Ground breaking ceremony of India's Bullet Train Project

ભારતીય રેલવેના ઇતિહાસમાં આને એક નવું પ્રકરણ નહીં , પણ આખેઆખો નવો અધ્યાય કહી શકાય એમ છે. થોડા દિવસ પહેલાં જ દેશના નવા રેલવે મંત્રી તરીકે નિયુક્ત થયેલા પિયુષ ગોયલ કહે છે એમ આ એક ઘટના ભારતીય રેલવેને નવી ઓળખ આપી શકે એમ છે.

India's first bullet train project

India's Prime Minister Narendra Modi and his Japanese counterpart Shinzo Abe during their inspection at a bullet train manufacturing plant in November 2016. Source: JIJI PRESS/AFP/Getty Images

એ ઘટના છે ભારતના પહેલા બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટેના ભૂમિ પૂજનની. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગુરુવાર ૧૪ સપ્ટેમ્બરે જાપાનના વડાપ્રધાન શિન્ઝો આબે સાથે મળીને અમદાવાદમાં બુલેટ ટ્રેન માટેના ભૂમિ પૂજનની વિધિ પાર પાડવાના છે.
અમદાવાદ અને મુંબઈને જોડતી દેશની આ પહેલી બુલેટ ટ્રેન જાપાનની ટેક્નોલોજી પર અધારિત છે અને જાપાન એ માટે ભારતને ૮૮,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની સોફ્ટ લોન આપવાનું છે.

અમદાવાદ અને મુંબઈને જોડતી બુલેટ ટ્રેન સાથે પહેલી વાર ભારતમાં ખરા અર્થમાં ઝડપી રેલવ્યવહારનું આગમન થશે, સ્પીડ હશે પ્રતિ કલાક ૩૫૦ કિલોમીટર. ૫૦૭ કિલોમીટરનું અંતર બુલેટ ટ્રેન માત્ર બે કલાકમાં કાપશે.

બુલેટ ટ્રેન સાથે પહેલી વાર ભારતમાં ખરા અર્થમાં ઝડપી રેલવ્યવહારનું આગમન થશે. અત્યારે દેશની સૌથી ઝડપી ટ્રેન છે ગતિમાન એક્સપ્રેસ, જે કલાકના મહત્તમ ૧૬૦ થી ૧૮૦ કિલોમીટરની સ્પીડે દોડે છે. તો રાજધાની તથા શતાબ્દી એક્સપ્રેસ ૧૨૦થી ૧૩૦ કિલોમીટરની ઝડપ ધરાવે છે. આ સામે અમદાવાદ-મુંબઈ વચ્ચે દોડનારી બુલેટ ટ્રેનની સરેરાશ સ્પીડ હશે પ્રતિ કલાક ૩૫૦ કિલોમીટર. મુંબઈ- અમદાવાદ વચ્ચેનું ૫૦૭ કિલોમીટરનું અંતર બુલેટ ટ્રેન માત્ર બે કલાકમાં કાપશે.

આ યોજનનો કુલ ખર્ચ એક લાખ દસ હજાર કરોડ રૂપિયા અંદાજવામાં આવ્યો છે, જેમાંથી મોટા ભાગની રકમ જાપાન ભારતને સો રૂપિયે દસ પૈસાના હિસાબે લોન રૂપે આપવાનું છે. આ લોન પચાસ વર્ષ માટે હશે અને એની ચુકવણી લોનની રકમ મળી ગયા પછીના પંદર વર્ષે શરૂ થશે. મતલબ કે લોનનો કુલ ગાળો ૬૫ વર્ષનો રહેશે.

પ્રથમવાર ભારતમાં કોઈ ટ્રેન દરિયા વચ્ચેથી પસાર થનારી ટનલ માંથી નીકળશે.

અમદાવાદમાં સાબરમતી રેલવે સ્ટેશન નજીક બુલેટ ટ્રેન માટે નવું સ્થાનક બનાવવામાં આવશે તો મુંબઈમાં બુલેટ ટ્રેનના ટર્મિનલ તરીકે બીકેસી એટલે બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ અથવા ધારાવીની પસંદગી થશે. અત્યારે મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે દોડતી ટ્રેનના ટ્રેકથી તદ્દન અલગ જ હાઈ સ્પીડ બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેક બિછાવવામાં આવશે. આ રૂટ પર માત્ર બાર સ્ટેશન હશે. પહેલી ભારતમાં કોઈ ટ્રેન દરિયા વચ્ચેથી પસાર થનારી ટનલ માંથી નીકળશે. મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના સીમાડે સાત કિલોમીટર લાંબી દરિયાઈ ટનલ આ બુલેટ ટ્રેન માટે બનવાની છે. બુલેટ ટ્રેનના ટ્રેકનો ઘણો ખરો હિસ્સો એલિવેટેડ એટલે જમીનથી આઠ-દસ કે બાર મીટર ઉપર હશે.

આ ટ્રેક પર રોજની સરેરાશ ૭૦ હાઈ સ્પીડ ટ્રેન દોડાવી શકાશે. જો કે શરૂઆતના તબક્કે આટલી ટ્રેન શરૂ નહિ થાય. ભારત થોડા થોડા સમયે જાપાન પાસેથી કુલ ચોવીસ બુલેટ ટ્રેન ખરીદવાનું છે.

દેશના રેલ ઇતિહાસ માટે ક્રાંતિકારી પૂરવાર થનારી બુલેટ ટ્રેનનો પ્રોજેક્ટ નિર્ધારિત મુદત પહેલાં પૂર્ણ કરવાની સરકારની તૈયારી છે.

આ આખા પ્રોજેકટ પાછળ થનાર ખર્ચને ધ્યાનમાં લેતાં, બુલેટ ટ્રેનનો પ્રવાસ બહુ મોંઘો હશે એવી શક્યતા વ્યક્ત થઇ રહી છે. જો કે રેલવે પ્રધાન પિયુષ ગોયલે કહ્યું હતું કે સરકાર એની ટિકિટોનો ભાવ લોકોને પરવડે એટલો જ રાખશે. સાબરમતી ખાતે બુલેટ ટ્રેનના નવા ટર્મિનલની ભૂમિ પૂજન વિધિ પહેલાં અમદાવાદ આવેલા ગોયલે કહ્યું હતું કે દેશના રેલ ઇતિહાસ માટે ક્રાંતિકારી પૂરવાર થનારી બુલેટ ટ્રેનનો પ્રોજેક્ટ અગાઉ નિર્ધારિત મુદત પહેલાં એટલે કે માર્ચ ૨૦૨૩ને બદલે ઓગસ્ટ ૨૦૨૨માં પૂર્ણ કરવાની સરકારની તૈયારી છે.
ઓગસ્ટ ૨૦૨૨માં દેશની આઝાદીને ૭૫ વર્ષ પૂરાં થવાના છે. એ વખતે બુલેટ ટ્રેનનું કામ પૂરું થઇ ગયું હશે તો આઝાદીની પ્લેટિનમ જ્યુબિલી નિમિત્તે એક ઉત્તમ ભેટ હશે.


Share

3 min read

Published

Updated

By Nital Desai, Hiren Mehta




Share this with family and friends


Follow SBS Gujarati

Download our apps
SBS Audio
SBS On Demand

Listen to our podcasts
Independent news and stories connecting you to life in Australia and Gujarati-speaking Australians.
Ease into the English language and Australian culture. We make learning English convenient, fun and practical.
Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS
SBS World News

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service