Το πολυσέλιδο κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, αλλά σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα, που στηρίζονται σε κυβερνητικές πηγές, η συμφωνία έχει ως εξής:
- Το όνομα «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», θα αναγνωρίζεται στην Ελλάδα ως «Severna Makedonja». Το όνομα θα εγγραφεί στο σύνταγμα της πΓΔΜ με την απαραίτητη αναθεώρηση. Παράλληλα, οι πάνω από 140 χώρες που αναγνωρίζουν σήμερα την εν λόγω χώρα με τον όρο ΠΓΔΜ, θα την αναγνωρίζουν εφεξής ως Βόρεια Μακεδονία.
- Προβλέπεται η αποδοχή του erga omnes από πλευράς των Σκοπίων αλλά και η υποχρέωση της γείτονος να προχωρήσει άμεσα σε συνταγματική αναθεώρηση.
- Η πΓΔΜ αποδέχεται ρητά το διαχωρισμό μεταξύ των Ελλήνων Μακεδόνων, του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού τους, τη γλώσσα τους και την περιοχή στην οποία διαβιούν από τη μία, και του λαού της εν λόγω χώρας με τη δική του ιστορία, γλωσσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά από την άλλη.
- Η γλώσσα ορίζεται «Macedonian language», στη συμφωνία εμπεριέχεται η πρόσθετη σαφής διατύπωση ότι ανήκει στην οικογένεια των Νότιων Σλαβικών γλωσσών, καθώς και η ρητή καταγραφή ότι η γλώσσα αυτή διαχωρίζεται από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική-μακεδονική γλωσσική κληρονομιά.
- Η Ελλάδα θα αναγνωρίζει την ιθαγένεια/υπηκοότητα ως «πολίτες της Severna Makedonja». Ο όρος «ιθαγένεια/υπηκοότητα» είναι διαφορετικός από τον όρο εθνότητα. Συνεπώς, η συμφωνία δεν αναγνωρίζει εθνότητα/έθνος, αλλά το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού των πολιτών της γείτονος.
- Απαλοιφή όλων των αλυτρωτικών αναφορών από το σύνταγμα της πΓΔΜ. Θα αντικατασταθεί το άρθρο για τη στήριξη της ομογένειάς της εν λόγω χώρας, με πιστή αντιγραφή του αντίστοιχου κεφαλαίου στο Ελληνικό Σύνταγμα. Έτσι, αφαιρούνται οι αναφορές σε προστασία ‘’μακεδονικών μειονοτήτων’’ σε γειτονικές χώρες και αντικαθίσταται το άρθρο για την προστασία των συνόρων απαλείφοντας οποιεσδήποτε προβληματικές αναφορές, ενώ αφαιρούνται οποιεσδήποτε ακόμα και έμμεσες ιστορικές αναφορές σε αλυτρωτικές βλέψεις στο προοίμιο του Συντάγματος.
- Η συμφωνία προβλέπει πως η ιθαγένεια/υπηκοότητα στην Βόρεια Μακεδονία θα είναι Macedonian/citizen of the Republic of North Macedonia. Ο ανωτέρω ενιαίος όρος αντικαθιστά το σκέτο «Macedonian» που αναγράφεται σήμερα στα ταξιδιωτικά έγγραφα, άρα αποτελεί σαφή βελτίωση.
- Η Ελλάδα θα προχωρήσει σε κύρωση μόνο αφού ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση στη γειτονική χώρα.
- Η πρόσκληση στο ΝΑΤΟ και το άνοιγμα κεφαλαίων της ΕΕ θα πραγματοποιηθούν με την κύρωση από το κοινοβούλιο της πΓΔΜ της σύμβασης, η ένταξή της και στους δυο οργανισμούς θα γίνει όμως μετά τη συνταγματική αναθεώρηση, καθώς στην πρόσκληση θα προβλέπεται ρητά πως είναι άκυρη εάν δεν πληρωθεί ο όρος της αναθεώρησης.
- Η συμφωνία προβλέπει πως η γειτονική της Ελλάδας χώρα θα τοποθετήσει πλακέτες σε αγάλματα και μνημεία ώστε να καθίσταται σαφές ότι αποτελούν σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού.
- Όλοι οι επιθετικοί προσδιορισμοί κρατικών και ευρύτερα δημοσίων, οργάνων καθώς και ομογενειακών/πολιτιστικών οργανώσεων που χρηματοδοτούνται από το κράτος θα καθορίζονται με τον όρο «της Βόρειας Μακεδονίας» με ταυτόχρονη κατάργηση του προσδιορισμού «της Μακεδονίας».
