Η μεγαλύτερη έρευνα που έχει πραγματοποιηθεί στην Αυστραλία για τις συνθήκες εργασίας μεταναστών αποκάλυψε ανησυχητικά στοιχεία για εκτεταμένη και συστηματική υποπληρωμή εργαζομένων. Οι συντάκτες της έκθεσης αναφέρουν ότι η έρευνα προσφέρει επίσης σημαντικά νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οι εργοδότες αποκρύπτουν την εκμετάλλευση
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε από την Πρωτοβουλία Δικαιοσύνης για Μετανάστες Εργαζόμενους (Migrant Justice Initiative), δείχνει ότι τα δύο τρίτα των μεταναστών εργαζομένων αμείβονται με ποσά χαμηλότερα από αυτά που δικαιούνται βάσει της εργασιακής νομοθεσίας.
Υποστηρικτές των δικαιωμάτων των εργαζομένων λένε ότι οι εμπειρίες που πολλοί μετανάστες περιέγραψαν στο SBS αποτελούν μέρος ενός μακροχρόνιου μοτίβου εκμετάλλευσης μεταναστών εργαζομένων σε ολόκληρη τη χώρα.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2024 και συγκέντρωσε απαντήσεις από σχεδόν 10.000 μετανάστες εργαζόμενους σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων διεθνών φοιτητών, εργαζομένων με εργασιακή βίζα, αποφοίτων πανεπιστημίων, εργάτες backpackers και κάτοχοι βίζας προσωρινής διαμονής.
Τα στοιχεία, που δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά αυτή την εβδομάδα, δείχνουν ότι μόνο οι διεθνείς φοιτητές υποπληρώνονται κατά 3,18 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Το ένα τέταρτο όλων των μεταναστών εργαζομένων που συμμετείχαν στην έρευνα λάμβαναν τουλάχιστον 10 δολάρια λιγότερα ανά ώρα από όσα δικαιούνταν.
Η συνδιευθύντρια της ινστιτούτου και αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας, Μπασίνα Φάρμπενμπλουμ, είναι μία από τις βασικές συγγραφείς της έκθεσης.
«Διαπιστώσαμε ότι δύο στους τρεις μετανάστες εργαζόμενους αμείβονταν με χαμηλότερο ωρομίσθιο από αυτό που προβλέπει η αυστραλιανή νομοθεσία. Διαπιστώσαμε επίσης ότι τα τρία τέταρτα εργάζονταν υπό επισφαλείς μορφές απασχόλησης, είτε μέσω ABN είτε ως περιστασιακοί εργαζόμενοι.»
Η κ. Φάρμπενμπλουμ λέει ότι η έρευνα αποκαλύπτει όχι μόνο εκτεταμένα ζητήμαστα υποπληρωμής και επισφαλούς εργασίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι εργοδότες συγκαλύπτουν την εργασιακή εκμετάλλευση.
Όπως αναφέρει, τα στοιχεία δείχνουν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η υποπληρωμή ενός μετανάστη εργαζομένου, τόσο πιο πιθανό είναι να υφίσταται και άλλες παραβιάσεις, όπως να μη λαμβάνει αποδείξεις πληρωμής ή να λαμβάνει ψευδείς εκκαθαριστικές δηλώσεις, να πληρώνεται με μετρητά, να γίνονται κρατήσεις από τον μισθό του ή να μην καταβάλλεται η εισφορά superannuation.
«Όλες αυτές οι παραβιάσεις επιτρέπουν τελικά στον εργοδότη να αποκρύπτει την υποπληρωμή. Δεν υπάρχουν αποδείξεις πληρωμής που να δείχνουν τι πληρώθηκε ο εργαζόμενος ή τις σωστές ώρες εργασίας, υπάρχει πληρωμή με μετρητά, ενώ όταν κάποιος είναι περιστασιακός εργαζόμενος δεν υπάρχει απαραίτητα καταγραφή για το πότε και πώς εργάζεται. Έτσι γίνεται πολύ δύσκολο για τον μετανάστη εργαζόμενο να αποδείξει τις ώρες που εργάστηκε και τι πραγματικά πληρώθηκε.»
