بر اساس اعلامیه سازمان ملل متحد در مورد حقوق مردمان بومی، مالکیت بومیان بر فرهنگ بومی و تمام جنبههای آن محافظت شده است.
در آسترالیا در جریان سالهای اخیر، کارهای زیادی برای ایجاد پروتکلهای که استندردهای را در شیوههای خلاقانه در پروژههای هنری هنگام کار با مردمان بومی، انجام شده است.
نماى اصلی میراث بومی آسترالیا و عملکرد مستمر در خود ميهن يا كشور بومى قرار گرفته و به محيط های زندگی که ما در آن بسر مىبريم، بشمول ساحات شهری، گسترش مییابد.
بناءً مهندسين، ارگانهای دولتی و دست اندرکاران خلاق چگونه باید با دانش بومی در هنگام طراحی محیط اطرافمان تعامل داشته باشند؟
پروفیسور برایان مارتین از اخلاف مردمان بوندجالونگ، مورو واری و کامیلاروی است که اصلاً از نیو ساوت ویلز هستند.
او یکی از نویسندگان منشور بینالمللی طراحی بومی است که بهترین پروتکلها را برای طراحی تجارتی پاسخگوی فرهنگی تنظیم میکند.
او توضیح میدهد که چرا برای هر پروژه ساخته شده، چه یک ساختمان عمومی، یک میدان یا یک نقاشی دیواری، طراحی باید با فرهنگ بومی همان مکان که پروژه در آن واقع شده است، تطابق داشته باشد.
اماکن سرچشمه تمام علوم اند.پروفیسور برایان مارتین نویسنده منشور بینالمللی طراحی بومی
«به همین دلیل، پروتکلها بهترین شیوه نگاه کردن به مالکان سنتی یک محل مشخص و اینکه چه دانش به آن محل و میهن مربوط میشود، است.»
با توجه به اینکه در آسترالیا تنوع فرهنگ بومی وجود دارد، طراحیهای مختلف بومی نمایانگر این امر میباشند.
پروفیسور مارتین توضیح میدهد: «مفکوره همسانسازی، موضوع تنوع فرهنگی بومیان را نادیده میگیرد. بطور مثال، میهن بونورونگ در ویکتوریا با سرزمین کامیلاروی در نیوت ساوت ویلز و سرزمین بیدجارا در کوینزلند با میهن نونگار در پرت، بسیار متفاوت است.»
مهندس جفا گرینوی با اين اظهارات موافق است.
او یکی از مهندسین بومی شناخته شده و سابقهدار در ویکتوریا که اصلاً از نیوساوت ویلز و از نوادگان مردمان وايلوان و داره وال است.
آقای گریناوی توضیح میدهد که تائيد تنوع فرهنگهای بومی در معماری فراتر از پذيرش محض است.
«این امر از مفکوره برابری طراحی پشتیبانی میکند. معمولاً مردمان ملل اول برای ابراز نظر در مورد طراحی پروژههای بزرگ فرصد نداشته اند.»
تاکید مجدد بر برتری ميهن و ماوا به معنای طراحی پروژههای است که تاریخ یک مکان را در تمام ابعاد آن، نه تنها بعد جغرافیائى، بلکه طور مثال پیوندها با خویشاوندی و خطوط آهنگها، بیان میکند.
با قدم زدن در اطراف محوطه شهرى پوهنتون ملبورن میتوانید یک مثال این شیوۀ طراحی رهبری شده توسط ميهن را در جائى ببینید که محل محصلین با سرک سوانستون در مركز تجارتى شهر وصل میشود.
آقای گریناوی كه اين پروژه را مشتركاً رهبری كرده است، میگوید که سهامداران بومی از ابتداء در فرایند طراحی دخیل بودند. او به نهر قدیمی در نزدیکی محل اشاره کرد که مارماهیها برای بیش از ۶۰ هزار سال از آنجا مهاجرت کرده اند تا به بیرارونگ (دریای یارا) برسند.
این تیم یک تئاتر سرباز و مسیر پلازا را برای بازسازی نهر طرحریزی کرده و از پوشش گیاهی و مواد بومی استفاده کردند و یک شبکه جمعآوری آب را با حوضچههای اطراف محوطه پوهنتون ایجاد کردند.
خط قدیمی نهر همچنان برای حمایت از سیستم آب طوفان شهر نلدوانی شده و مارماهیها هنوزهم از طریق آن مهاجرت میکنند.
این درک مجدد را نشان میدهد که ما در حال ساختن میراث ۶۷ هزار ساله ارتباط مداوم با این مکان هستیم.جفا گریناوی
آقای گریناوی میگوید که این یک مثال طرح رهبری شده توسط ميهن بومى است که تداوم فرهنگی را قابل دید میسازد.
پروفیسور مارتین میگوید که رابطۀ اجتماعى یک عنصر کلیدی دیگر عمليههای طرح رهبری شده توسط بومیها است.
به این معنی که مهم است كه با محل و مردم آن بصورت عميق درگير شویم. پروتکولهای فرهنگی صرف وظایف سطحى نیستند که بتوانيد بدون ایجاد یک رابطه آنها را بسر برسانيد.
«فرق نمیکند که یک پروژه تحقیقاتی و یا پروژهای طراحی است، اما روابط در زمان پروژه ایجاد میشوند. اگر مهندسین باشند، نهاد دولتی و یا هم خود کارکنان، آنها باید با مردم و محل پروژه ارتباط برقرار کنند.»
