A woman wearing blue glasses and a denim jacket is sitting in a studio.
A woman wearing blue glasses and a denim jacket is sitting in a studio.

Obituary

રોડા રોબર્ટ્સ AO: જાણિતા પત્રકાર, પ્રોડ્યુસર અને કલા દિગ્દર્શકનું નિધન

રોડા રોબર્ટ્સ AO એક આગેવાન પત્રકાર, પ્રોડ્યુસર, બ્રોડકાસ્ટર, અભિનેત્રી અને આર્ટિસ્ટિક ડિરેક્ટર હતાં, જેમણે મીડિયા, પ્રદર્શનકલા અને સર્જનાત્મક કલા ક્ષેત્રોમાં મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન લાવ્યું હતું.

Published

By John-Paul Janke, Cameron Carr
Presented by Vatsal Patel
Source: SBS
Image: Rhoda Roberts received an Order of Australia in 2016 for distinguished service to the performing arts. (SBS)

સ્વદેશી સાંસ્કૃતિક પ્રોટોકોલને ધ્યાનમાં રાખીને, એસબીએસ / એનઆઈટીવીએ રોડાના નામ, અવાજ અને છબીનો ઉપયોગ કરવા અને ફરીથી પ્રસ્તુત કરવાની મંજૂરી મેળવી છે. અમે તેમની ઇચ્છાઓને અનુરૂપ આમ કરી રહ્યા છીએ. અમે તેના પરિવાર અને સમુદાય સાથે પણ પરામર્શ કરવાનું ચાલુ રાખીએ છીએ.

રોડા રોબર્ટ્સ AO, મીડિયા, પરફોર્મિંગ અને ક્રિએટિવ આર્ટ્સ સેક્ટરમાં ફર્સ્ટ નેશન્સ ટ્રેલબ્લેઝર અને પ્રતિષ્ઠીત વ્યક્તિ હતા, તેઓ 66 વર્ષની વયે અવસાન પામ્યા છે.

અંડાશયના કેન્સર સાથેની તેમની ટૂંકી લડાઈ શનિવારે બપોરે પરિવારની હાજરીમાં તેમના વતનમાં સમાપ્ત થઈ હતી.

ઉત્તરી ન્યૂ સાઉથ વેલ્સના બુંડજાલુંગ રાષ્ટ્રના વિજબુલ વિયબલ મહિલા, તેમણે દેશ અને વિશ્વમાં સ્વદેશી સંસ્કૃતિ, સંગીત, કલા, વાર્તાઓ, ઇતિહાસ અને ભાષાને પ્રસિદ્ધ કરવા અને પ્રદર્શિત કરવામાં પ્રચંડ યોગદાન આપ્યું હતું.

પરફોર્મિંગ આર્ટ્સના ક્ષેત્રમાં, તેમણે ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવામાં મદદ કરી, રેડિયન્સ (1993) જેવા માઇલસ્ટોન પ્રોડક્શન્સમાં નિર્માણ અને પ્રદર્શન કર્યું હતું.

તેમની પેઢીનો વ્યાખ્યાયિત અવાજ, તેની સર્જનાત્મક તેજસ્વીતા વિશ્વના કેટલાક સૌથી મોટા મંચ પર પણ ચમકતી હતી, જે સ્વદેશી સંસ્કૃતિને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રેક્ષકો સાથે કેવી રીતે વહેંચવામાં આવી હતી તેને આકાર આપે છે.

સિડની 2000 ઓલિમ્પિક ઓપનિંગ સમારોહના સ્વદેશી પ્રસ્તુતિ - અવેકનિંગના ક્રિએટિવ ડિરેક્ટર તરીકેના તેમના નેતૃત્વથી લઈને - 2003 રગ્બી વર્લ્ડ કપ, વિવિડ સિડની, ગરમા ફેસ્ટિવલ, ફિફા વિમેન્સ વર્લ્ડ કપ 2023 ઓપનિંગ સેરેમની, એલિસ સ્પ્રિંગ્સમાં પાર્ટજિમા ફેસ્ટિવલ, તેમની દ્રષ્ટિએ મુખ્ય સાંસ્કૃતિક ક્ષણોને પરિવર્તિત કરી હતી.

