Στην πόλη της Γάζας, εγκαταστάσεις ποδοσφαιρικού συλλόγου –συμπεριλαμβανομένων των γηπέδων– έχουν μετατραπεί σε ερείπια μετά την ισραηλινή επίθεση η οποία ξεκίνησε ως απάντηση στην αιματηρή επιδρομή της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.
Το υπουργείο Υγείας της Γάζας αναφέρει ότι περισσότεροι από 72.000 Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ενώ το Κέντρο Δορυφορικών Εφαρμογών των Ηνωμένων Εθνών εκτιμά ότι το 83% όλων των κτιρίων στην Πόλη της Γάζας είτε καταστράφηκαν είτε υπέστησαν ζημιές.
Ως αποτέλεσμα, θεατές όπως ο Adel Felfel κάθονται πάνω στα χαλάσματα κατεστραμμένων σπιτιών για να παρακολουθήσουν ποδοσφαιρικούς αγώνες.
«Σχεδόν δεν έχουν απομείνει γήπεδα στη Γάζα. Ίσως μόνο δύο ή τρία γήπεδα σε ολόκληρη την περιοχη», αναφέρει μεταξύ άλλων.
Το ίδιο επίπεδο καταστροφής επεκτείνεται και σε εκατοντάδες αρχαιολογικούς χώρους.
Οι χώροι αυτοί άρχισαν να αποκαλύπτονται μετά τις Συμφωνίες του Όσλο το 1993, όταν, δύο χρόνια αργότερα, η νεοσύστατη Υπηρεσία Αρχαιοτήτων της Γάζας άνοιξε την πρώτη της ανασκαφή, φέρνοντας στο φως κατάλοιπα του αρχαίου ελληνικού λιμανιού της Ανθηδόνας και ενός ρωμαϊκού νεκροταφείου.
Ωστόσο, οι ανασκαφές σταμάτησαν όταν η Χαμάς κατέλαβε την εξουσία το 2007 και το Ισραήλ επέβαλε αποκλεισμό.
Επανεκκίνησαν χρόνια αργότερα με τη στήριξη του British Council και της γαλλικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Premiere Urgence Internationale.
Ο αρχαιολόγος Fadel al-A'utul δηλώνει ότι ορισμένοι από αυτούς τους ιστορικούς χώρους δεν προστατεύθηκαν επαρκώς, συμπεριλαμβανομένου του Tell es-Sakan, γνωστού ως «Λόφος της Στάχτης», ενός χώρου που περιλαμβάνει έναν οχυρωμένο οικισμό χτισμένο αιώνες πριν από την εποχή των Φαραώ στην Αίγυπτο.
Με την έναρξη της πιο πρόσφατης σύγκρουσης μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ, ακόμη περισσότεροι χώροι υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν.
Το Al Jazeera μετέδωσε ότι το Μουσείο Al Qarara, το οποίο διέθετε περίπου 3.000 αντικείμενα που χρονολογούνται από την εποχή των Χαναναίων, έλαβε προειδοποίηση από τις ισραηλινές δυνάμεις να απομακρύνει το περιεχόμενό του και να εκκενωθεί προς τα νότια της Γάζας. Τελικά, καταστράφηκε σε αεροπορική επιδρομή.
Καταστράφηκε επίσης το Πολιτιστικό Κέντρο Rashad El Shawa στην Πόλη της Γάζας, το οποίο είχε φιλοξενήσει συζητήσεις της ειρηνευτικής διαδικασίας του Όσλο μεταξύ του Γιασέρ Αραφάτ και του Μπιλ Κλίντον τη δεκαετία του 1990.
Η Krista Pikkat, διευθύντρια Πολιτισμού και Εκτάκτων Αναγκών της UNESCO, δηλώνει ότι ο οργανισμός κατέβαλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να εκτιμήσει το εύρος των ζημιών στη Λωρίδα της Γάζας.
«Δεκατέσσερις θρησκευτικοί χώροι, 115 κτίρια ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος, τρεις αποθήκες, ένα μουσείο, εννέα μνημεία και οκτώ αρχαιολογικοί χώροι, υπέστησαν ζημιές», αναφέρει.
Με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε μεγάλο βαθμό να έχουν σταματήσει, ορισμένοι οργανισμοί προσπαθούν να διασώσουν ό,τι είναι δυνατό.
Ο Jehad Yasin, βοηθός αναπληρωτής υπουργός στο Παλαιστινιακό Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων με έδρα τη Δυτική Όχθη, δηλώνει ότι Παλαιστίνιοι αξιωματούχοι και η UNESCO προετοιμάζουν ένα σχέδιο αποκατάστασης, με αρχικό κόστος 133 εκατομμύρια δολάρια για τους ιστορικούς χώρους, αν και το τελικό κόστος ενδέχεται να είναι υψηλότερο λόγω του κόστους υλικών και των συνεχιζόμενων δυσκολιών πρόσβασης.
Παρά τις δυσκολίες, ωστόσο, συνεχίζονται οι εργασίες στο σοβαρά κατεστραμμένο Pasha Palace.
Το παλάτι φιλοξενούσε αντικείμενα ηλικίας αιώνων, πολλά από τα οποία έχουν εξαφανιστεί και ενδέχεται να έχουν λεηλατηθεί.
Μεταξύ των αγνοούμενων αντικειμένων περιλαμβάνονται ένα οθωμανικό χειρόγραφο με αποσπάσματα του Κορανίου, κοσμήματα από τον μεσαίωνα και ένα ρωμαϊκό φέρετρο, από το οποίο έχουν βρεθεί μόνο θραύσματα.
Ο Hamuda Al-Dahdar, αρχιτέκτονας και ειδικός πολιτιστικής κληρονομιάς στο Κέντρο Πολιτιστικής Διατήρησης με έδρα τη Βηθλεέμ, το οποίο εργάζεται πλέον εντός της Γάζας, δηλώνει ότι αυτά τα αντικείμενα αποτελούν μόνο ένα μέρος όσων χάθηκαν.
Ένας ακόμη χώρος καταστροφής είναι το Great Omari Mosque.
Η Σύμβαση της Χάγης του 1954 έχει στόχο την προστασία τέτοιων χώρων κατά τη διάρκεια πολέμου. Ωστόσο, το τέμενος έχει γίνει πλέον ερείπια, μετά από ισραηλινό πλήγμα με στόχο –όπως υποστήριξαν οι ισραηλινές δυνάμεις χωρίς να προσκομίσουν αποδείξεις– την καταστροφή σήραγγας κάτω από τον χώρο, που χρησιμοποιούνταν από μαχητές της Χαμάς.
Ο Ismail Al-Mishal δηλώνει ότι η απώλεια τέτοιων πολιτιστικών ορόσημων προκαλεί ιδιαίτερο πόνο, ακόμη και σε οικογένειες που έχουν χάσει αγαπημένα πρόσωπα, σπίτια και μέσα βιοπορισμού.
