O Δρ. Αρχαιολόγίας, Πέτρος Κουνούκλας, της εφορίας αρχαιοτήτων Φθιώτιδας, μας μιλά για την ιστορία της μάχης που έδωσαν οι Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στις Θερμοπύλες, την σημασία του ιστορικού χώρου των Θερμοπύλων σαν σύμβολο για την Ελευθερία.
Η μάχη στις Θερμοπύλες, 21-24 Απρίλιου 1941 ήταν μια από τις πολεμικές συγκρούσεις, που δόθηκαν στο ελληνικό ηπειρωτικό έδαφος κατά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα στο ευρύτερο πλαίσιο του Β ́ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτή συγκρούστηκαν γερμανικά με συμμαχικά στρατεύματα της Κοινοπολιτείας, Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς. Δεν υπήρξε ελληνική συμμετοχή. Η γερμανική εισβολή εναντίον της Ελλάδας ξεκίνησε στις 6 Απριλίου 1941 με την επίθεση γερμανικών στρατευμάτων μέσω της Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας. Τη χώρα υπερασπίζονταν εκτός από τον στρατό της, που κατανέμονταν καθ’ όλο το μήκος των βορείων συνόρων τηςεπικράτειας, και βρετανικά στρατεύματα. Το μικρό βρετανικό εκστρατευτικό σώμα 53.000 περίπου ανδρών έφτασε στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο 1941.
Θεωρήθηκε ότι η προσπάθεια, να αναχαιτιστεί ο εχθρός στις Θερμοπύλες, θα παράτεινε την καταστροφή της χώρας καθώς κάθε συνθηκολόγηση, ενόσω αγωνίζονταν σε ελληνικό έδαφος τα βρετανικά στρατεύματα, αποκλειόταν Στα 2.000 χρόνια από τότε που ο Λεωνίδας είχε πολεμήσει με τους Πέρσες, η τοπογραφία της περιοχής είχε αλλάξει σημαντικά.
Η «γραμμή των Θερμοπυλών» περιελάβανε δύο περάσματα. Το ένα στον Μπράλο στα νοτιοδυτικά, που θα κρατούνταν από τους Αυστραλούς, και το άλλο στο Μώλο στα βορειοανατολικά, που ανατέθηκε στους Νεοζηλανδούς. Στον αυστραλιανό τομέα η 19η Ταξιαρχία, ανέλαβε την υπεράσπιση του περάσματος του Μπράλου, μιας περιοχής με κορυφές και γκρεμούς και πυκνή βλάστηση. Μια μικρή ομάδα από 17 άντρες έμεινε πίσω με δυο πυροβόλα για να καθυστερήσει τις γερμανικές προσπάθειες να υπερκεράσουν τον Σπερχειό ποταμό, τη γέφυρα του οποίου είχαν καταστρέψει οι δυνάμεις της ANZAC. Την επικίνδυνη αυτή αποστολή ανέλαβε ο υπολοχαγός John Anderson, λογιστής. Βοηθός του ήταν ο George Brown, οδηγός τραμ από το Κιού της Μελβούρνης.
Από την ομάδα των 17 ανδρών, 7 σκοτώθηκαν και 3 τραυματίστηκαν. Ένα μνημείο στήθηκε στην παλαιά εθνική οδό κοντά στον με τα ονόματα των πεσόντων, του Orm Tulloch ενός «ταλαντούχου μουσικού,ήσυχου και συγκρατημένου», του Lionel Caldwell, του λοχία Len Ingram, ο οποίοςπέθανε, ενώ ο αδελφός του, επίσης μέλος του Συντάγματος, περίμενε πιο πίσω στο πέρασμα, του John Drake, νεότερου γιου μιας μεγάλης οικογένειας, του οποίου το μεγαλύτερο αγόρι είχε πεθάνει στον Α ́ Παγκόσμιο Πόλεμο, του Frank O’ Brien, ο οποίος δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του, και του Fred Kerr, «μοναχογιού γενναίων γονιών και λαμπρού αθλητή». Ο Anderson έλαβε τον Στρατιωτικό Σταυρό για τη δράση του στο πέρασμα του Μπράλου και ο Brown το ισοδύναμο παράσημο για τους απλούς στρατιώτες. Ο Ηρωισμός του Anderson και των αντρών του βοήθησε τη 19η Ταξιαρχία να αποσυρθεί σε νέα θέση στον Μπράλο στις 23 Απριλίου και από εκεί νοτιότερα
Οι Γερμανοί έχασαν δεκαπέντε άρματα και είχαν σημαντικές απώλειες.
Οι Σύμμαχοι κράτησαν το πέρασμα ολόκληρη την ημέρα