A woman standing in front of three panels of murals outside.
Rhoda Roberts presented and produced several programs and documentaries for SBS, including Vox Populi. Source: Supplied

તેમને પરફોર્મિંગ આર્ટ્સ, નેતૃત્વ, હિમાયત અને સમકાલીન સ્વદેશી સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિશિષ્ટ સેવા માટે 2016 માં ઓર્ડર ઓફ ઓસ્ટ્રેલિયા સન્માન મળ્યું હતું.

રોબર્ટ્સે વર્ષ 2021 થી એસબીએસ અને એનઆઈટીવી સાથે એલ્ડર ઇન રેસિડેન્સ તરીકે પણ સેવા આપી હતી, તે જ વર્ષે તેમની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડ્રામેટિક આર્ટ (એનઆઈડીએ) માં ફર્સ્ટ નેશન્સ કન્સલ્ટન્ટ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

તેણીએ સ્વદેશી પર્યટન ઓસ્ટ્રેલિયા, પ્લેરાઇટિંગ ઓસ્ટ્રેલિયા, ઓસ્ટ્રેલિયન ઇન્ટરનેશનલ કલ્ચરલ કાઉન્સિલ (એઆઈસીસી), ન્યૂ સાઉથ વેલ્સ એન્ટી-ડિસક્રિમિનેશન બોર્ડ, એક્ટર્સ ઇક્વિટી, નેશનલ એબોરિજિનલ એન્ડ આઇલેન્ડર સ્કિલ્સ ડેવલપમેન્ટ એસોસિએશન (એનએઆઈએસડીએ), ન્યૂ સાઉથ વેલ્સ ઓસ્ટ્રેલિયા ડે કાઉન્સિલ, વોન્ટોક મ્યુઝિક, ડાર્લિંગ હાર્બર ઓથોરિટી, યોથુ યિન્ડી ફાઉન્ડેશન ગરમા ફેસ્ટિવલ બોર્ડ અને સ્વદેશી પર્યટન ઓસ્ટ્રેલિયાના બોર્ડ સભ્ય તરીકે પણ સેવા આપી હતી.

વર્ષ 2020 માં, તેમની  બોર્ડ ઓફ સ્ક્રીનવર્ક્સમાં   નિમણૂક કરવામાં આવી હતી - એક  બિન-નફાકારક સંસ્થા જે પ્રાદેશિક ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્ક્રીન ક્રિએટિવ્સ અને ક્રૂને ટેકો આપવા અને સશક્ત બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. 

વર્ષ 2022 માં, તે આયર્સ રોક રિસોર્ટ ખાતે નવી ગેલેરી ઓફ સેન્ટ્રલ ઓસ્ટ્રેલિયા (GOCA) અને નોર્થ ક્વીન્સલેન્ડમાં મોસમેન ગોર્જ કલ્ચરલ સેન્ટર ખાતેની ગેલેરીના સલાહકાર તરીકે વોયેજ ઇન્ડિજિનિયસ ટૂરિઝમમાં નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

A photograph of a father and his daughter, posing and smiling.
A young Rhoda Roberts and her father, Pastor Frank Roberts. Source: Supplied

આ ભૂમિકાએ તેમને અનાંગુ અને વોયેજ ફોર વિન્ટજિરી વિરુ વચ્ચેની પરામર્શમાં આગળ વધારવામાં કરવામાં મદદ કરી હતી, જે ઉલુરુ ખાતે એક અદભૂત વિશ્વ પ્રથમ ડ્રોન, સાઉન્ડ અને લાઇટ શો છે.

જૂન 2024 માં, તે હવાઈમાં ફેસ્ટિવલ ઓફ પેસિફિક આર્ટ્સ એન્ડ કલ્ચર માટે ઓસ્ટ્રેલિયન પ્રતિનિધિમંડળના કલાત્મક ડિરેક્ટર હતા, જેમાં 70 ફર્સ્ટ નેશન્સ કલાકારો, અને પ્રેક્ટિશનરો હતા.

SBS ચેર, ડો નિકોલસ પપ્પાસ AM એ રોબર્ટ્સના આજીવન યોગદાનને શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

"રોડા રોબર્ટ્સે હિંમતવાન, સ્વપ્નદ્રષ્ટા નેતૃત્વ, અને સાંસ્કૃતિક કારભારીની ઊંડી ભાવના સાથે નેતૃત્વ કર્યું જેણે ઓસ્ટ્રેલિયાના સર્જનાત્મક અને સાંસ્કૃતિક જીવન પર કાયમી છાપ છોડી છે. તેમના યોગદાને સંસ્કૃતિ, અખંડિતતા અને હેતુ પર આધારિત એક બેન્ચમાર્ક સેટ કર્યો છે," એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.

