Κάποτε χαιρετίστηκε ως η μητέρα της «νέας» Νότιας Αφρικής, αλλά αργότερα το 1998 η φήμη της σπιλώθηκε όταν η Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης την έκρινε "πολιτικά και ηθικά ένοχη".
Oι υποστηρικτές της Winnie -Mandela συγκεντρώθηκαν χθές βράδυ έξω από το σπίτι της στο Soweto, τραγουδώντας και χορεύοντας προς τιμήν της.
Ήταν μια έκρηξη συγκίνησης και αγάπης για τη γυναίκα που αποκαλούσαν με αγάπη "μαμά Winnie".
Ο υποστηρικτής του Αφρικανικού Κογκρέσου ANC Themba Μπέχλε επαίνεσε τη σύνδεσή της με τους απλούς νοτιοαφρικανούς, λέγοντας πώς: «Είμαστε εδώ για να σηματοδοτήσουμε αυτήν τη θλιβερή στιγμή στην ιστορία μας. Ως νέοι, μεγάλαμε σε αυτή τη πόλη και εκ μέρους όλης της Αφρικής λέμε ευχαριστώ στη μαμά Winnie Mandela για το ρόλο που έπαιξε στον αγώνα μας. Είναι η μητέρα μας, ήταν εκεί όταν τα πράγματα ήταν σκληρά. "
Μια άλλη πενθούσα γυναίκα , η Winnie Ngwenya, λέει ότι ήταν έμπνευση για όλους . "Ήταν ένας βράχος, δεν φοβόταν να μιλήσει για ότι δεν ήταν σωστό."
Μετά από ένα τηλεοπτικό χαιρετισμό, ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής κύριος Σύριλ Ραμάφωσα, πήγε στο σπίτι της Μανικιζέλα-Μαντέλα, λέγοντας στους άλλους θρηνούντες: "Σήμερα, η Νότια Αφρική είναι σε πένθος, θρηνούμε το θάνατο της κυρίας Madikizela-Mandela, της μητέρας του έθνους μας, που έφυγε σήμερα το απόγευμα. ο λαός μας απλά δεν μπορεί να πιστέψει ότι έχει φύγει."
Η Γουίνι Μαντέλα γεννήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 1936 και κατάφερε να αποκτήσει πανεπιστημιακό πτυχίο, κοινωνικού λειτουργού, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο για μαύρη γυναίκα εκείνης της εποχής. Το 1958 παντρεύτηκε τον Νέλσον Μαντέλα. Εκείνη ήταν 21 ετών και εκείνος, ήδη διαζευγμένος μία φορά, πλησίαζε τα 40. Πολύ γρήγορα ενεπλάκη και η ίδια στην πολιτική.
Οταν ο σύζυγός της, Nelson Mandela, φυλακίστηκε, προωθήθηκε στο προσκήνιο του κινήματος κατά του απαρτχάιντ.
Ενώ ο Nelson Mandela βρισκόταν πίσω από τα κάγκελα για δεκαετίες, συνέχισε να αγωνίζεται για την απελευθέρωσή του και για τα δικαιώματα των μαύρων νοτιοαφρικανών.
Συνελήφθη επανειλημμένα, πέρασε περισσότερο από ένα χρόνο σε απομόνωση και εξορίστηκε σε μια μικρή πόλη - μια εμπειρία που αργότερα είπε ότι την έκανε σκληρή .
Ο Πρόεδρος Ramaphosa χρησιμοποίησε τη νοτιοαφρικανική έκφραση «ένα γιγαντιαίο δέντρο έχει πέσει» για να περιγράψει την τις επιτώσεις του θανάτου της και συνέχισε λέγοντας: «Έμεινε δυνατή , παρέμεινε αποφασισμένη, ήταν θαρραλέα και με πολλούς τρόπους ήταν και πολύ πεισματάρα. Πεισματάρα εξ ονόματος του λαού μας επειδή γνώριζε ότι από πεισματική διάθεση θα μπορούσε να εμπνεύσει εκατομμύρια νοτιοαφρικανών».
Στα επόμενα όμως χρόνια, η Γουίνι Μαντέλα έγινε αντιφατική και διχαστική φιγούρα στη χώρα της, που βυθίστηκε στα σκάνδαλα.
Η έγκρισή της για τη πρακτική της τοποθέτησης ενός καυτού ελαστικού γύρω από τους λαιμούς των υποτιθέμενων προδότων και συνεργαζόμενων με το σύστημα - έβλαψε σοβαρά τη φήμη της.
Το 1989 κρίθηκε ένοχη γιατί διέταξε την απαγωγή ενός 14χρονου αγοριού, το οποίο αργότερα δολοφονήθηκε από μέλη της προσωπικής της φρουράς
Δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση του Nelson Mandela το1990 μετά από 27 χρόνια στη φυλακή, το ζευγάρι χώρισε, αργότερα πήραν διαζύγιο , αλλά διατηρούσαν επαφή.
Ο υπερβολικός τρόπος ζωής του Winnie Mandela μπήκε επίσης κάτω από το μικροσκόπιο.
Αλλά με την είδηση του θανάτου της, αυτές οι μεταγενέστερες αντιπαραθέσεις έσβησαν από το μυαλό των ς Νοτιοαφρικανών. Στο μυαλό τους κυριαρχούσε η δύναμή της για τον αγώνα κατά του απαρτχάιντ.
Πέθανε ειρηνικά σε νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ μετά από μακρά ασθένεια, ηλικίας 81 ετών.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ένα επίσημο μνημόσυνο θα πραγματοποιηθεί στις 11 Απριλίου, πριν από την δημοσία δαπάνη κηδεία στις 14 Απριλίου.
