Έντονη δυσαρέσκεια εξέφρασε ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για την πρωτοφανή δήλωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών που προειδοποιεί ευθέως την Άγκυρα να μην προχωρήσει σε ερευνητικές εξορύξεις στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι ΗΠΑ, δεν είχαν ποτέ στο παρελθόν, ταχθεί τόσο αναφανδόν υπέρ των δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συγκεκριμένα, η Μόργκαν Όρταγκους, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εξέδωσε χθες την εξής γραπτή δήλωση:
«Οι ΗΠΑ είναι βαθιά προβληματισμένες από την εκφρασθείσα πρόθεση της Τουρκίας, να ξεκινήσει υπεράκτιες επιχειρήσεις γεώτρησης σε περιοχή που διεκδικεί η Κυπριακή Δημοκρατία, ως την Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη. Αυτή η ενέργεια είναι άκρως προκλητική και διακινδυνεύει την αύξηση της έντασης στην περιοχή. Προτρέπουμε τις τουρκικές αρχές να παύσουν αυτές τις επιχειρήσεις και προτρέπουμε όλα τα μέρη να δράσουν με εγκράτεια.»
Πρόκειται, για πολύ αυστηρή διατύπωση, η οποία όπως είναι φυσικό, προκάλεσε την αντίδραση τόσο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών όσο και του Τούρκου προέδρου.
Κατ’ αρχάς, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μιλώντας στη Σύνοδο του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου που πραγματοποιείται στη Κωνσταντινούπολη, δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Η χώρα μας είναι αποφασισμένη να προστατεύσει τα δικαιώματά της και τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. Αναμένουμε από το ΝΑΤΟ σε αυτή τη διαδικασία να σεβαστεί τα δικαιώματα της Τουρκίας και να μας στηρίξει για να αποτραπεί η ένταση».
Στη δε ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, χαρακτηρίζεται ως «άσχετη με την πραγματικότητα» η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αναφέροντας ότι δεν ισχύουν οι συμφωνίες της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις χώρες της περιοχής για την ΑΟΖ.
«Είναι απαράδεκτο μια τρίτη πλευρά να συμπεριφέρεται σαν διεθνές δικαστήριοκαι να προσπαθεί να καθορίσει από που περνούν τα θαλάσσια όρια. Αυτή η στάση δεν είναι ούτε εποικοδομητική, ούτε συνάδει με το διεθνές δίκαιο», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην τουρκική ανακοίνωση.
Επιπλέον, η Άγκυρα, διαμηνύει ότι το γεωτρύπανο και το ερευνητικό πλοίο της Τουρκίας, θα συνεχίσουν με αποφασιστικότητα τις δραστηριότητες έρευνας και γεώτρησης.
Της αμερικανικής καταδίκης είχε προηγηθεί αυτή της Ε.Ε.
Την ανησυχία του για τις ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, εξέφρασε, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος ζήτησε την άμεση απόσυρση των τουρκικών σκαφών.
«Η πρόθεση της Τουρκίας να προβεί σε γεώτρηση στην ΑΟΖ της Κύπρου, αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει αποκλειστικά το κυρίαρχο δικαίωμα να προβαίνει σε έρευνες και να εκμεταλλεύεται τους φυσικούς πόρους μέσα στην ΑΟΖ της», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη δήλωση του κ. Ταγιάνι. Επιπλέον, και η Αίγυπτος καταδίκασε τις τουρκικές ενέργειες, ενώ πλήρη στήριξη προς τη Λευκωσία, εξέφρασε ο Ισραηλινός πρέσβης στην Κύπρο, Σαμί Ρεβέλ.
Οι αντιδράσεις Αθήνας και Λευκωσίας
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης γνωστοποίησε ότι από τις 4 Μαΐου, η Κυπριακή Δημοκρατία κατέθεσε και επίσημα στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, γεωγραφικές συντεταγμένες καθορισμού της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας.
Εξήγησε ότι το θέμα των τουρκικών προκλήσεων θα εγείρει προσωπικά και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, κατά την προσεχή συνεδρίαση του Άτυπου Συμβουλίου Κορυφής της ΕΕ.
Επιπλέον, κατέστησε σαφή την πρόθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, να εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τα μέλη της αποστολής που συμμετέχουν στις τουρκικές έρευνες και γεωτρήσεις.
Τέλος, ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Γιώργος Κατρούγκαλος, σημείωσε ότι η καταδίκη των τουρκικών ενεργειών, από την ΕΕ, τι ΗΠΑ και άλλες χώρες, δείχνει την απομόνωση της Τουρκίας στο θέμα και εκτίμησε ότι οι ενέργειες της Άγκυρας, θα γίνουν μπούμερανγκ εναντίον της.