"તેમણે ફર્સ્ટ નેશન્સ સંસ્કૃતિઓ અને સમકાલીન મલ્ટિકલ્ચરલ ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેના જોડાણને મજબૂત બનાવ્યું છે અને હંમેશા SBSમાં એક વિશેષ સ્થાન રાખશે."

"તેણીએ ઓસ્ટ્રેલિયન મીડિયામાં જે શક્ય છે તે વિસ્તૃત કર્યું, અને તેનો પ્રભાવ આવનારા વર્ષો સુધી SBS નેટવર્ક અને વ્યાપક કલા અને મીડિયા ક્ષેત્રને માર્ગદર્શન આપવાનું ચાલુ રાખશે."

SBSના કાર્યકારી મેનેજિંગ ડિરેક્ટર જેન પાલ્ફ્રેમેને ફર્સ્ટ નેશન્સની વાર્તાઓ વહેંચવામાં અને ભાવિ પેઢીઓ માટે માર્ગો બનાવવા માટે રોબર્ટ્સના કાર્યોની નોંધ લીધી હતી.

"રોડા એક સાચા ટ્રેલબ્લેઝર હતા અને આપણા ઉદ્યોગમાં ઘણા પ્રથમના નેતા હતા, જેણે ઓસ્ટ્રેલિયાના સાંસ્કૃતિક લેન્ડસ્કેપમાં એબોરિજિનલ અને ટોરેસ સ્ટ્રેટ આઇલેન્ડર પ્રતિનિધિત્વમાં પરિવર્તનકારી ભૂમિકા ભજવી હતી."

"SBS ખાતે, તેમની અસર ઊંડાણપૂર્વક અનુભવાય છે, તાજેતરમાં અમારા પ્રારંભિક એલ્ડર ઇન રેસિડેન્સમાં, જ્યાં તેમણે અમારી સંસ્થામાં સંસ્કૃતિને જોડી હતી. તેમના જ્ઞાન, ચાતુર્ય અને ભાવનાને વહેંચવામાં અપાર ઉદારતા, તે આપણે કેવી રીતે કાર્ય કરીએ છીએ, નેતૃત્વ  કરીએ છીએ અને વાર્તાઓ કહીએ છીએ તે માર્ગદર્શન આપવાનું ચાલુ રાખશે," તેમ પાલ્ફ્રેમેને ઉમેર્યું હતું.

A woman speaking while standing on a stage. She is standing in front of a screen that says: RHODA ROBERTS.
Rhoda Roberts received an Order of Australia honour in 2016 for distinguished service to the performing arts, leadership, advocacy and promoting contemporary Indigenous culture. Source: Supplied

તેના અવસાન પહેલાં, રોબર્ટ્સને તેની કારકિર્દી અને વડા પ્રધાન એન્થોની અલ્બેનીઝ તરફથી યોગદાન માટે પ્રશંસા પણ મળી હતી.

"રોડા, તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર. તમારા દ્વારા નિર્મિત દરેક પ્રસ્તુતિ, પ્રેરણા અને વહેંચેલી દરેક વસ્તુ માટે," અલ્બેનીઝે ડિસેમ્બરમાં જણાવ્યું હતું.

"અમે તમારી અસાધારણ કારકિર્દી અને તમને અનુસરતા બધા માટે તમે જે માર્ગ બનાવ્યો છે તેનું સન્માન કરીએ છીએ."

રોડા તેમના જીવનસાથી સ્ટીફન, તેના બાળકો, જેક, સારાહ અને એમિલીને છોડી ગયા છે. - જે તેમના જોડિયા બહેનના જૈવિક બાળકો છે, જેમને તેઓ નાનપણથી ઉછેર્યા છે.

તેમની ઘણી પ્રશંસાઓમાં, તેમને વર્ષ 2019 માં ઓસ્ટ્રેલિયન કાઉન્સિલ તરફથી રોસ બોવર એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો; વર્ષ 2018 માં હેલ્પમેન એવોર્ડ્સનો સુ નેટ્રાસ એવોર્ડ તેમજ 1998 માં બ્રોડકાસ્ટિંગ માટે ડેડલી એવોર્ડ મેળવ્યો હતો અને 1997 માં સિડની માયર ફેસિલિટેટર્સ એવોર્ડથી પણ સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.

