Η σύλληψη του πρώην στρατιώτη των ειδικών δυνάμεων έρχεται μετά από μια μακροχρόνια δίκη για δυσφήμιση κατά της εφημερίδας «Nine Newspapers», η οποία κατέληξε με το δικαστήριο να κρίνει ότι, βάσει της ισορροπίας των πιθανοτήτων, οι ισχυρισμοί ότι ήταν υπεύθυνος ή συνεργός στον θάνατο τεσσάρων κρατουμένων στο Αφγανιστάν ήταν ουσιαστικά αληθείς.
Η έφεση του κ. Roberts-Smith στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο απορρίφθηκε τον Μάιο του περασμένου έτους, όταν το Ολομέλεια του Δικαστηρίου επικύρωσε τα πορίσματα του δικαστή της πρώτης βαθμίδας, Anthony Besanko.
Διατηρώντας την αθωότητά του μετά την άρνηση του Ανωτάτου Δικαστηρίου να εκδικάσει την υπόθεσή του τον Σεπτέμβριο, ο κ. Roberts-Smith χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς εναντίον του στην υπόθεση δυσφήμισης ως «εξωφρενικούς» και «κακόβουλους». Η Επίτροπος της AFP, Κρίσι Μπάρετ, δήλωσε ότι θα υποστηριχθεί ότι τα θύματα ήταν άοπλοι Αφγανοί υπήκοοι οι οποίοι «δεν συμμετείχαν σε εχθροπραξίες τη στιγμή της φερόμενης δολοφονίας τους».
Είπε ότι οι κατηγορίες είναι αποτέλεσμα μιας «πολύπλοκης» έρευνας που διεξήχθη «εξονυχιστικά και σχολαστικά» από το 2021. Η AFP ανέφερε ότι ο 47χρονος αναμένεται να κατηγορηθεί για πέντε κατηγορίες «εγκλήματος πολέμου — δολοφονίας» αργότερα την Τρίτη.
Περιλαμβάνουν κατηγορίες ότι προκάλεσε σκόπιμα το θάνατο ενός ατόμου τον Απρίλιο του 2009 και, σε άλλο αδίκημα, «βοήθησε, υποκίνησε, συμβούλεψε ή προκάλεσε» κάποιον να προκαλέσει το θάνατο ενός ατόμου την ίδια ημέρα στο Κακαράκ, στην επαρχία Ουρουζγκάν.
Οι τρεις άλλες κατηγορίες αφορούν τον πρώην στρατιώτη για τη δολοφονία — και την υποκίνηση της δολοφονίας — αμάχων στο Νταρβάν και στο Σιαχτσόου τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 2012.
Η εμφάνισή του ενώπιον δικαστηρίου της Νέας Νότιας Ουαλίας είχε προγραμματιστεί για αργότερα σήμερα. Το Γραφείο του Ειδικού Ερευνητή (OSI).μεσω του διευθυντής , Ρος Μπάρνετ, δήλωσε ότι η σύλληψη του κ. Ρόμπερτς-Σμιθ ήταν ένα «σημαντικό βήμα» υπό «δύσκολες συνθήκες» και ότι «δικαιούται την τεκμήριο αθωότητας έως ότου αποδειχθεί το αντίθετο».
Η υπόθεση του κ. Ρόμπερτς-Σμιθ είναι μία από τις 53 υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου που έχει διερευνήσει η υπηρεσία από το 2021.
Συνολικά, 39 από αυτές έχουν ολοκληρωθεί χωρίς να απαγγελθούν κατηγορίες, αλλά 10 βρίσκονται σε εξέλιξη.
Να πόυμε πως Το OSI, ιδρύθηκε το 2021, διερευνά καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν από μέλη των Αυστραλιανών Ενόπλων Δυνάμεων (ADF) στο Αφγανιστάν μεταξύ 2005 και 2016 και συνεργάζεται με την ομοσπονδιακή αστυνομία για την κατάρτιση φακέλων με σκοπό την ποινική δίωξη.
Είναι η δεύτερη φορά που Αυστραλός στρατιώτης κατηγορείται για τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου στο Αφγανιστάν Το 2023, ένας άλλος στρατιώτης των Ενόπλων Δυνάμεων κατηγορήθηκε για φόνο που αποτελεί έγκλημα πολέμου, ενώ η δίκη του αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους.
«Η φερόμενη συμπεριφορά που σχετίζεται με αυτές τις κατηγορίες περιορίζεται σε ένα πολύ μικρό τμήμα των αξιόπιστων και σεβαστών Ενόπλων Δυνάμεών μας, οι οποίες διασφαλίζουν την ασφάλεια της χώρας μας», δήλωσε ο Επίτροπος Μπάρετ.
«Η πλειοψηφία των Ενόπλων Δυνάμεών μας κάνει την χώρα μας περήφανη.»
Ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζ αρνήθηκε να σχολιάσει όταν ρωτήθηκε αν ο Γενικός Εισαγγελέας της Κοινοπολιτείας ζήτησε την έγκριση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης πριν από τη σύλληψη του κ. Ρόμπερτς-Σμιθ.
«Είναι πολύ σημαντικό να μην υπάρχει πολιτική εμπλοκή σε ένα θέμα που αποτελεί πλέον αντικείμενο δικαστικής διαδικασίας», είπε.
«Δεν έχω καμία πρόθεση να επηρεάσω ένα θέμα που είναι σαφώς νομικό και βρίσκεται ενώπιον των δικαστηρίων, και οποιοδήποτε σχόλιο θα είχε αυτό το αποτέλεσμα.»
