Φόροι τιμής αποδίδονται στην Πρεσβύτερη (Elder-in-residence) του SBS και γυναίκα του Έθνους Widjabul Wia-bal, Auntie Rhoda Roberts, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 66 ετών.
Η σύντομη μάχη της με μια εξαιρετικά σπάνια μορφή καρκίνου των ωοθηκών έληξε το απόγευμα του Σαββάτου, 21 Μαρτίου, στη γη των προγόνων της, περιστοιχισμένη από την οικογένειά της.
Η πολυβραβευμένη συγγραφέας, ηθοποιός και σκηνοθέτις τιμήθηκε το 2016 με το Παράσημο του Τάγματος της Αυστραλίας (Order of Australia) για την προσφορά της στις παραστατικές τέχνες και τη σημαντική της επιρροή, εντός και εκτός σκηνής και οθόνης.
Η οικογένεια της Rhoda Roberts έδωσε την άδεια στο SBS να μεταδώσει εικόνες και ηχητικό υλικό, προκειμένου να τιμηθεί και να αναδειχθεί η ζωή και η διαχρονική της κληρονομιά.
Πολύ πριν αποκτήσει τον τιμητικό τίτλο «Auntie», η Rhoda Roberts γνώριζε πως θα έπρεπε να χαράξει τη δική της πορεία.
«Πριν από 50 χρόνια, στα 16 μου, με ρώτησαν ποιο είναι το όνειρό μου. Είπα ότι θέλω να γίνω συγγραφέας, δημοσιογράφος. Και μου είπαν ότι είμαι ονειροπόλα».
Η οικογένειά της φοβόταν ότι ο ρατσισμός θα έκανε τα όνειρά της ανέφικτα.
Δεν γνώριζαν τότε πως για τη Rhoda Roberts τίποτα δεν θα ήταν αδύνατο.
Κάποτε, η κόρη τους θα δεχόταν δημόσια ευχαριστία ακόμη και από τον Πρωθυπουργό της Αυστραλίας.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο Άνθονι Αλμπανήζι έγινε ο πρώτος Αυστραλός πρωθυπουργός που αναγνώρισε το έργο της:
«Rhoda, σε ευχαριστούμε θερμά για όλα όσα δημιούργησες, ενέπνευσες και μοιράστηκες. Τιμούμε την εξαιρετική σου πορεία και το μονοπάτι που άνοιξες για όσους ακολουθούν».
Πριν από όλα αυτά, είχε εκπαιδευτεί ως νοσηλεύτρια τη δεκαετία του ’70, εργάστηκε στο Λονδίνο στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και στη συνέχεια επέστρεψε στο Σίδνεϊ για να σπουδάσει παραστατικές τέχνες.
Σύντομα ακολούθησαν ρόλοι σε τηλεοπτικές σειρές και θεατρικές παραγωγές.
Τα χρόνια αυτά την οδήγησαν σε μια πολυσχιδή καριέρα ως παραγωγό, σκηνοθέτιδα και ηθοποιό — και το ένα όνειρο διαδεχόταν το άλλο.
Το 1989 έγινε η πρώτη Ιθαγενής παρουσιάστρια σε τηλεοπτική εκπομπή υψηλής τηλεθέασης στην Αυστραλία.
Αργότερα, μιλώντας στο SBS με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την ίδρυσή του, θυμήθηκε τα πρώτα της βήματα:
«Το να ακούω τις πρώτες ραδιοφωνικές εκπομπές του SBS και να μπαίνω στα στούντιο στο Milsons Point, όπου μεταδίδονταν τόσες πρωτοποριακές παραγωγές, ήταν πραγματικά εντυπωσιακό».
Η ζωή της όμως σημαδεύτηκε και από μια τραγωδία.
Το 1997, η δίδυμη αδελφή της, Lois, δολοφονήθηκε στη Νέα Νότια Ουαλία. Εξαφανίστηκε κάνοντας ωτοστόπ και ο δράστης δεν εντοπίστηκε ποτέ.