ગયા વર્ષે જુલાઈમાં, તેને ફર્સ્ટ નેશન્સ મીડિયા એવોર્ડ્સમાં લાઇફટાઇમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

રોબર્ટ્સ અસંખ્ય કલાકારો, અભિનેતાઓ, સંગીતકારો, નિર્માતાઓ, પત્રકારો અને સાંસ્કૃતિક કાર્યકરોના માર્ગદર્શક અને મિત્ર હતા.

જીવનભર પ્રથમવાર

ન્યૂ સાઉથ વેલ્સમાં 1959 માં જન્મેલા, રોબર્ટ્સે 1987 માં પ્રથમ બ્લેક નેશનલ નાટ્યકારોની પરિષદમાં ભાગ લીધો હતો અને 1988 માં એબોરિજિનલ નેશનલ થિયેટર ટ્રસ્ટની સહ-સ્થાપના કરી હતી. તેમના 1993 માં બેલ્વોઇર સેન્ટ થિયેટરમાં વખાણાયેલા લુઇસ નોવરાના નિર્માણ રેડિયન્સમાં અભિનયથી - એક વખાણાયેલ નાટક જે 90 ના દાયકાના મધ્યમાં બ્લેક થિયેટર માટે દરવાજા ખોલે છે.

વર્ષ 1994 માં, તેમની કારકિર્દીની ટોચ પર, તેમણે અભિનેતા બિલ હન્ટર સાથે લગ્ન કર્યા હતા. બાદમાં તેમના અવસાનના ત્રણ વર્ષ પહેલા વર્ષ 1998માં તેઓ અલગ થઈ ગયા હતા.

1990 ના દાયકાના અંતમાં, તે સિડની ઓલિમ્પિક્સ ગેમ્સ ઓર્ગેનાઇઝિંગ કમિટી (એસઓસીઓજી) દ્વારા સાંસ્કૃતિક ઓલિમ્પિયાડ, ફેસ્ટિવલ ઓફ ધ ડ્રીમિંગ (1997-2000), સિડની ડ્રીમિંગ ઇવેન્ટ્સ, ટોર્ચ રિલે અને સિડની ઓલિમ્પિક્સ ઓપનિંગ સેરેમનીના સ્વદેશી પ્રસ્તુતિના ક્રિએટિવ ડિરેક્ટર તરીકે વિવિધ કલાત્મક સલાહકારની ભૂમિકાઓમાં સેવા આપી હતી. 8 મિનિટની તે પ્રસ્તુતિને Awakening નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

વર્ષ 2012 થી 2021 સુધી સિડની ઓપેરા હાઉસમાં સ્વદેશી પ્રોગ્રામિંગના વડા તરીકે, રોબર્ટ્સે 2015 માં તહેવારમાં નૃત્ય વિધિઓ ઉમેરતા હોમગ્રાઉન્ડ (2014) તરીકે ઓળખાતા ફર્સ્ટ નેશન્સ સંગીત, નૃત્ય અને સંસ્કૃતિની ઉજવણી કરતા વાર્ષિક મફત આઉટડોર ફેસ્ટિવલની સ્થાપના કરી. તેણીએ એક સાપ્તાહિક રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ ડેડલી વોઇસેસ ફ્રોમ ધ હાઉસ (2016) નું નિર્માણ કર્યું હતું, અને સોંગલાઇન્સની દેખરેખ રાખી હતી. - 2016 માં સ્વદેશી આર્ટવર્ક સાથે તેના સઢની લાઇટિંગ, અને બડુ ગિલી પ્રોજેક્શન્સ - 2018 માં નાઇડોક સપ્તાહની પૂર્વસંધ્યાએ ફર્સ્ટ નેશન્સ આર્ટ સાથે ઓપેરા હાઉસના પૂર્વીય બેનેલોંગ સઢની દૈનિક લાઇટિંગ લોન્ચ કરવામાં આવી હતી.

A female news anchor in an orange-and-black blazer sits next to a male anchor in a suit. There's an Indigenous logo with "First in Line" written at the bottom, behind them.
Rhoda Roberts (left) was an anchor on the program First in Line, the first Indigenous current affairs program to air on Australian television.

કલા તરફનો તેનો માર્ગ સરળ ન હતો.

