Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Ciɛ̈ɛ̈ŋ tëktëk thok: Ye kada lëu bi ɣok latuëŋ ka ɣok ye pan ci rot mat apɛi?

SOCIAL SCHISM_08.jpg

Janice Petersen hosts The Social Schism, an SBS special forum

SBS Examines ku SBS Insight aci bäänydit baai ku rooth baai bɛitok ku bïk jaam tɛ rëël ciɛ̈ɛ̈ŋ baai thin Australia. Keek aci ŋiëëc den rɔm ye kada leu bi ɣok ŋiëëcpuou yiëknhiäl ku nuëët.


Na cɔ̈k ɣa lɔ̈n cïï tɛ ye ɣok yeen yiök ɣok lëëŋ nhïïm baai thin aci dhuu piny tɛn rëël yeen 64 buɔtic kaam tuëŋ ruön 2020 ku bï ɣet 46 buɔtic ee ruön 2025, ka ŋuɔ̈t leeŋ ɣɔɔth akuotnhïïm kua yiic.

Wël thiɔ̈ɔ̈k ci akutnhom Scanlon Foundation piääc bɛ̈ɛ̈ibei alɔŋ rëël baai duk aci yiök akuën 82 buɔtic tɛ̈n kɔcdit aci gam kɔc rɛ̈ɛ̈l akutnhom alɔŋ thin den yic aye ka nhiaar bïk kɔc ken akëëunhom koony—nyïn këne aci ŋuɔt rɛɛl nyiɛ̈nde ke tɔu nhial tɛn ruun juëëc tɛn ruön 15 ci jäl— ku 80 buɔt yic acïk lueel kɔc ken akeeunhom bɔu kuat tɛ̈ɛ̈kthok wala ciɛ̈ɛ̈ŋ kuät kuötic ɣa ŋiɛ̈ɛ̈c latuëŋ ke ciëëŋ apɛth kedhie.

Kɔc ciëëŋ-Western Sydney bɛny akut Om Dhungel ee ci kënë lueel, ba näŋ löön dit ci thuɛ̈ɛ̈c akutnhom ciɛ̈ɛ̈ŋ kuötic nhom baai alɔŋ Blacktown.

"Ɣok awic ku buk tïŋ yeŋo kënë ɣook maat, ku tɛ̈në ɣok aleu ku buk yiëknhial kewën kɔc laac maat. Ɣok aa bɛn keek kuötic da ku kääk kä ɣok teekic ke tɔu nhial," Yen aci lɛ̈ɛ̈k Janice Petersen,raan wën muk aguiɛɛr Ciɛ̈ɛ̈ŋ Tektëk Thok — aguiɛɛr ci maatic kaam SBS Examines ku SBS Insight.

Ke bɔ baai alɔŋ Pakistan ee ruon 2012, agatathor ku raan kɔc nɔ̈k dɔɔl Sami Shah aye gaam ɣok aa wic ku buk piööc kajuääc buk ɣok guum ya päälpiny tɛ̈n kɔc lëëŋ tɛktɛ̈k den rot ke looi thok.

Ɣɛ̈n bɔ baai alɔŋ wën ye kuät eben rɛɛl paandun leeŋ yeen keden ye lueel ke tɛ̈kthok ku leŋ keden ye gam yetök, kɔk arilic apɛidittet. Ku week aci piääc rɔm miëth thieei etök mɛ̈n.
Sami Shah

Bɛny akutnhom Muslim Hana Assafiri aci gɛm thin lɔn nada kawic bi näŋ dhɛ̈ɛ̈l juëëc rɛɛl thin bi näŋ jaam rilic.

"Ku aya tak na yee yiök ke cië yïn päälguop piny, tɛkdɛt nyuöc yiic ke cie yïn ye päälguöp piny kënë yuul kɔk ca mat thin... waar ke ye thɔ̈ɔ̈ŋ ee ke ba ŋiic," aci lueel.

"Tɔu telpun du piiny," aci matthin. "Keen eben aa kääk tɔu tëktëk yic kenë yic, atɔu ciɛ̈l ke keec."

Wël wën ci wïc thook ee Jama ee Canberra aci yiök lön thiëëk lɔkaɣukaar ye luooi aci aci thääny keek kak juëëc kɔc tuömnhïïm wala tɛ̈ktɛ̈k raac.

CEO ee akut Cheek Media Co. Hannah Ferguson awic akuma ku bi näŋ ke looi nyiɛ̈ɛ̈i käk rɛɛc ku käk mään ye looi lɔkaɣukaar yiic.

"Ɣok awic ku buk tɛ̈k yiic yee keda bi ɣok akuma da dɔ̈ɔ̈m cin ke wuöc, ku ye kada bï ɣɔ̈n laɣukaar muok ciök löŋ ku bïk kääk rot looi ku bïk ɣok gël buk cuk ben luui kawën rɛ̈ɛ̈c wën tɛ dan yee ɣok rëël thin duk raac bi tɛ̈kyic ," Aci lueel.

Kä jɛ̈ɛ̈m ɣok thin kënë ee SBS Examines, ɣok aye ku wic buk tïïŋ dhɛ̈l tɛ leeu bi Australians yeen leu bi baai rëël ke ci r ye yiic maat bi rëël lɛ̈ɛ̈ŋ.

Stream free On Demand

Thumbnail of The Social Schism

The Social Schism

program • 
News And Current Affairs • 
2026
program • 
News And Current Affairs • 
2026

Share

Follow SBS Dinka

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now