Αλεύρι από άγριο σιτάρι και κριθάρι, ανακατεμένο με ρίζες φυτών, προσθήκη νερού και ψήσιμο ήταν η «συνταγή» για το αρχαιότερο ψωμί του κόσμου, σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Η συνταγή που χρονολογείται περίπου στα 14.000 χρόνια πριν, θα είχε ως αποτέλεσμα την παρασκευή ενός ψωμιού επίπεδου, δηλαδή χωρίς όγκου, που θα έμοιαζε στο ψωμί που παρασκευάζουμε σήμερα από δημητριακά.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου εικάζουν ότι το ψωμί αυτό ίσως χρησιμοποιούνταν από τους προγόνους μας για να τυλίγουν το ψημένο κρέας, γεγονός που το κάνει αυτομάτως και το παλαιότερο σάντουιτς της ανθρωπότητας.
«Πρόκειται για την πρώτη απτή απόδειξη αυτού που σήμερα αποκαλούμε «κουζίνα», δηλαδή σύνθεση υλικό για την παρασκευή ενός σύνθετου γεύματος», εξηγεί ο καθηγητής Ντόρια Φούλλερ.
Μέχρι τώρα, η παλαιότερη απόδειξη ύπαρξης του ψωμιού χρονολογείται πριν από 9.000 χρόνια.
Ωστόσο το νεότερο εύρημα προέρχεται από αρχαιολογικό χώρο στη Μαύρη Έρημο στην Ιορδανία, και μεταθέτει την ύπαρξη του ψωμιού κατά 5.000 χρόνια νωρίτερα, δηλαδή πριν από 14.000 χρόνια.
Οι επιστήμονες αποκάλυψαν δύο κτίρια, καθένα από τα οποία περιείχε ένα μεγάλο κυκλικό πέτρινο τζάκι μέσα στο οποίο βρέθηκαν ψιλοκομμένα ψίχουλα ψωμιού.
Η ανάλυση των ευρημάτων αποκάλυψε ενδείξεις κοσκινίσματος και ζυμώματος των υλικών.
Σύμφωνα με τη Δρ Αμάια Αρρανζ-Οταέγκουι του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, που ανακάλυψε τα υπολείμματα ψωμιού, «Το ψωμί είναι ένας ισχυρός δεσμός μεταξύ του παρελθόντος και της σημερινής μας διατροφής. Μας συνδέει με τους προγόνους μας».
Εικάζει, μάλιστα, ότι το προϊστορικό εκείνο ψωμί θα είχε παραχθεί σε διάφορα στάδια μεταξύ των οποίων «η άλεση των δημητριακών για την παραγωγή του αλεύρου, η ανάμειξη του με νερό για να παραχθεί ζύμη και ψήσιμο της ζύμης στην καυτή στάχτη ενός τζακιού ή σε μια πέτρα».
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι άνθρωποι που ζούσαν στην περιοχή όπου ανακαλύφθηκαν τα αρχαιότερα υπολείμματα ψωμιού ήταν κυνηγοί μεσαίο και μικρών ζώων. Επίσης καλλιεργούσαν φυτικές τροφές, όπως ξηρούς καρπούς, φρούτα και άγρια σιτηρά.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το ψωμί παρήχθη για πρώτη φορά όταν οι άνθρωποι άρχισαν να συγκεντρώνονται για κοινωνικές περιστάσεις. Αυτό συνέβη πριν την εμφάνιση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.
Αυτό δημιουργεί την ενδιαφέρουσα πιθανότητα η καλλιέργεια σιτηρών για ψωμί να ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από τη γεωργία.
