The Australian Competition ku Consumer Commission (ACCC) aci lueel keek aa buɔth ka yiic kɔc wën käŋ ɣääth baaikɔu aɣer ku ɣɔ̈n baaikɔɔu Australia, ke luui thin wɛt ci ŋääny thok keek wëëu ci juääk ka ɣɔ̈ɔ̈c miök nhom ke juëc tɛn akuëën juëëc tɛn 70%.
Wëëu ye kuääny miök kɔu aci keek lueel aya ke ye rot looi gɛ̈ɛ̈thdit yiic ke ye tɛn gawaa aya, ɣɔ̈ɔ̈n miëth, ku kɔɔc la keeny guiik.
Matt Grudnoff, ke ye raandit ŋiëëc latueŋ kek Australia Institute, aci lɛ̈ɛ̈k SBS Examines Yeen acie ke ci lööŋ puöl paan Australia ku ba kɔɔc ɣɔɔc kuökc lɛ̈ɛ̈k — cimëne,
ku ba kuöc lueel lɔn nada ki cï kääŋ ke nhïïm juaak ee wɛt ci käŋ lɔ nhiäl ke ci rot juäk.
Mɛ̈n, ka kɔ̈ɔ̈k tɔu ke ci juääk käŋ nhiim mɛn acïï looŋ puöl bi looi.
Kɔɔc juääc akuuc ka kënë, mɛ̈n, yeen akëc lööŋ bi wëëu juaak nhiim.Matt Grudnoff, senior economist, the Australia Institute
"Na ye ke ci kut yeen tïŋ kuat eben aa jaam juëëŋ ci wëëu rot juääk ku jɔl kät taak bïk käŋ kakeen juaak nhiim, na cɔɔk aa lɔ̈n këc kaken lɔ nhiaal, kënë aci lööŋ puöl," aci Mr Grudnoff lueel.
Professor David Byrne, the Ritchie Chair ee Economic Research ee Jama ee Melbourne, aci lueel wëër wën ci looi dhël pɛth ye kerilic ku bï tɔ̈ŋ juëëŋ käŋ nhïïm thɔɔr.
Mɛ̈n yeen aci lueel kënë ee ke dhɛ̈ɛ̈l baai tɛnë Australia.
"Ɣok aleeŋ akut liik wën käŋ bɛ̈ɛ̈i tɛn ɣok. Ku kënë aye ku tïŋ ee miök yic. Aye ku tïŋ bɛ̈ɛ̈ŋ yiic, ɣɔ̈ndit ɣɔɔc miith..... Akut nhïïm käk aa nɔ̈ŋ riɛ̈l ka ɣɔ̈ɔc̈wëi," Aci lueel.
Na ye kewën lëëŋ yïn kɔɔc rɛ̈ɛ̈l tɛn ɣɔɔc weei, ka ciën wëër wɛtde yiic yïn abi yiök keek wëëu juëëc ɣɔɔc.Professor David Byrne, the University of Melbourne
Ee jaam kënë yicke SBS Examines, ɣok abi biöök wëëu ci juääk nhïïm ku thiëëcku: Ye kada leu bi Australians rot guiir ee kën akolda wëëu miök bi rot juak gɛɛi kɔc?
With additional reporting by SBS Nepali, SBS Russian and SBS Chinese.