Η μελέτη υποστηρίζει ότι η κατάχρηση των ABN, δηλαδή των 11ψήφιων αριθμών που ταυτοποιεί μια επιχείρησή στην Αυστραλία. Ο αριθμός είναι απαραίτητος για κάθε ελεύθερο επαγγελματία, αυτοαπασχολούμενο ή εταιρεία έχει μετατραπεί σε βασική στρατηγική για την «εκτός βιβλίων» πληρωμή μεταναστών και την απόκρυψη παραβιάσεων της εργατικής νομοθεσίας.
Περισσότερο από το ένα τρίτο των μεταναστών εργαζομένων που συμμετείχαν στην έρευνα (35%), εργάζονταν με ABN, ποσοστό υπερτετραπλάσιο σε σύγκριση με το γενικό εργατικό δυναμικό της Αυστραλίας.
Οι συγγραφείς της έκθεσης αναφέρουν ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι εργαζόμενοι αυτοί ήταν ουσιαστικά μισθωτοί που είχαν λανθασμένα χαρακτηριστεί ως εργολάβοι μέσω ABN, προκειμένου να αποφεύγονται ο κατώτατος μισθός, οι εισφορές superannuation και η εποπτεία του Fair Work Ombudsman.
Ο διευθυντής του Κέντρο Μεταναστών Εργαζομένων, Ματ Κάνκελ, δήλωσε ότι η στρατηγική χρήση των ABN για την εκμετάλλευση μεταναστών εργαζομένων μέσω ψευδών εργολαβικών σχέσεων δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά γίνεται ολοένα και πιο συχνή.
«Οι εργοδότες χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο ψευδείς εργολαβικές συμφωνίες για να μπερδεύουν τους εργαζόμενους και να αποφεύγουν να τους καταβάλουν τα δικαιώματα που δικαιούνται ως υπάλληλοι. Το ζήτημα των ABN και των ψευδών εργολαβιών υπάρχει εδώ και πολύ καιρό, αλλά αυξάνεται, όπως αποτυπώνεται και σε αυτή την έκθεση.»
Ο ίδιος λέει ότι η συστηματική υποπληρωμή δεν περιορίζεται σε έναν μόνο κλάδο: υπάρχει στην εστίαση, στη γεωργία, στην κηπουρική, σε χειρωνακτικά επαγγέλματα, σε επαγγέλματα γραφείου και σε εξειδικευμένες θέσεις εργασίας με ειδικές βίζες.
Ο κ. Κάνκελ λέει ότι πολλοί μετανάστες βιώνουν αυτό που αποκαλεί «διπλή επισφάλεια», καθώς έχουν τόσο ανασφαλή εργασία όσο και ανασφαλές καθεστώς παραμονής, ενώ ο φόβος απώλειας της βίζας παραμένει σημαντικό εμπόδιο για την καταγγελία των εργοδοτών τους.
Το 2024, η κυβέρνηση Αλμπανίζι προχώρησε σε τροποποιήσεις του Νόμου Fair Work του 2009 και του Νόμου Μετανάστευσης του 1958, με στόχο την αντιμετώπιση της εκμετάλλευσης μεταναστών εργαζομένων.
Οι αλλαγές εισήγαγαν νέες προστασίες έναντι ακύρωσης βίζας για μετανάστες που έχουν πέσει θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης και καθιέρωσαν νέες ποινές και ποινικά αδικήματα για εργοδότες που εκμεταλλεύονται εργαζόμενους.
Επίσης δημιουργήθηκε μια νέα κατηγορία βίζας, η Workplace Justice Visa, η οποία επιτρέπει σε προσωρινούς μετανάστες που έχουν υποστεί εργασιακή εκμετάλλευση να παραμένουν στην Αυστραλία, να εργάζονται και να κινούν νομικές διαδικασίες κατά των εργοδοτών τους.
Οι ειδικοί θεωρούν τις αλλαγές αυτές είναι σημαντικές, αλλά χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση των προστασιών ώστε οι μετανάστες εργαζόμενοι να μπορούν να μιλούν με ασφάλεια, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ψευδών εργολαβικών σχέσεων.