Το διάγγελμα του Αλέξη Τσίπρα
Τη βαθιά πεποίθησή του ότι η Συμφωνία που επιτεύχθηκε με τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ "αποτελεί μια μεγάλη διπλωματική νίκη αλλά και μια μεγάλη ιστορική ευκαιρία", διατύπωσε ο Αλέξης Τσίπρας σε τηλεοπτική δήλωσή του προς τους Έλληνες πολίτες.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στους όρους της Συμφωνίας, εξηγώντας και υπογραμμίζοντας πως με αυτήν "μπαίνει οριστικό τέλος στον αλυτρωτισμό". Υπογράμμισε ότι η ελληνική κυβέρνηση "υπερασπίστηκε στο ακέραιο όλες τις κόκκινες γραμμές της, όλες τις κόκκινες γραμμές της εθνικής μας θέσης, όπως αυτή διαμορφώθηκε τα τελευταία 20 και πλέον χρόνια".
Αναφέρθηκε και στο χρονοδιάγραμμα από εδώ και πέρα σχετικά με την υπογραφή - κύρωση και θέση σε ισχύ της Συμφωνίας, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι και οι δύο προσκλήσεις που θα υποστηρίξει η Ελλάδα (αφενός για την έναρξη των ενταξιακών συζητήσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ και, αφετέρου, για την ένταξη της στο ΝΑΤΟ) θα τελούν υπό την αίρεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης της Συνταγματικής Αναθεώρησης εκ μέρους της γείτονος, που κατοχυρώνει την χρήση του ονόματος έναντι όλων.
Ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε τη σημασία που ενέχει για τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας μας η εξέλιξη της επίτευξης Συμφωνίας, με την Ελλάδα να πρωταγωνιστεί και πάλι στα Βαλκάνια. Τόνισε ειδικότερα πως "πρόκειται για μια ιστορική στιγμή για τα Βαλκάνια, και τους λαούς μας", καθώς "κλείνει οριστικά μια διένεξη που υπονόμευσε τον κοινό βηματισμό και την σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και ανοίγει ένα παράθυρο στο μέλλον". Σε αυτό το σημείο σημείωσε πως "με τη Συμφωνία αυτή η πατρίδα μας εδραιώνεται ως ηγέτιδα δύναμη στα Βαλκάνια και ως πραγματικός πυλώνας σταθερότητας σε μια βαθειά πληγωμένη περιοχή".
Ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε υπερήφανος και τόνισε πως "πέρα από μικροπολιτικές σκοπιμότητες και εσωτερικούς υπολογισμούς, σήμερα μπορούμε όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες να είμαστε περήφανοι: Όχι μόνο για την ιστορία και την πολιτισμική μας κληρονομιά που με τη Συμφωνία κατοχυρώνουμε, όχι μόνο για το εθνικό μας παρελθόν, αλλά και για το παρόν και το μέλλον μας. Μιας ισχυρής Ελλάδας, φάρου πολιτισμού, ιστορίας αλλά και αξιών. Μιας Ελλάδας Πυλώνα σταθερότητας στα Βαλκάνια, στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Ευρώπη".
Η απάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
«Ύστερα από 6 μήνες μυστικής διπλωματίας, ο κ. Τσίπρας συμφώνησε με τον κ. Ζάεφ να υπογράψει μια διακρατική συμφωνία για την επίλυση της εκκρεμότητας με την γείτονα χώρα. Το έκανε, αφού περιφρόνησε τον Ελληνικό λαό και τις ευαισθησίες του. Και αφού αγνόησε προκλητικά σύσσωμη την αντιπολίτευση και τη Βουλή», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο πρόεδρος της ΝΔ τόνισε: «Θέλω να είμαι τελείως ξεκάθαρος. Ο κ. Τσίπρας δεν έχει καμία πολιτική νομιμοποίηση να δεσμεύσει τη χώρα υπογράφοντας μια συμφωνία η οποία δεν έχει την στήριξη της ίδιας της κυβέρνησής του. Αυτό δεν έχει προηγούμενο στην Ελληνική πολιτική και συνταγματική ιστορία και συνιστά προσβολή του κοινοβουλευτικού πολιτεύματος. Θα ενημερώσω άμεσα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, θεσμικό εγγυητή του πολιτεύματος, για αυτή την πρωτοφανή εξέλιξη».