તેમણે 1979 માં રજિસ્ટર્ડ નર્સ તરીકે સ્નાતક થયા, 1981 માં વેસ્ટમિન્સ્ટર હોસ્પિટલ તેમજ ઇટાલી, ગ્રીસ અને ભારતની હોસ્પિટલોમાં કામ કરવા માટે લંડન ગયા.

રોબર્ટ્સ 1980 ના દાયકાના મધ્યમાં પરફોર્મિંગ આર્ટ્સનો અભ્યાસ કરવા માટે સિડની પાછા ફર્યા હતા.

ટેલિવિઝન અને થિયેટરમાં અભિનયની ભૂમિકાઓ ટૂંક સમયમાં શરૂ કરી હતી.

તેઓ મીડિયા અને બ્રોડકાસ્ટિંગમાં ટ્રેલબ્લેઝર તરીકે ઉભરી આવ્યા હતા. 1989 માં, તેમણે માઇકલ જોહ્ન્સન સાથે ફર્સ્ટ ઇન લાઇન સહ-પ્રસ્તુત કરી - ઓસ્ટ્રેલિયાનો પ્રથમ એબોરિજિનલ કરન્ટ અફેર્સ પ્રોગ્રામ.

બાદમાં તેમણે SBS માટે દસ્તાવેજી ફિલ્મો અને ઘણા કાર્યક્રમો રજૂ કર્યા અને નિર્માણ કર્યા, જેમાં વોક્સ પોપુલી અને હોટલાઇનનો સમાવેશ થાય છે, જે SBS આઇકોન સિલ્વિયો રિવિયર અને સ્ટીવન કૂક દ્વારા હોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

વર્ષ 1993 માં, તેમણે રાષ્ટ્રીય રેડિયો પ્રોગ્રામ ડેડલી સાઉન્ડ્સ માટે નિર્માતા અને બ્રોડકાસ્ટર તરીકે કામ કર્યું; એક શો જે 21 વર્ષ સુધી ચાલ્યો હતો, જે સ્વદેશી સમુદાયને ઓસ્ટ્રેલિયન મીડિયામાં સકારાત્મક અવાજ આપે છે.

SBS સિવાય, તેમના ટેલિવિઝન ક્રેડિટ્સમાં હોમ એન્ડ અવે, અ કન્ટ્રી પ્રેક્ટિસ અને બ્લુ હીલર્સ પર મહેમાન કલાકાર તરીકેનો સમાવેશ થાય છે. ફિલ્મ ક્રેડિટ્સમાં વિમ વેન્ડર્સની ટિલ ધ એન્ડ ઓફ ધ વર્લ્ડ અને સંખ્યાબંધ ટૂંકી ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે.

2018 ના એક ઇન્ટરવ્યુમાં, રોબર્ટ્સે 1980 ના દાયકા દરમિયાન ફર્સ્ટ નેશન્સ વાર્તા કહેવાની અસર પર પ્રતિબિંબિત કર્યું હતું.

"ફક્ત ફર્સ્ટ ઇન લાઇન સાથે જ નહીં, પરંતુ વોક્સ પોપુલી એવી વાર્તાઓ પ્રદર્શિત કરવાની એક મહાન તક હતી જે શાબ્દિક રીતે સારી સમાચાર વાર્તાઓ હતી, પરંતુ જો તમે ઇચ્છો તો બીજી ધારણા પણ આપી હતી, એક અલગ લેન્સ," તેણીએ સેટેલાઇટ ડ્રીમિંગને જણાવ્યું હતું.

"અમે નરમ વાર્તાઓથી એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ગયા કે ત્યાં રાજકીય વાર્તાઓ અને ઘણી માહિતી-આધારિત વાર્તાઓ છે જે એક અલગ દૃષ્ટિકોણ દર્શાવે છે."

સહસ્ત્રાબ્દીના અંત સુધીમાં, તેમની પ્રતિષ્ઠા, પ્રભાવ અને તેજસ્વીતા એથેન્સ ઓલિમ્પિક ગેમ્સ હેન્ડઓવર સમારોહ, મ્યુસી ડુ ક્વે બ્રેનલીનો ઉદઘાટન સમારોહ, પેરિસ (2006), જાપાન એક્સ્પો (2006) અને સિડની નવા વર્ષની પૂર્વસંધ્યાની ઉજવણી (2008 - 2011) સહિતની ઘણી મોટા પાયે કાર્યક્રમમાં સેવા આપી હતી.

