Από τις σελίδες των βιβλίων στις σχολικές αυλές, η Εβδομάδα Βιβλίου συνεχίζει εδώ και χρόνια να ζωντανεύει τις αγαπημένες ιστορίες των παιδιών σε ολόκληρη την Αυστραλία. Ωστόσο, καθώς τα ποσοστά εξωσχολικής ανάγνωσης καταγράφουν πτώση σε εθνικό επίπεδο, ειδικοί και συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι η επαφή των παιδιών και των νέων με τη λογοτεχνία είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ.
Τι είναι αυτό που κάνει έναν άνθρωπο πραγματικά καλό; Πρόκειται για ένα σύνθετο ερώτημα που αποφάσισε να διερευνήσει ο συγγραφέας Barry Jonsberg, έπειτα από μια συζήτηση που είχε ένα βράδυ με τη σύζυγό του.
Η σύζυγός του, καθηγήτρια Αγγλικών, του αφηγήθηκε μια συνομιλία με έναν μαθητή της 10ης τάξης, ο οποίος της εκμυστηρεύτηκε ότι, παρά τις προσπάθειές του, δεν πίστευε πως θα κατάφερνε ποτέ να ικανοποιήσει τον πατέρα του.
Όπως συμβαίνει συχνά με τα βιβλία του, ο Jonsberg εμπνεύστηκε από μια καθημερινή ανθρώπινη ιστορία και άρχισε να αναζητά απαντήσεις μέσα από τη συγγραφή.
Το αποτέλεσμα ήταν το μυθιστόρημα για νέους «Darkest Night, Brightest Star», το οποίο εξερευνά ζητήματα ανδρισμού, ταυτότητας και γονικών προσδοκιών.
Το βιβλίο έχει ήδη κερδίσει την προτίμηση του νεανικού κοινού, αποσπώντας πρόσφατα διάκριση στα Βραβεία Βιβλίου της Χρονιάς του Συμβουλίου Παιδικού Βιβλίου της Αυστραλίας (CBCA).
Η τελετή σηματοδοτεί την έναρξη της Εβδομάδας Βιβλίου, ενός ετήσιου θεσμού αφιερωμένου στην αυστραλιανή παιδική λογοτεχνία. Είναι η περίοδος κατά την οποία οι μαθητές αφήνουν για λίγο τις σχολικές στολές και ντύνονται ως αγαπημένοι λογοτεχνικοί ήρωες, συμμετέχοντας σε παρελάσεις και δραστηριότητες με θέμα τα βιβλία.
Η υπεύθυνη επικοινωνίας της CBCA, Kate O'Donnell, θυμάται με νοσταλγία τις δικές της εμπειρίες, θεωρεί ότι η Εβδομάδα Βιβλίου έχει εξελιχθεί σε μια ξεχωριστή αυστραλιανή παράδοση, αν και οι ρίζες της βρίσκονται στο εξωτερικό.
Στα χρόνια μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τα βιβλία και οι βιβλιοθήκες προβάλλονταν ως μέσα που μπορούσαν να συμβάλουν στην ειρήνη και την αλληλοκατανόηση. Τότε, όμως, η αυστραλιανή παιδική λογοτεχνία ήταν περιορισμένη και η αγορά κυριαρχούνταν από βρετανικούς τίτλους.
Σήμερα η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική, με την αυστραλιανή εκδοτική παραγωγή να έχει αναπτυχθεί σημαντικά και την Εβδομάδα Βιβλίου να γιορτάζεται σε σχολεία, βιβλιοθήκες και κέντρα προσχολικής εκπαίδευσης σε όλη τη χώρα.
Ωστόσο, ο θεσμός έχει δεχθεί και κριτική από γονείς, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι παρελάσεις μεταμφιέσεων δημιουργούν επιπλέον οικονομική πίεση σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής.
Η O'Donnell απαντά ότι ο πραγματικός σκοπός της διοργάνωσης παραμένει η αγάπη για το διάβασμα.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία προκαλούν ανησυχία. Σύμφωνα με την διευθύνουσα σύμβουλο της οργάνωσης Australia Reads, Anna Burkey, τα ποσοστά ανάγνωσης για ψυχαγωγικούς λόγους βρίσκονται σε συνεχή πτώση
Έρευνα του Πανεπιστημίου της Νότιας Αυστραλίας, που δημοσιεύθηκε πέρυσι, έδειξε ότι το ποσοστό των εφήβων που δήλωσαν πως δεν διαβάζουν ποτέ για ευχαρίστηση αυξήθηκε από περίπου 10% το 2019 σε περισσότερο από 52% το 2022.
Η Burkey εκτιμά ότι πρωτοβουλίες όπως η Εβδομάδα Βιβλίου μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ανακαλύψουν νέους τίτλους και να εντάξουν την ανάγνωση στην καθημερινότητά τους.
Παρότι τα έντυπα βιβλία εξακολουθούν να αποτελούν τη δημοφιλέστερη μορφή ανάγνωσης, τα ηλεκτρονικά βιβλία και τα ηχητικά βιβλία κερδίζουν συνεχώς έδαφος.
Ανάμεσα στους φετινούς υποψηφίους των βραβείων ξεχώρισε και ο καλλιτέχνης Ben Williams, μέλος των κοινοτήτων Warlpiri και Warlmanpa, για την εικονογράφηση του βιβλίου «Caution! This Book Contains Deadly Reptiles».
Το βιβλίο παρουσιάζει περισσότερα από 60 είδη ερπετών της Αυστραλίας μέσα από ζωντανές εικόνες και παραδοσιακές γνώσεις των Πρώτων Εθνών.
Ο Williams δηλώνει ενθουσιασμένος από την ανταπόκριση των παιδιών
Είναι υπέροχο να βλέπεις τα παιδιά να εντυπωσιάζονται από τα περίεργα ερπετά της Αυστραλίας. Παράλληλα, έχουμε την ευκαιρία να τους πούμε για τη βιοποικιλότητα και τα παραδοσιακά τοπία όπου ζουν αυτά τα είδη.»
Θυμάται με αγάπη τις δικές του εμπειρίες από την Εβδομάδα Βιβλίου και ελπίζει ότι η φετινή διάκριση θα εμπνεύσει περισσότερους νέους να διαβάζουν και να δημιουργούν.
«Δημιουργούμε έργα όχι απλώς για να υπάρχουν, αλλά για να εμπνέουν τους ανθρώπους. Θέλω να δείξω στα νέα παιδιά των Αβορίγινων και των Νησιωτών του Στενού Τόρες ότι μπορούν κι αυτά να πετύχουν μεγάλα πράγματα.»
