Εξελίξεις στο μεταναστευτικό δυο μέρες αφότου ο αρμόδιος υπουργός Τόνυ Μπερκ ακύρωσε προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου για ανακοινώσεις σχετικά με φερόμενες μεγάλες αλλαγές στις βίζες και στον αριθμό των μεταναστευτικών εισροών. Η κυβέρνηση Αλμπανήζι φέρεται να δέχεται πιέσεις από την βάση του κόμματος για μεταρρυθμίσεις που ενδεχομένως να επηρεάσουν σημαντικά τμήματα του πληθυσμού
Ο υπουργός Εσωτερικών Υποθέσεων επρόκειτο να παρουσιάσει την Τετάρτη στην Εθνική Λέσχη Τύπου στην Καμπέρα ένα πακέτο εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων στο μεταναστευτικό σύστημα, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης Αλμπανήζι να κατευνάσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια και να ανακόψει την αυξανόμενη δυναμική του κόμματος One Nation.
Ωστόσο, το απόγευμα της Τρίτης, κυβερνητική πηγή επιβεβαίωσε δημοσιογραφικές πληροφορίες πως η ομιλία αναβάλλεται για το επόμενο χρονικό διάστημα.
Εκπρόσωπος του υπουργού δήλωσε στο ABC ότι η ομιλία θα αφορά «το μεταναστευτικό σύστημα στο σύνολό του», εξηγώντας πως μέχρι τις αρχές της εβδομάδας ορισμένα στοιχεία δεν θα είχαν οριστικοποιηθεί.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, το πακέτο που εξετάστηκε στο υπουργικό συμβούλιο τη Δευτέρα στοχεύει σε ταχεία και δραστική μείωση της καθαρής μετανάστευσης.
Κυβερνητικές πηγές επιμένουν πάντως ότι η αναβολή δεν οφείλεται σε κάποια «μεγάλη σύγκρουση» στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά στην απροθυμία του υπουργού να εκφωνήσει ομιλία με «κενά» στις οποίες δεν θα μπορούσε να απαντήσει.
Στα μέτρα που φέρεται να περιλαμβάνει το πακέτο συγκαταλέγονται αυστηρότεροι κανόνες για τις οικογενειακές βίζες, μείωση στον αριθμό των λεγόμενων «μπακπάκερς», δηλαδή των τουριστών με βίζας εργασίας που παρατείνουν την παραμονή τους πέραν του ενός έτους, περιορισμοί στα δικαιώματα εργασίας και προσφυγής των αιτούντων άσυλο, καθώς και επέκταση του συστήματος κλήρωσης για τις βίζες εργασιακών διακοπών, σύστημα που ήδη εφαρμόζεται για αιτούντες από Κίνα, Ινδία και Βιετνάμ.
Ιδιαίτερα ευαίσθητη θεωρείται η αναμενόμενη απαγόρευση σε συζύγους, παιδιά και γονείς Αυστραλών πολιτών και μόνιμων κατοίκων να υποβάλλουν αίτηση για οικογενειακή βίζα ενώ βρίσκονται στη χώρα ως τουρίστες.
Πρόκειται για συνήθη πρακτική οικογενειών που επιδιώκουν να μείνουν ενωμένες όσο περιμένουν, συχνά επί χρόνια, την έγκριση της βίζας μόνιμης παραμονής, και χρησιμοποιούν ειδικές θεωρήσεις που τους παρέχουν δικαίωμα εργασίας και πρόσβαση στο Medicare.
Αν η δυνατότητα αυτή καταργηθεί, θα πρέπει να περιμένουν στο εξωτερικό.
Σημειώνεται ότι οι κάτοχοι τέτοιων θεωρήσεων έχουν φτάσει στον αριθμό-ρεκόρ των περίπου 432.000, υπερδιπλάσιοι σε σχέση με τα προπανδημικά επίπεδα.
Το πακέτο έρχεται σε συνέχεια αθόρυβων αλλαγών που προώθησε ο κ. Μπερκ τον περασμένο μήνα: οριζόντια αύξηση 24% στα τέλη αιτήσεων βίζας, που αναμένεται να αποφέρει επιπλέον 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο φέτος, και υπουργικές οδηγίες που δίνουν προτεραιότητα στους αιτούντες που βρίσκονται ήδη στην Αυστραλία για μόνιμες βίζες δεξιοτήτων και οικογενειακές, έναντι όσων αιτούνται από το εξωτερικό.
Στην κορυφή της λίστας προτεραιότητας βρίσκονται επαγγέλματα συνδεόμενα με την άμυνα και τη αμυντική συμφωνία AUKUS, ενώ προτεραιότητα θα δοθεί σε βίζες για μετανάστες που ασχολούνται στις κατασκευές, στην υγεία, στην φροντίδα ηλικιωμένων και στην εκπαίδευση.
Ο προϋπολογισμός του Μαΐου προβλέπει ότι το 70% των 185.000 μόνιμων θέσεων θα καλυφθεί από αιτούντες ασύλου που βρίσκονται ήδη στην Αυστραλία.
Υπενθυμίζεται ότι η καθαρή μετανάστευση εκτοξεύθηκε μεταπανδημικά, ξεπερνώντας τις 500.000 το 2023 με κορύφωση τις 556.000 τον Σεπτέμβριο του 2022.
Έχει πλέον υποχωρήσει στις περίπου 301.000, εξακολουθεί όμως να υπερβαίνει κατ' επανάληψη τις προβλέψεις του υπουργείου Οικονομίας, με την κυβέρνηση να στοχεύει στις 225.000 για το οικονομικό έτος 2027-28.
Οι ειδικοί εμφανίζονται διχασμένοι.
Ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Υπουργείου Μετανάστευσης Αμπούλ Ριζβί υποστήριξε ότι η κυβέρνηση ενεργεί ήδη «παράνομα» καθυστερώντας επί χρόνια τις βίζες συντρόφων, προειδοποιώντας για ομαδική αγωγή που «η κυβέρνηση θα έχανε μέσα σε ώρες», παραπέμποντας στα άρθρα 85 και 87 του Μεταναστευτικού Νόμου.
Αντίθετα, ο πρώην γενικός γραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών Υποθέσεων Μάικλ Πετσούλο θεωρεί το εγχείρημα «νομικά ασφαλές» και το κλείσιμο του «παραθύρου» των βιζών-γεφυρών «πολύ καλή ιδέα».
Ο Άντριου ΜακΚέλαρ από το Αυστραλιανό Επιμελητήριο Εμπορίου και Βιομηχανίας κάλεσε την κυβέρνηση «να προχωρήσει με προσοχή», εκτιμώντας ότι ο περιορισμός της οικογενειακής επανένωσης θα καθιστούσε την Αυστραλία «λιγότερο ελκυστική» για τους εξειδικευμένους μετανάστες που χρειάζεται η χώρα.
Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, ο υπουργός Ενέργειας και πρώην υπουργός Μετανάστευσης Κρις Μπόουεν υπερασπίστηκε το πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης ως «πολύ σημαντικό και πολύ επιτυχημένο».
Από την αντιπολίτευση ο σκιώδης υπουργός Εσωτερικών Υποθέσεων Τζόνο Ντούνιαμ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι ασκεί «μεταναστευτική πολιτική στα κρυφά», χωρίς διαφάνεια και διαβούλευση.