હંમેશા સ્વદેશી કલાકારો, કલાકારો અને સંગીતને આગળ વધારતા, તે ફેસ્ટિવલ ઓફ ધ ડ્રીમિંગ, સિડની ડ્રીમિંગ ફેસ્ટિવલ અને ક્વીન્સલેન્ડના વુડફોર્ડ નજીક ડ્રીમિંગ ફેસ્ટિવલના સ્થાપક અને કલાત્મક ડિરેક્ટર હતા.

વર્ષ 2003 થી 2013 સુધી, તેમણે સિડનીના બારંગારુ ખાતે વોગન-મા-ગુલે વાર્ષિક સમારોહ વિકસાવ્યો અને દિગ્દર્શન કર્યું હતું. 26 જાન્યુઆરીની સવારે યોજાયેલ તેણે સંગીત, નૃત્ય, ભાષા અને વાર્તા કહેવા દ્વારા ફર્સ્ટ નેશન્સની સંસ્કૃતિને સ્વીકારી અને ઉજવણી કરી હતી.

2005-2007 સુધી, રોડા એબીસી રેડિયો નેશનલ પ્રોગ્રામ અવે માટે રિપોર્ટર અને હોસ્ટ હતા અને 2008 થી 2011 સુધી તે સિડની નવા વર્ષની પૂર્વસંધ્યાની ઉજવણી માટે સર્જનાત્મક ડિરેક્ટર હતા.

બ્રિસ્બેન ફેસ્ટિવલ 2009 માટે ઇટાલીના જ્યોર્જિયો બેટિસ્ટેલી દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય ઓપેરા મિરિકોલો એ મિલાનાઓના દિગ્દર્શનની સફળતા પછી, 2012 માં ઓપેરા ઓસ્ટ્રેલિયા દ્વારા યારાબાહ ધ મ્યુઝિકલનું દિગ્દર્શન અને લેખન કરવા માટે તેમને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

ડિસેમ્બર 2012 માં, રોડા ઉલુરુના સ્ટેન ગ્રાન્ટ સાથે ઐતિહાસિક રાષ્ટ્રીય પ્રસારણનું એન્કરિંગ કરી રહ્યા હતા, અને એનઆઈટીવીને ફ્રી ટુ એર લોન્ચ કરવામાં મદદ કરી હતી.

હંમેશાં વાર્તાકાર, રોડાએ તાજેતરમાં એનઆઈટીવી કમિશન્ડ ડોક્યુમેન્ટરી ધ કોલિનો હાર્ટ પર કન્સલ્ટિંગ ડેવલપમેન્ટ ડિરેક્ટર તરીકે કામ કર્યું હતું.

A woman smiling while sitting in the trunk of a tree as she poses for a photo.
Rhoda Roberts was a mentor and friend to countless artists, actors, musicians, producers, journalists and cultural workers. Source: Supplied

તેના કેન્સરની સારવાર લેવા માટે, તેણીએ મે 1991 માં ઓવેન કેરેજ અને રોડાના પિતા પાદરી ફ્રેન્ક રોબર્ટ્સ દ્વારા સ્થાપિત આદિજાતી માલિકીના રાષ્ટ્રીય અખબાર ધ કુરી મેઇલ અખબારમાં સાંસ્કૃતિક લીડ બનવા સહિતની ઘણી ભૂમિકાઓમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

બીમાર હોવા છતાં, રોબર્ટ્સે ડિસેમ્બર 2025 માં સિડની ઓપેરા હાઉસમાં માય કઝિન ફ્રેન્ક લખ્યું અને રજૂ કર્યું, જે તેના પિતરાઇ ભાઇ ફ્રેન્ક રોબર્ટ્સની વાર્તા કહે છે, જે 1964 માં ઓસ્ટ્રેલિયાના પ્રથમ એબોરિજિનલ ઓલિમ્પિયન બન્યા હતા.

જે તેમનું છેલ્લું જાહેર પ્રદર્શન હતું.

તેઓ એક નવું પ્રોડક્શન ધ ઇન્ડિજિનિયસ વર્લ્ડ આર્ટ ઓર્કેસ્ટ્રા પણ લખી રહ્યા હતા. અને ફીચર ડોક્યુમેન્ટરી - બાલેંગ  (ટોમ ઇ લુઇસની વાર્તા) નું  દિગ્દર્શન કરતા હતા અને બુકલ (હેનરીટા મેરીની વાર્તા) નામની  ફિલ્મ માટે વિકાસમાં પણ સક્રિય હતા.

