می داند که امیدوار است روزی عملی کند.
اسبیاس دری را ساعت چهار بعد از ظهر روزهای سهشنبه و شنبه از رادیو اسبیاس ٢ بشنوید. فرکانس رادیو اسبیاس ٢ را در محل خود از صفحه راهنمای ما به دست آورید.
برای شنیدن اسبیاس به روی رادیوی دیجیتال، «اسبیاس دری» را جستوجو کنید.
برای خواندن و شنیدن گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
