Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι για την υπεράσπιση της Μεγαλονήσου θυσιάστηκαν εκατοντάδες άνδρες του εκστρατευτικού σώματος Αυστραλών και Νεοζηλανδών, ANZAC.
Τονίζει ότι ότι «αναρίθμητοι Κρητικοί βοήθησαν, περιέθαλψαν, έκρυψαν και φυγάδευσαν Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς στρατιώτες μετά την κατάληψη της νήσου, αψηφώντας τους κινδύνους που διέτρεχαν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους».
«Πράξεις που μαρτυρούν μεγαλείο ψυχής εκατέρωθεν, πράξεις που υπερβαίνουν το ιδιοτελές και το εφήμερο και ανταποκρίνονται σε υψηλά ιδεώδη!», επισημαίνει ο κ. Μακάριος, και καταλήγει με την παρότρυνση «να εμπνεόμαστε από το παράδειγμά τους καθώς αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις των καιρών μας και των καιρών που έπονται».
Ολόκληρο το Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας για την επέτειο της Μάχης της Κρήτης, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα έχει ως εξής:
Ογδόντα πέντε χρόνια συμπληρώνονται εφέτος από εκείνες τις ένδοξες ημέρες του Μαΐου του 1941, όταν ο περήφανος λαός της Κρήτης αντιτάχθηκε με πίστη, θάρρος και ομοψυχία σε έναν πανίσχυρο επίδοξο κατακτητή. Η αναμέτρηση φαινόταν εξαρχής άνιση, όμως η αμαχητί παράδοση της πατρώας γης δεν ταίριαζε σε «ανυπόταχτες, απαράδοτες ψυχές», όπως τις περιέγραψε η γραφίδα του Νίκου Καζαντζάκη. Παραμερίζοντας τον φόβο και κάθε ιδιοτελή έγνοια, οι ηρωικοί πρόγονοί μας -άνθρωποι της καθημερινότητας, άνδρες και γυναίκες όλων των ηλικιών- στάθηκαν με απαράμιλλο σθένος απέναντι στους εισβολείς, υπερασπιζόμενοι με αυταπάρνηση την ελευθερία και την αξιοπρέπειά τους.
Για τους λαούς που την ίδια αυτή εποχή είχαν κυριευθεί από τις δυνάμεις του Άξονα, η ηρωική αντίσταση των Κρητικών έγινε φάρος ελπίδας, ενώ αναπτέρωσε το ηθικό όσων εξακολουθούσαν να αγωνίζονται για να μην επικρατήσει το σκοτάδι του ναζισμού. Γι’ αυτό και η ιστορική Μάχη της Κρήτης μνημονεύεται και θα μνημονεύεται πολύ ευρύτερα από τα γεωγραφικά σύνορα της μητέρας πατρίδος μας.
Ιδιαιτέρως, όμως, μνημονεύεται και θα μνημονεύεται εσαεί στις εσχατιές του νοτίου ημισφαιρίου, στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, χώρες οι οποίες συνδέονται με δεσμούς αίματος και κοινής θυσίας με την Ελλάδα και, ειδικότερα, με την Κρήτη. Δε λησμονούμε ότι στο χώμα της μεγαλονήσου αναπαύονται εκατοντάδες άνδρες του Σώματος ANZACs, από τους χιλιάδες που αγωνίστηκαν με πνεύμα αυτοθυσίας σε έναν τόπο που απείχε χιλιάδες χιλιόμετρα από τις δικές τους πατρίδες. Όπως δε λησμονούμε, επίσης, ότι αναρίθμητοι Κρητικοί βοήθησαν, περιέθαλψαν, έκρυψαν και φυγάδευσαν Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς στρατιώτες μετά την κατάληψη της νήσου, αψηφώντας τους κινδύνους που διέτρεχαν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.
Πράξεις που μαρτυρούν μεγαλείο ψυχής εκατέρωθεν, πράξεις που υπερβαίνουν το ιδιοτελές και το εφήμερο και ανταποκρίνονται σε υψηλά ιδεώδη!
Τέτοια σπουδαία κληρονομιά παραλάβαμε από τους προγόνους μας και έχουμε χρέος να τη διαφυλάξουμε και να την παραδώσουμε στους νέους μας, έτσι ώστε όχι απλώς να τιμούμε τυπικά τους ήρωες του παρελθόντος, αλλά να εμπνεόμαστε από το παράδειγμά τους καθώς αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις των καιρών μας και των καιρών που έπονται. Διότι αυτό είναι το αληθινό νόημα της ιστορικής μνήμης: να φωτίζει το παρόν και να καθοδηγεί το μέλλον!
Message from Archbishop Makarios of Australiafor the 85th Anniversary of the Battle of Crete
This year marks eighty-five years since those glorious days of May 1941, when the proud people of Crete stood united with faith, courage, and determination against a vastly powerful invading force. From the very beginning, the struggle appeared hopelessly unequal. Yet surrendering their ancestral land without a fight was foreign to the spirit of those “unconquered and unyielding souls,” as Nikos Kazantzakis so memorably described them. Setting aside fear and every personal concern, our heroic forebears – ordinary men and women of all ages – confronted the invaders with extraordinary bravery, defending their freedom and dignity with complete self-sacrifice.
For the nations that at that same time had fallen under Axis occupation, the heroic resistance of the Cretan people became a beacon of hope. It strengthened the resolve of all those who continued the fight so that the darkness of Nazism would not prevail. For this reason, the historic Battle of Crete has been remembered, and will continue to be remembered, far beyond the borders of our motherland.
Above all, it is commemorated and will forever be commemorated here in the furthest reaches of the southern hemisphere, in Australia and New Zealand, nations bound to Greece, and particularly to Crete, through ties of blood and shared sacrifice. We do not forget that the soil of Crete is the resting place of hundreds of ANZAC servicemen, among the thousands who fought with extraordinary selflessness in a land many thousands of kilometres from their own homes. Nor do we forget that, following the occupation of the island, countless Cretans sheltered, cared for, concealed, and helped Australian and New Zealand soldiers escape, despite the grave danger this posed to themselves and their families.
These were acts that witnessed to profound greatness of soul on both sides; acts that transcend self-interest and fleeting concerns and reveal high ideals!
Such a precious legacy has been entrusted to us by our forebears and we have a duty to preserve it and pass it on to future generations, so that we do not merely pay lip service to the heroes of the past, but also draw inspiration from their example as we face the challenges of our own times and those yet to come. For this is the true meaning of historical memory: to illuminate the present and guide the future.
