تقابل امنیت و آزادی بیان؛ آیا کمیسیون سلطنتی می‌تواند به جنجال‌های یهود‌ستیزی پایان دهد؟

BONDI BEACH SHOOTING

باشندگان سیدنی به یاد قربانیان رویداد باندای، در محل حادثه گل می‌گذارند. December 21, 2025. (AAP Image/Dean Lewins) Source: AAP / DEAN LEWINS/AAPIMAGE

انتونی البانیزی صدراعظم آسترالیا، از ایجاد یک کمیسیون سلطنتی حقیقت‌یاب به سطح فدرالی برای بررسی حمله تروریستی بوندای و افزایش یهود‌ستیزی خبر داده است. رهبری این کمیسیون را ویرجینیا بل قاضی اسبق محکمه عالی به عهده خواهد داشت. کمیسیون سلطنتی حقیقت‌یاب امنیت ملی را نیز بازنگری خواهد کرد. دنیس ریچاردسن وزیر اسبق دفاع و رئیس سازمان اطلاعات و امنیت آسترالیا یا ازیو مسوول این بازنگری گماشته شده است. هدف اساسی ایجاد کمیسیون ارتقای انسجام اجتماعی و مبارزه با افراط‌گرایی اعلام شده است. با این حال کارشناسان موفقیت کاری این کمیسیون را به بر قراری تعادل میان آزادی بیان و نفرت پراکنی، بسته می‌دانند.


برای شنیدن خبرها، گزارش‌ها و مطالب بیشتر این‌جا کلیک کنید.

آقای البانیزی حین اعلام تشکیل این کمیسیون گفت: «اولویت ما تقویت همبستگی و انسجام اجتماعی است. آسترالیا برای التیام یافتن و پیشرفت به این روحیه نیاز دارد تا نور بر تاریکی پیروز شود. معتقدم ایجاد یک کمیسیون سلطنتی برای رسیدن به این هدف حیاتی است.»

این اظهارات انتونی البانیزی صدراعظم آسترالیا، در مورد اعلام تشکیل کمیسیون سلطنتی حقیقت‌یاب فدرالی برای حمله تروریستی بوندای پس از یک جلسه طولانی کابینه در روز پنجشنبه صورت گرفت.

هم‌زمان با اعلام این کمیسیون، حکومت اقداماتی را برای تسریع تصویب قوانین شدید و بازدارنده و طری ملی بازخرید اسلحه را آغاز کرده است. در عین حال حکومت قوانین تازه برای ممنوعیت قانونی و تعیین مجازات برای گفتار نفرت‌انگیز و نفرت‌پراکنی را نیز تسوید می‌کند.

کمیسیون سلطنتی حقیقت‌یاب فدرالی به رهبری ویرجینیا بل قاضی اسبق محکمه عالی، حمله تروریستی بوندای و افزایش یهودستیزی را بررسی خواهد کرد و همزمان بازنگری دنیس ریچاردسون وزیر اسبق دفاع و رئیس عمومی ازیو در مورد نهادهای تنفیذ قانون و استخبارات را نیز شامل می‌شود.

آقای البانیزی حین تشریح لایحه وظایف این کمیسیون گفت که گزارش نهایی آن در ماه دسمبر ۲۰۲۶ یعنی آخر این سال ارائه خواهد شد.
ایشان هم‌چنان گفتند که کمیسیون سلطنتی بر چهار ساحه کلیدی تمرکز خواهد کرد. این ساحات شامل واکاوی و بررسی ماهیت یهودستیزی، ارائه توصیه‌ها برای ارگان امنیتی و سایر ادارات، بررسی دقیق حمله تروریستی بوندای و تقویت انسجام اجتماعی و مقابله با افراط‌گرایی می‌باشند.

تونی بورک وزیر امور داخله و مهاجرت، می‌گوید که لایحه وظایف با دقت آماده شده، تا انسجام اجتماعی را در اولویت قرار دهد.

او گفت: «ما لایحه وظایف کمیسیون را آماده کرده‌ایم که مدت زمان کاری آن بی‌دلیل طولانی نشود و روی انسجام اجتماعی تمرکز کند. برخلاف پیشنهادات اپوزیسیون که زمان‌بر بود و تخصص افرادی مثل دنیس ریچاردسون را نداشت، این ساختار بر حل مسائل کلیدی تمرکز دارد.»

سوزان لی رهبر اپوزیسیون جدول زمانی تعیین شده برای این کمیسیون از سوی حکومت را زیر سوال برده و گفته است که آقای البانیزی برای ایجاد کمیسیون ناوقت اقدام کرده است.

خانم لی گفت: «اگر انتونی البانیزی در سه سال گذشته همان‌قدر که در سه هفته اخیر برای فرار از ایجاد کمیسیون سلطنتی تلاش کرد، برای از بین بردن یهود‌ستیزی همت می‌گماشت، وضعیت کشور امروز بسیار بهتر بود.»