Η Rhoda και η μητέρα τους ανέλαβαν την ανατροφή των παιδιών της.
Η Auntie Rhoda υπήρξε συνιδρύτρια της πρώτης εθνικής θεατρικής εταιρείας Αβορίγινων, ίδρυσε και διηύθυνε το Festival of Dreaming, ενώ για μία δεκαετία διετέλεσε επικεφαλής του προγράμματος Πρώτων Εθνών στην Όπερα του Σίδνεϊ.
Το έργο της απέκτησε διεθνή αναγνώριση με την παραγωγή «Awakening» για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Σίδνεϊ.
Παρέμεινε μια οραματίστρια, μοιραζόμενη τα όνειρά της και τον πολιτισμό του λαού της με ολόκληρο τον κόσμο.
Ως περήφανη γυναίκα των Widjabul Wia-bal Bundjalung, η πολιτισμική της κληρονομιά βρισκόταν στον πυρήνα κάθε δημιουργίας της.
«Καταφέραμε να χρησιμοποιήσουμε διερμηνείς και να μεταφράσουμε ένα από τα πιο μελετημένα έργα της δυτικής δραματουργίας, το Waiting for Godot, στη γλώσσα Bundjalung. Για μένα, αυτό ήταν κάτι πρωτοφανές».
Η συμβολή της στον πολιτισμό είναι δύσκολο να αποτυπωθεί πλήρως.
Της αποδίδεται η καθιέρωση της πρακτικής του «Welcome to Country» σε δημόσιες εκδηλώσεις, μιας τελετής υποδοχής που πραγματοποιείται από τους παραδοσιακούς κατόχους της γης.
Η πρακτική αυτή καθιερώθηκε τη δεκαετία του ’80, όταν διηύθυνε το Aboriginal National Theatre Trust, με στόχο τη μεταφορά των πολιτισμικών πρωτοκόλλων από τις κοινότητες στον χώρο των τεχνών.
Η Rhoda Roberts AO υπηρέτησε επίσης ως Elder-in-residence στο SBS.
Το 2022, μιλώντας στο NITV, είχε περιγράψει μια νέα εποχή για τους Πρώτους Λαούς:
«Πλέον μας ακούνε. Έχουμε πλατφόρμες για να εκφράζουμε τη φωνή μας… Όλο και περισσότεροι Αυστραλοί αντιλαμβάνονται ότι ο πολιτισμός των Πρώτων Εθνών είναι ζωντανός, αρχαίος, αλλά και απόλυτα σύγχρονος».
Το 2025 συνέχισε ακούραστα τη δημιουργική της πορεία, παρουσιάζοντας μεταξύ άλλων το θεατρικό μονόλογο My Cousin Frank, αφιερωμένο στον πρώτο Αβορίγινα Ολυμπιονίκη της Αυστραλίας.
Τα παιδιά και ο σύντροφός της έδωσαν ίσως την πιο ουσιαστική αποτίμηση της ζωής της:
«Σημαίνει τόσα πολλά για τον λαό μας και την οικογένειά μας… Η μητέρα μας έλεγε πάντα: να είσαι ευγενικός. Και τώρα καταλαβαίνω τι της προσέφερε αυτή η καλοσύνη».
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του SBS, ομογενής Δρ. Νικόλαος Παπαναστασίου (Dr Nicholas Pappas AM), δήλωσε ότι η Rhoda Roberts ηγήθηκε με τόλμη, όραμα και βαθιά πολιτισμική ευθύνη, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δημιουργική και πολιτιστική ζωή της Αυστραλίας.
Όπως σημείωσε, ενίσχυσε τη σύνδεση μεταξύ των πολιτισμών των Πρώτων Εθνών και της σύγχρονης πολυπολιτισμικής Αυστραλίας, διευρύνοντας τα όρια του εφικτού στα μέσα ενημέρωσης.