دیزری هیرناندز ایبیناریگا، یک زن مکسیکویی با میراث مایان، آزتک و بسک، استاد ارشد در شعبۀ طراحی پوهنتون موناش است.
او در جریان تحقیق دوکتورا، به همکاری زنان جوان بومی در آسترالیا و مکسیکو و معلمان غیربومی، یک میتودولوژی طرح پروژه را بخاطر امتیاز دهی به دانش ملتهای اول و تنوع زیست فرهنگی بوجود آورد.
او قبل از شروع تحقیق خود با نوجوانان بومی، که در یک ورکشاپ زیست فرهنگی به اوج خود رسید، چندین ماه را بحيث یک ساكنى در مکتب شبانهروزی در ميهن بومى آنها در ویکتوریا سپری کرد.
«۸ ماه را در برگرفت تا روابط را ایجاد کرده و از سوی دختران، معلمین و دیگر کارمندان مکتب مورد قبول قرار گیرم.»
تحقیق وی با هدف تقویت هویت فرهنگی محصلين از طریق ارتباط با ميهن طراحی شده بود.
داکتر ایبیناریگا میگوید: «میهن جایی است که ما در آن زندگی میکنیم. من آن را تونانتسینتلالی مینامم، یعنی مادر زمین در زبان اخلاف من که ناهواتل نامیده میشود.»
«در میتودولوژی بومی، ما طراحیها را در اطراف میهن، زمین، آسمان و آبهایی را که در آن زندگی میکنیم، متمرکز میسازیم.»
اولیوا هایدى رئیس نهاد طراحی عالی در شعبۀ مهندسى دولتی نيو ساوت ويلز است.
آنها با یک تیمى به شمول دیلون کومبومری كه یک مردى از قوم بومى یوگامبه و مهندس ارشد از منطقۀ گولد كوست در کوینزلند است، بصورت جمعی چارچوب وصلت با ميهن را توسعه دادند.
شاملين در اين پروژه که چارچوب آنرا پذيرفته اند، به طرحريزى چنان پروژههای مناسب با محیط زیست متعهد شده اند که نتایج مثبت را هم برای میهن و هم برای جامعه فراهم میکند.
خانم هایدی میگوید: «این مسوولیت جوامع بومی است که در پروژههای خود از طراحیهای استفاده کنند که دوست دارند آن را ببینند.»
«این وظیفه نهادهای حکومات محلی است تا آنها را تشویق کنند که بطور مناسب و محترمانه با جوامع بومی در پروژههای که از آنها مراقبت میکنند، مشارکت کنند.»
خانم هایدی بطور مثال از پارک پاراماتا یادآوری کرده و میگوید که در قضیه این پارک طراحان كوشش کردند تا تاریخ و شیوههای مداوم اين ساحه را قابل دید بسازند.
او توضیح میدهد: «این پارک از همان ابتدا با درنظرداشت دانش فرهنگی مردم داروگ طراحی شد.»
«بناءً یک فرایند نهادینه شده با جامعه کار میکرد تا توسعه میادین این پارک بر اساس فرهنگ مردمان بومی انجام دهند.»
پروفیسور مارتین میگوید که شیوۀ نمايشى برای طرح يك پروژه چيز غیرمعمول نیست.
تجربه نزدیک شدن به پایان یک پروژه را دارم که در اخیر گفته شده "اوه ما باید یک فرد بومی را خود داشته باشیم."پروفیسور براین مارتین، یکی از نویسندگان منشور بینالمللی طراحی بومی
«چیز گم شدهای این روایت، اینست که توسط بومیان رهبری نمیشود.»
«بالاخره شما به این نتیجه میرسید که بافت میهن را در جریان فرایند و سپس در ساختمان نهایی، محصول و یا هر چیزیکه باشد، یکپارچه نمیکند.»
خانم هایدى میگوید، در قضیه میدان پاراماتا، طراحان كوشش کردند تا تاریخ و شیوههای مداوم اين ساحه را قابل دید بسازند.
مشخصات شامل در یک کار هنری بومی، منجمله یک حلقۀ از گردهمآئى مردم بومى داروگ و یک سلسله از پوششها در سنگ فرش، شواهد تاریخی تجمعات بومی اند که تاريخ آن به هزاران سال قبل مى رسد.
«این طراحی از سکونت طولانی مدت و اهمیت فرهنگی این مکان برای مردمان بومی صحبت میکند.»
«اما این مسأله شناخت نیز است. بدین معنی که فرهنگ زنده است، ادامه دارد و برای همیشه وجود خواهد داشت. بناءً اطمینان حاصل میشود که میتوان شیوههای فرهنگی را زنده نگهداشت و از آن تجلیل شود و بروی همه بویژه افراد خاص باز است.»
بيشتر بخوانيد
تأثیرات سیاحت ملل اول
بخاطر بدست آوردن معلومات و توصيههاى ارزشمند بيشتر در مورد جابجا شدن تان در زندگى نو در آستراليا در پودكاست Australia Explained اشتراك يا آنرا تعقيب كنيد.
اگر سوال يا نظرى داشته باشيد، آنرا از طريق ايميل به آدرسaustraliaexplained@sbs.com.au
بفرستيد.
