Οι νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη σκίασαν τη διπλωματική διαδικασία και δημιούργησαν τον κίνδυνο νέου αδιεξόδου στις διαπραγματεύσεις
Η ιρανική κρατική τηλεόραση έκανε λόγο για «παύση» των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από τον χώρο των συνομιλιών σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ.
Πηγή προσκείμενη στην ιρανική πλευρά δήλωσε στο Reuters ότι οι συνομιλίες «διακόπηκαν, αλλά δεν τερματίστηκαν».
Η κρίση κλιμακώθηκε όταν ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, εάν δεν υπάρξει συμφωνία με το Ιράν.
«Ίσως χρειαστεί να αναλάβουμε τον έλεγχο του Στενού», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος σε συνέντευξή του στο Fox News. «Αν δεν υπάρξει συμφωνία, θα επιβάλουμε δικά μας διόδια», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ απείλησε επίσης με επανάληψη των αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν, εάν η Τεχεράνη δεν περιορίσει τις ενέργειες των συμμάχων της στην περιοχή.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για «απελπισία» και προειδοποίησε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε απειλή.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Δεν παίρνουμε καθόλου στα σοβαρά τις αμερικανικές απειλές. Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι πλήρως προετοιμασμένες να απαντήσουν εάν χρειαστεί».
Σύμφωνα με το Al Jazeera, παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και πολιτικές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη, με την ιρανική αντιπροσωπεία να μεταφέρει τις επιφυλάξεις της στους Καταριανούς διαμεσολαβητές, οι οποίοι επιχειρούν να γεφυρώσουν τις διαφορές των δύο πλευρών.
Πηγές που συμμετέχουν στις συνομιλίες αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το ζήτημα του Λιβάνου.
Για την Τεχεράνη, η κατάσταση στον Λίβανο θεωρείται ζήτημα ζωτικής σημασίας και δεν πρόκειται να αποσυνδεθεί από τα υπόλοιπα θέματα της ατζέντας.
Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προβλέπονται ξεχωριστές συνεδρίες για τα Στενά του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την άρση των κυρώσεων και την κατάσταση στον Λίβανο.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, στον πρώτο γύρο των συνομιλιών δεν συζητήθηκε το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά η εφαρμογή του πρόσφατου Μνημονίου Κατανόησης και οι εξελίξεις στον Λίβανο.
Παρά τη δημόσια αντιπαράθεση, καμία από τις δύο αντιπροσωπείες δεν έχει αποχωρήσει από την Ελβετία.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, με επίκεντρο την αποσαφήνιση των ιρανικών θέσεων για τα Στενά του Ορμούζ και τη δημιουργία μηχανισμών που θα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, κάνοντας λόγο για «ουσιαστική πρόοδο» και τονίζοντας ότι οι διαπραγματεύσεις αποτελούν ιστορική ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
«Αυτό που μας ζήτησε ο Πρόεδρος είναι να γυρίσουμε σελίδα, να μεταμορφώσουμε τη σχέση μας με τον λαό του Ιράν και να τείνουμε ένα απλωμένο χέρι που λέει στον λαό του Ιράν ότι εάν η ηγεσία σας είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει το να είναι κινητήρια δύναμη της περιφερειακής αστάθειας, εάν είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες για πυρηνικά όπλα μακροπρόθεσμα, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πρόθυμες να μεταμορφώσουν ριζικά τη σχέση μας με αυτή τη χώρα».
Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δίνουν αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με το εάν το Στενό του Ορμούζ παραμένει ανοιχτό.
Το Ιράν λέει ότι έκλεισε την κρίσιμη πλωτή οδό, προειδοποιώντας τα πλοία ότι ενδέχεται να μην είναι ασφαλή αν προσπαθήσουν να περάσουν από εκεί.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, ανακοίνωσε το Σαββατοκύριακο [[21 Ιουνίου AEST]] ότι η δίοδος είναι κλειστή, λέγοντας στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ότι η απόφαση οφείλεται στη συνεχιζόμενη βία στον Λίβανο.
Ωστόσο, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, λέει ότι 67 πλοία διέσχισαν το στενό τις τελευταίες 24 ώρες, σε σύγκριση με 55 την προηγούμενη ημέρα.
Λέει ότι η κυκλοφορία πετρελαίου και καυσίμων είναι πλέον κοντά στα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι δύο άτομα σκοτώθηκαν την Κυριακή στη Δυτική Όχθη, αφού φέρονται να εκτόξευσαν βόμβες μολότοφ κοντά στον οικισμό Καρμέι Τζουρ.
Σύμφωνα με τον στρατό, στρατιώτες επενέβησαν εναντίον ομάδας ατόμων που έκαιγαν ελαστικά και εκτόξευαν αυτοσχέδιες εμπρηστικές βόμβες προς τον οικισμό.
Ακόμη ένα άτομο τραυματίστηκε κατά το περιστατικό.
Η Δυτική Όχθη βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967. Στην περιοχή διαμένουν περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί έποικοι, εξαιρουμένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστινίους.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν προειδοποιήσει ότι η βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη έχει φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ, με κατά μέσο όρο έξι επιθέσεις ημερησίως που προκαλούν τραυματισμούς ή υλικές ζημιές.
Τέλος, έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση του Ισραήλ να απαγορεύσει την είσοδο και να απελάσει έξι Έλληνες συνδικαλιστές, οι οποίοι ταξίδεψαν με προορισμό τη Δυτική Όχθη έπειτα από πρόσκληση παλαιστινιακών συνδικάτων.
Σκοπός της αποστολής ήταν η επίσκεψη στη Ραμάλα και η πραγματοποίηση συναντήσεων με εργαζομένους και συνδικαλιστικές οργανώσεις της Παλαιστίνης, προκειμένου να διαπιστώσει από κοντά τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας των κατοίκων της Δυτικής Όχθης.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την απόφαση των ισραηλινών αρχών και υπογράμμισε ότι οι Έλληνες πολίτες είχαν εκπληρώσει όλες τις απαραίτητες διαδικασίες εισόδου στο Ισραήλ και είχαν δηλώσει εξαρχής τον σκοπό του ταξιδιού τους.
Το περιστατικό προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα, με το ΚΚΕ, τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά και άλλους φορείς να ζητούν εξηγήσεις από την ισραηλινή κυβέρνηση και να κάνουν λόγο για περιορισμό της ελευθερίας μετακίνησης και πολιτικής δράσης.
Με πληροφορίες και από SBS News, Reuters