Για την ουσία της συμφωνίας, και «με βάση αυτά που μέχρι τώρα γνωρίζουμε και ακούσαμε από τον κ. Τσίπρα» ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε: «Αποδοχή της μακεδονικής γλώσσας και της μακεδονικής εθνότητας συνιστούν μη αποδεκτή εθνική υποχώρηση. Η λύση που συμφωνήθηκε είναι μια κακή συμφωνία. Έρχεται σε αντίθεση με την πλειονότητα των Ελλήνων. Αυτό κάποιοι δεν το αντιλαμβάνονται ή ακόμα χειρότερα δεν τους ενδιαφέρει να το αντιληφθούν. Είναι οι ίδιοι που στο παρελθόν δεν είχαν καμία αντίρρηση να ονομάζεται η γειτονική χώρα, Μακεδονία σκέτο.
Επιπλέον μια κακή συμφωνία προσφέρει έδαφος σε περιθωριακά στοιχεία να πλειοδοτήσουν σε κάλπικο εθνικισμό, κάτι που δυστυχώς συμβαίνει σχεδόν παντού στην Ευρώπη».
Και συμπλήρωσε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης: «Αρκετές πληγές πρέπει να επουλώσουμε ως χώρα. Δεν χρειάζεται να ανοίξουμε άλλη μια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα. Δική μου προτεραιότητα είναι να συμβάλλω με όλες μου τις δυνάμεις στη διαφύλαξη της ενότητας του Ελληνικού λαού. Επαναλαμβάνω: δεν θα διχάσουμε τους Έλληνες για να ενώσουμε τους Σκοπιανούς. Το πρόβλημα των Σκοπίων δεν μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα της Ελλάδας. Καλώ τον κ. Τσίπρα να μην υπογράψει αυτή τη συμφωνία».
Στα Σκόπια
Ο πρωθυπουργός της πΔΓΜ Ζόραν Ζάεφ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε συμφωνία με την Ελλάδα για το νέο όνομα της χώρας του, το οποίο θα είναι «Σέβερνα Μακεντόνια» (Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας). Έχει επιτευχθεί μια ιστορική συμφωνία με την Ελλάδα και έχει επιτευχθεί λύση στην 25χρονη διαμάχη με την Ελλάδα, δήλωσε ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Ζόραν Ζάεβ σε συνέντευξη τύπου στην οποία πλαισιώνονταν από όλα τα μέλη της κυβέρνησής του.
«Έρχεται μια καλύτερη εποχή για την χώρα. Έχουμε την ευκαιρία και πρέπει να την χρησιμοποιήσουμε γενναία και τολμηρά. Τολμήσαμε επειδή δεν θέλαμε ήττες. Επιλέξαμε το μέλλον. Έχουμε μια ιστορική, αιώνια λύση. Με την επίλυση της διαμάχης με την Ελλάδα, οικοδομούμε μια φιλία που δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη. Δημιουργούμε μια ευρωπαϊκή προοπτική, και επιλύουμε μια διαμάχη 25 ετών και απομακρύνουμε τη χώρα από την απομόνωση », δήλωσε ο Ζάεφ.
Η συμφωνία, δήλωσε ο Ζάεφ, «επιβεβαιώνει και ενισχύει μια για πάντα την μακεδονική εθνική και πολιτιστική ταυτότητα, τη μακεδονική γλώσσα και τη μακεδονική εθνικότητα. Εξασφαλίζει την ασφάλεια της χώρας και παρέχει ένα ασφαλές μέλλον στους πολίτες της Δημοκρατίας» .
Αυτή είναι η σωστή λύση αλλά τον τελικό λόγο θα τον έχουν οι πολίτες σε δημοψήφισμα το φθινόπωρο., είπε ο Ζάεφ.
Δεν είναι μια πραγματική λύση, αλλά μια «συνθηκολόγηση», δήλωσε ο πρόεδρος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης VMRO-DPMNE Κρίστιαν Μίτσκοσκι και υπογράμμισε ότι το κόμμα του δεν σκοπεύει να υποστηρίξει την αλλαγή του Συντάγματος για να αλλάξει το όνομα.
Διεθνείς αντιδράσεις
Τη συμφωνία μεταξύ Αθήνας-Σκοπίων για το ζήτημα της ονομασίας χαιρέτισαν με δηλώσεις τους ο ο ειδικός απεσταλμένος του ΓΓ του ΟΗΕ για τη διαφορά Ελλάδας-πΓΔΜ, Μάθιου Νίμιτς, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, καθώς και η Ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Φεντερίκα Μογκερίνι και ο επίτροπος, αρμόδιος για θέματα διεύρυνσης της Ε.Ε., Γιοχάνες Χαν και ο γερμανός υπουργός Οικονομικών κ. Μάας. Θετικά είναι τα δημοσιεύματα και στον Διεθνή Τύπο.
