Η Εθνική Επιτροπή Κατά της Διαφθοράς είχε θέσει ως στόχο να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του κόσμου στην πολιτική, ωστόσο η ίδια η Επιτροπή αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα από την έναρξη λειτουργίας της. Πρόσφατα παραιτήθηκε ο πρώτος Επίτροπος Πολ Μπρέρετον, με την ομοσπονδιακή Γενική Εισαγγελέα Μισέλ Ρόουλαντ να παραδέχεται την ανάγκη για επαναφορά και αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον θεσμό
Η κυβέρνηση Αλμπανήζι ανέλαβε την εξουσία δεσμευόμενη να αποκαταστήσει την ακεραιότητα στην ομοσπονδιακή πολιτική και η ίδρυση της Εθνικής Επιτροπής Κατά της Διαφθοράς αποτελούσε βασικό πυλώνα αυτής της πολιτικής ατζέντας.
Ωστόσο, τα τρία χρόνια από την έναρξη λειτουργίας της σφραγίστηκαν από ποικίλα προβλήματα, που κορυφώθηκαν με την παραίτηση του ιδρυτικού Επιτρόπου Πολ Μπρέρετον, τη Δευτέρα 26 Μαΐου 2026.
Την επομένη παρουσιάστηκε ενώπιον της Γερουσιαστικής Επιτροπής:
«Η προσοχή των μέσων ενημέρωσης εστιάζεται σε εμένα και τα συμφέροντά μου. Η ανάγκη να υπερασπίζεται κανείς τον εαυτό του έχει γίνει αντικείμενο περισπασμού, και αυτός είναι ουσιαστικά ο λόγος που αποφάσισα ότι είναι προς το συμφέρον του οργανισμού να απομακρύνω αυτόν τον περισπασμό.»
Ο πρώην δικαστής της Νέας Νότιας Ουαλίας, με μακρόχρονη σχέση σε θέματα εθνικής άμυνας, θα αποχωρήσει τον Ιούλιο, δύο χρόνια πριν από τη λήξη της πενταετούς θητείας του.
Όταν ο Γερουσιαστής των Πρασίνων Ντέιβιντ Σούμπριτζ τον ρώτησε αν αποδέχεται ευθύνη για το ότι έγινε αντικείμενο περισπασμού, απάντησε:
«Νομίζω ότι ο καθένας συμβάλλει με κάποιον τρόπο στην πτώση του, αν το θέλετε, και είμαι σίγουρος ότι έχω συμβάλει σε αυτό με κάποιους τρόπους.»
Το 2024, ο Επιθεωρητής της Επιτροπής διαπίστωσε ότι ο κ. Μπρέρετον είχε διαπράξει παράπτωμα όταν παρέλειψε να αποστασιοποιηθεί επαρκώς από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, καθώς η Επιτροπή επεξεργαζόταν παραπομπές από τη Βασιλική Εξεταστική Επιτροπή για την υπόθεση Robodebt.
Κεντρικό ζήτημα ήταν η επαγγελματική σχέση του κ. Μπρέρετον με την Κάθριν Κάμπελ, πρώην ανώτατη δημόσια υπάλληλο που συγκαταλεγόταν στα παραπεμφθέντα πρόσωπα.
Ο κ. Μπρέρετον είχε αποκαλύψει τη σχέση αυτή και είχε αναθέσει σε αναπληρωτή του την απόφαση για τη διενέργεια έρευνας.
Έτσι, δεν κρίθηκε ότι ενήργησε παράνομα, αλλά ότι έκανε «νομικό σφάλμα».
Πλέον εκκρεμεί νέα έρευνα του Επιθεωρητή σχετικά με συμβουλευτικές εργασίες που ανέλαβε για τον Επιθεωρητή των Αυστραλιανών Ενόπλων Δυνάμεων:
Ο κ. Μπρέρετον εξακολουθεί να αρνείται οποιοδήποτε παράπτωμα, παρά την απόφασή του να παραιτηθεί.
Η διαμάχη γύρω από τον επικεφαλής του θεσμού έρχεται να προστεθεί σε ευρύτερες κριτικές απέναντι στην Επιτροπή.
Αρχικά, η επιτροπή αρνήθηκε να ερευνήσει το σκάνδαλο Robodebt, στη συνέχεια αναίρεσε αυτή την απόφαση, και τελικά διαπίστωσε ότι δύο άτομα είχαν εμπλακεί σε σοβαρή υπόθεση διαφθοράς.
Επικρίθηκε επίσης για φαινομενική απροθυμία του να διενεργεί δημόσιες ακροάσεις και για αργή ανταπόκριση στις παραπομπές.
Η γερουσιάστρια των Πρασίνων Μπάρμπαρα Πόκοκ δήλωσε ότι παρέπεμψε προσωπικά ένα ζήτημα σχετικό με την εταιρεία συμβούλων PwC από την πρώτη ημέρα λειτουργίας της Επιτροπής, και ότι ακόμα δεν έχει λάβει καμία πληροφορία για την καταγγελία της:
«Πρέπει να γνωρίζω πού βρίσκεται η παραπομπή αυτή, και ως το πρόσωπο που την υπέβαλε, νομίζω ότι αξίζει μια ενημέρωση. Μετά από τρία χρόνια…»
Ανεξάρτητοι βουλευτές είχαν διεξάγει έντονη εκστρατεία για ακεραιότητα και διαφάνεια στην πολιτική. Τώρα, οι Χέλεν Χέινς, Ζάλι Στέγκαλ, Ντέιβιντ Πόκοκ και άλλοι ενώνουν τις φωνές τους ζητώντας μεταρρυθμίσεις.
Η Γενική Εισαγγελέας Μισέλ Ρόουλαντ παραδέχτηκε σε συνέντευξή της στο ABC Radio ότι η παρούσα κρίση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για επαναφορά:
«Αναγνωρίζω αυτό — και γνωρίζω ότι η Χέλεν Χέινς, για παράδειγμα, έχει κάνει δημόσιες δηλώσεις σχετικά — και συνεργαζόμαστε πολύ εποικοδομητικά. Θέλω οι ακροατές σας να καταλάβουν ότι αυτό είναι μια ευκαιρία, κατά τη γνώμη μου, με την παραίτηση του Επιτρόπου — και επίσης επειδή υπάρχει κενή θέση Αναπληρωτή Επιτρόπου — για μια επαναφορά. Αντιλαμβάνομαι ότι αυτό δεν είναι μόνο ένα σημαντικό όργανο ακεραιότητας, αλλά χρειάζεται επίσης δημόσια υποστήριξη τόσο ως προς την αντίληψη, όσο και στην πράξη.»
Ο Γερουσιαστής Ντέιβιντ Πόκοκ πρότεινε χαμηλότερο κατώφλι για τη διενέργεια δημόσιων ακροάσεων και νέα έρευνα για την υπόθεση Robodebt ως πιθανά βήματα προόδου.
Η Μισέλ Ρόουλαντ δήλωσε ότι θα συμβουλευτεί ευρέως το κοινοβούλιο κατά τη διαδικασία ανάδειξης νέου Επιτρόπου, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερων μεταρρυθμίσεων.
