Outrage, obscenity and madness είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης της ερευνήτριας και καλλιτέχνιδας Ελισάβετ Γκερτσάκη. Η έκθεση παρουσιάζει εικόνες απ΄τον 19ο αιώνα που ανακάλυψε η καλλιτέχνιδα και τις έχει επεξεργαστεί χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές. Τόσο σημαντική αποδείχτηκε αυτή η ανακάλυψη που η Εθνική Πινακοθήκη της Αυστραλίας (Australian National Gallery) αγόρασε μερικά απ΄τα έργα της κ.Γκερτσάκη, απόρροια των εικόνων απ΄τον 19ο αιώνα. Γιατί όμως ή ανακάλυψη αυτή προξένησε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον; Περισσότερα ακούμε απ ΄την Ντίνα Γερολύμου.
Aυστραλία, 19ος αιώνας
Outrage, obscenity and madness, σε ελεύθερη μετάφραση ‘ αγανάκτηση, αισχρότητα και τρέλα’ είναι ο τίτλος της έκθεσης αφίσας της συμπαροίκου Ελισάβετ Γκερτσάκη που φιλοξενεί η πινακοθήκη του Τζιλόνγκ στην Βικτώρια (Geelong Gallery) εως τις 6 Μαίου. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων βασισμένων σε απεικονίσεις συμβάντων του 19ου αιώνα. Παρουσιάζονται με την σύγχρονη μορφή της αφίσας όπου το χρώμα χρησιμοποιείται ελάχιστα και μόνο για να τονίσει το ύφος και το συναίσθημα.
Η ανακάλυψη
Οι εικόνες που ανακάλυψε η ερευνήτρια Ελισάβετ Γκερτσάκη αφορούσαν σε μικρές ασπρόμαυρες εικόνες που προσέλκυσαν την προσοχή της για όλους τους «λάθος» λόγους. Αρχικά, νόμισε ότι ήταν ξυλογραφίες ωστόσο το ύφος τους και, κυρίως, το τι απεικόνιζαν την προβλημάτισαν.
«Απεικόνιζαν καθημερινές σκηνές, ατυχήματα, εγκλήματα, κάτι σαν αυτά που βλέπουμε σήμερα στα δελτία ειδήσεων» μας είπε η κ. Γκερτσάκη και συνέχισε λέγοντας ότι πολλές απ τις απεικονίσεις αυτές αναφέρονταν σε πολύ δυσάρεστα συμβάντα. Το σημαντικό είναι, όπως μας είπε η καλλιτέχνις, ότι έδιναν φωνή στους απλούς ανθρώπους, ένα μέσο έκφρασης για τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα που δεν είχαν ευκαιρίες να ‘ακουστούν’ σε ένα δημόσιο βήμα.
Η φωνή των απλών ανθρώπων
M’ αυτό τον τρόπο οι απλοί άνθρωποι αποκτούσαν ένα μέσο έκφρασης που τους έδινε την ευκαιρία να αποτυπώσουν την δική τους άποψη για τα θέματα που τους ενδιέφεραν. « Οι εικόνες αυτές που προέρχονται απ΄τους απλούς, ανεπιτήδευτους ανθρώπους έχουν μια αυθεντικότητα» μας είπε η κ. Γκερτσάκη και υποστήριξε ότι το χέρι που ζωγραφίζει ή σκιτσάρει έχει μεγαλύτερη δύναμη απ’ ότι μια φωτογραφία ή ένα κείμενο.
Οι αντίπαλοι
Πιθανόν αυτό να εξηγεί το ότι την εφημερίδα που δημοσίευε αυτές τις εικόνες την πολέμησαν οι ιδιoκτήτες των μεγάλων εφημερίδων της εποχής. Γιατί ο κόσμος αγόραζε την εφημερίδα που τον αντιπροσώπευε. Ο συναγωνισμός λοιπόν ήταν ο ένας μεγάλος παράγοντας. Ο άλλος ήταν το κατεστημένο της εποχής εκείνης που έθετε τις προυποθέσεις και οριοθετούσε την «καλαισθησία» όπως μας είπε η κ. Γκερτσάκη.
Αξία στη φωνή που έμεινε κρυμμένη
Kαι τώρα, μετά από περισσότερα από 150 χρόνια οι εικόνες αυτές ξανάρχονται στο προσκήνιο για δεύτερη φορά μέσα σε 3 χρόνια. Τις φιλοξενεί η πινακοθήκη του Geelong με την μορφή της αφίσας. Η κ. Γκερτσάκη επεξεργάστηκε τις εικόνες, τις μεγένθυνε και πρόσθεσε χρώμα στα σημεία εκείνα και στην ανάλογη ποσότητα και ένταση ούτως ώστε να ενισχυθεί το συναίσθημα που περιγράφουν.
Μερικά απ’τα έργα της κ. Γκερτσάκη έχει στην κατοχή της η Εθνική Πινακοθήκη στην Καμπέρα (National Gallery) αναγνωρίζοντας έτσι την ιστορική και καλλιτεχνική αξία των εικόνων αυτών.