તાન્યા ડેનિંગ-ઓરમેન, ગુગુ યિમિથિર અને બિરી ગુબ્બા મહિલા અને એસબીએસના ફર્સ્ટ નેશન્સના ડિરેક્ટરે, સ્વદેશી મીડિયા વ્યાવસાયિકોની નવી પેઢીને પ્રેરણા આપવામાં રોબર્ટ્સે ભજવેલી પ્રચંડ ભૂમિકાને યાદ કરી હતી..

ડેનિંગ-ઓર્મેને જણાવ્યું હતું કે, "પ્રાઇમ-ટાઇમ ટીવી પર તેમને જોઈને મને પ્રેરણા મળી, અને અન્ય ઘણા લોકો - તેમણે માત્ર પરિવર્તનનું નેતૃત્વ કર્યું નહીં, તેમણે એક ક્ષેત્રને પ્રેરીત કર્યું, જે નેતાઓને પોષે છે અને માર્ગદર્શન આપે છે જે પરિવર્તનની જ્યોતને આગળ લઈ જઈ રહ્યા છે, જે તેના પરિવાર, તેની વાર્તા, તેના પૂર્વજો દ્વારા પ્રગટાવવામાં આવે છે."

"તેમની હસ્તકલા સ્ક્રીન અને સ્ટેજથી આગળ વધી, ફર્સ્ટ નેશન્સ નેતૃત્વ માટેની તેની હિમાયત દ્વારા, અને આગામી પેઢી પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા."

"રોડા, અમે તમને યાદ કરીએ છીએ, અમે તમારો આભાર માનીએ છીએ, અને અમે જે કંઈ કરીએ છીએ તેમાં અમે તમને અમારી યાદોમાં રાખીશું."

પીડા અને નુકસાન સહન કરવું

જુલાઈ 1998 માં, રોબર્ટ્સની જોડિયા બહેન લોઇસ નિમ્બિન અને લિસ્મોર વચ્ચે હિચ-હાઇકિંગ કરતી વખતે ગુમ થઈ ગયા હતા.

પરિવારને કહેવામાં આવ્યું હતું કે 38 વર્ષીય ફક્ત "વોકઅબાઉટ ગયા હતા" અને "તમે વધુ પડતી પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છો".

છ મહિના પછી, તેના અવશેષો નજીકના વ્હિયન વ્હિન સ્ટેટ ફોરેસ્ટમાં મળી આવ્યા હતા. તેમને બાંધવામાં આવ્યા હતા, ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો, દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો અને હત્યા કરવામાં આવી હતી.

A photograph featuring two people smiling.
Rhoda Roberts (left) and her twin sister Lois who’s murder in 1998 remains unsolved. Source: Supplied

તેના મૃત્યુ અંગે ક્યારેય કોઈની પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો નથી, અને આ કેસની ફરીથી તપાસ કરવામાં આવી નથી.

રોબર્ટ્સે ઘણી વાર લોઇસ વિશે વાત કરી હતી - તેઓએ વહેંચેલા ઊંડા બંધન અને તેના નુકસાનની કાયમી પીડા બંનેને યાદ કરી હતી.

"તે ગઈ તે દિવસથી, હું રાત્રે સૂઈ જાઉં તે પહેલાં, હું તેના વિશે વિચારું છું. જ્યારે હું જાગું છું ત્યારે હું તેને જોઉં છું. તેથી, તે હંમેશા યુવાન રહેશે," તેમ તેમણે તાજેતરના ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન જણાવ્યું હતું.

દેશમાં આપનું સ્વાગત છે

રોબર્ટ્સને ૧૯૮૦ ના દાયકામાં વેલકમ ટુ કન્ટ્રી બનાવવાનો શ્રેય પણ આપવામાં આવે છે.

તેણીએ ગયા વર્ષે એસબીએસ એક્ઝામિનને જણાવ્યું હતું કે, "તે [દેશનું સ્વાગત] અમારા માટે અમારી ધાર્મિક માન્યતાઓ, અમારી ધાર્મિક વિધિઓ પર પ્રતિબિંબિત કરવાની ક્ષણ હતી, જેમાં અમે હંમેશાં ભાગ લીધો હતો."