سارا هنسن یانگ سرپرست رهبری حزب گرینز، از ایجاد کمیسیون حمایت کرده است. او می‌گوید یک کمیسیون سلطنتی متوازن، دقیق و قدرتمند، فرصتی برای آموختن درس‌های سخت و در عین حال کاهش سیاست‌های تفرقه‌انگیز است.

اما گریگ بارنز مشاور ارشد حقوقی، هشدار می‌دهد که کمیسیون‌های سلطنتی اکثراً پرهزینه هستند و همیشه به نتایج ملموس ختم نمی‌شوند.
آقای بارنز گفت: «باید فکر نکنیم که کمیسیون سلطنتی درمان همه‌ی دردهاست. معمولاً توصیه‌های این کمیسیون‌ها عملی نمی‌شوند. کسی دچار این توهم نشود که این کار می‌تواند کاملاً جلو یهود‌ستیزی یا افراط‌گرایی را بگیرد. این کمیسیون صرفاً می‌تواند راهکارهای منطقی در سطح سیاست‌گذاری ارائه دهد.»

داکتر مارک کینی پروفیسور مطالعات آسترالیا، از تمرکز گسترده این کمیسیون استقبال کرده و می‌گوید گنجاندن تمام اشکال افراط‌گرایی در لایحه وظایف، یک اقدام مثبت است.

او می‌افزاید که تعریف یهودستیزی از سوی این کمیسیون یک موضوع محوری خواهد بود و احتمال دارد که این مسأله، جنجال‌برانگیز شود.

او می‌گوید نمونه این مسأله مناقشه‌برانگیز در تصمیم روز پنجشنبه هیئت مدیره "جشنواره نویسندگان ادلاید" دیده می‌شود که راندا عبدالفتاح، تنها نویسنده فلسطینی این برنامه را کنار گذاشتند.

در بیانیه‌ی هیئت مدیره جشنواره نویسندگان آمده است: «در حالی که ما به هیچ وجه پیشنهاد نمی‌کنیم که داکتر راندا عبدالفتاح یا نوشته‌های او ارتباطی با فاجعه بوندای داشته باشند؛ اما با توجه به اظهارات گذشته و حساسیت‌های فرهنگی موجود، به این نتیجه رسیدیم که ادامه حضور او در این شرایط بی‌سابقه و بلافاصله پس از حادثه بوندای مناسب به نظر نمی‌رسد.»
از سوی دیگر داکتر ران لویی استاد کالج حقوق، حکومتداری و پالیسی در پوهنتون ملی آسترالیا می‌گوید که یک کمیسیون سلطنتی متوازن باید مشوره‌های گسترده‌ای را با جامعه تسهیل کند و به رفع برخی از این نگرانی‌ها کمک نماید.

«چالش اصلی تشخیص سرحد میان یهود‌ستیزی و بحث‌های مشروع سیاسی است. این یک موضوع جنجال‌برانگیز است، چون بعضی‌ها هرگونه انتقاد از اسرائیل را یهود‌ستیزی می‌دانند و برخی دیگر چنین فکر نمی‌کنند. همین اختلاف نظرها سبب شده که حمایت از این کمیسیون با کشمکش‌های سیاسی همراه باشد. میان کسانی که نگران یهود‌ستیزی اند و کسانی که دغدغه آزادی بیان دارند، اصطکاک وجود دارد. پیدا کردن راهی برای مدیریت این تنش از طریق قانون بسیار دشوار است؛ لذا یک کمیسیون مستقل و غیرسیاسی بهترین ابزار برای شنیدن صدای تمام طرف‌ها، از جمله معترضین است.»

در سطح ایالتی کریس مینس وزیر اعلی نیو ساوت ویلز، برنامه‌های خود برای تشکیل یک کمیسیون سلطنتی حقیقت‌یاب جداگانه در سطح ایالت را لغو کرده است.

مادرکلان ماتیلدا، جوان‌ترین قربانی حمله بوندای به بخش روسی اس‌بی‌اس گفت که خانواده آن‌ها بیش از ۳۰ سال است که در آسترالیا زندگی می‌کنند و همواره از زندگی صلح‌آمیز و چندفرهنگی آن لذت برده‌اند.
اس‌بی‌اس دری را ساعت چهار بعد از ظهر روزهای سه‌شنبه و شنبه از رادیو اس‌بی‌اس ٢ بشنوید. فرکانس رادیو اس‌بی‌اس ٢ را در محل خود از صفحه راهنمای ما به دست آورید.

برای شنیدن اس‌بی‌اس به روی رادیوی دیجیتال، «اس‌بی‌اس دری» را جست‌وجو کنید.

برای خواندن و شنیدن گزارش‌ها و مطالب بیشتر این‌جا کلیک کنید.

به اشتراك بگذاريد
Follow SBS Dari

Download our apps
SBS Audio
SBS On Demand

Listen to our podcasts
Independent news and stories connecting you to life in Australia and Dari-speaking Australians.
A series of stories to help Afghans settle well and 'feel at home' in Australia.
Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS
SBS World News

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service