"જો કે, વ્યવસાય અને આત્મસાત પ્રક્રિયા સાથે, તે પ્રથાઓને ટૂંક સમયમાં ગેરકાયદેસર બનાવવામાં આવી હતી."

જુલાઈમાં એબીસી સાથેની એક મુલાકાતમાં, રોબર્ટ્સે 1980 ના દાયકામાં આ શબ્દ બનાવવાનો શ્રેય આપવા વિશે વાત કરી હતી જ્યારે તે એબોરિજિનલ નેશનલ થિયેટર ટ્રસ્ટ ચલાવી રહ્યા હતા.

"અમે વિચાર્યું, 'સારું, શા માટે આપણે તે પ્રોટોકોલને ફરીથી રજૂ કરવાનું શરૂ નહીં કરીએ જે આપણે અમારા સમુદાયોમાં કરીએ છીએ, પરંતુ આર્ટ્સ સેક્ટર માટે' કારણ કે તેઓ ખૂબ જ ખુલ્લા અને લવચીક અને મહાન વિવેચક વિચારકો છે," તેમણે જણાવ્યું હતું.

"અને તેથી અમે વિચારી રહ્યા હતા, 'અમે તેને શું કહીશું?' અને તેથી, મેં બનાવેલા દેશમાં આપનું સ્વાગત છે."

'હંમેશા ઉદાર અને દયાળુ બનો'

આગળ જોતા, રોબર્ટ્સે કહ્યું: "આગામી પેઢી તેજસ્વી લાગે છે."

"એવા લોકો છે જે અવિશ્વસનીય રીતે શિક્ષિત છે, પરંતુ કેટલાક અસાધારણ વિવેચક વિચારકો પણ છે," તેણીએ જુલાઈમાં એબીસીને જણાવ્યું હતું.

"તેઓ ક્ષિતિજો તરફ જોઈ રહ્યા છે અને જોઈ રહ્યા છે કે ત્યાં તકો છે. અને જો આપણે આ દેશના દરેક ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર પર નજર નાખીએ તો, તે ક્ષેત્રોમાં કામ કરતા આદિજાતી લોકો છે."

રોબર્ટ્સે જણાવ્યું હતું કે અસાધારણ ફર્સ્ટ નેશન્સ લોકો નિષ્ણાત વ્યવસાયોની વિશાળ શ્રેણીમાં કામ કરી રહ્યા છે અને ઓસ્ટ્રેલિયા અને તેના અર્થતંત્રમાં "યોગદાન આપી રહ્યા છે".

"પરંતુ આપણે ઘણીવાર તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા નથી. આપણે તે ભયંકર વસ્તુઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ છીએ જેની સાથે ઘણા સમુદાયોને પણ સમસ્યાઓ છે, પછી ભલે તે કેદમાં હોય, ઘરેલું હિંસામાં હોય," તેમણે જણાવ્યું હતું.

ઇન્ટરવ્યુના અંતે, તેમણે તેમના પિતા પાદરી ફ્રેન્ક રોબર્ટ્સના એક મંત્ર શેર કર્યો.

"તમે જાણો છો કે તમે કોણ છો. આપણે હજારો વર્ષોથી અહીં છીએ. તે કેટલું અસાધારણ છે. તેથી હંમેશાં ઉદાર અને દયાળુ બનો."

SBS Gujarati ના વધુ પોડકાસ્ટ સાંભળવા માટે, અમારા Podcast પેજને સબસ્ક્રાઇબ કરો.

SBS Gujarati નું જીવંત પ્રસારણ બુધવાર અને શુક્રવારે બપોરે 2 વાગ્યે SBS South Asian પર બપોરે 2 વાગ્યે ડિજિટલ રેડિયો પર, તમારા ટેલિવિઝન પર ચેનલ 305 પર, SBS Audio એપ્લિકેશન દ્વારા અથવા અમારી Website પરથી માણી શકો છો.

SBS South Asian YouTube ચેનલ પર, SBS Gujarati podcasts ને ફોલો કરો.

તમે SBS Spice પર અંગ્રેજી સહિત 10 ભાષાઓમાં કાર્યક્રમો માણી શકો છો.તે SBS On Demand પર પણ ઉપલબ્ધ છે.

Listen to SBS Gujarati every Wednesday and Friday at 2 pm

Follow SBS Gujarati

Download our apps

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now