Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Thilman hlathlaitu nih datsi man a kai tukmi kongah datsi zuartu pawl fianternak tuah dingin an au hnawh hna

Labor party nih thilman hlathlaitu (watchdog) kha datsi man hlat ding in an rak fial hna. Zei ca tiah, datsi zuartu nih ningcang loin mawtaw ngeitu pawl datsi an zuarh sual hna lai ti kha a cozah nih a phang.

A photo of the price tower at a BP service station set against a blue sky. The British Petroleum logo looms high in the frame, while the price for regular unleaded appears in the bottom right of frame.

Retailers including Ampol, BP, Chevron, Exxon Mobil and 7-Eleven will be summoned by the ACCC for an emergency meeting. Source: AAP

Australia ram i thilman hlathlaitu nih datsi man a kai tukmi kong ah fianternak pe ding in datsi zuartu pawl cu an auh hna lai.

Australia ram i thilman hlathlaitu nih datsi man a kai tukmi kong ah fianternak pe ding in datsi zuartu pawl cu an auh hna lai.

Ampol, BP, Chevron, Exxon Mobil, le 7-Eleven telh in datsi zuartu phu cheukhat cu Australian Competition and Consumer Commission (ACCC) nih biaruahnak ngei dingin meeting (emergency meeting) ngei ding in a auh hna lai.

Iran ram nih vawleicung zinan phorhnak lam pakhat a si mi, Strait of Hormuz cu a khar, hihi US-Israel ral a chuakmi ruang ah a khar mi a si.

Cu nih cun zinan man a kaiṭer i, Australia khuapi hna ah unleaded petrol cu litre khat ah $2.20 cung a si cang, cun diesel zong $2.60 cung a phan.

Treasurer Jim Chalmers nih a chimmi cu, Middle East ral a chuah hnu ah zinan man a kai tukmi nih ACCC caah lungretheihnak nganpi a chuahter.

"ACCC nih datsi zuartu le dawr ngeitu hna cu fianternak pe ding in an auh hna," tiah a chim.

"A hlei in thil hmaan lo an tuahmi an hmuh ahcun, ACCC nih dantatnak fak (throw the book at them) an ing lai," tiah a chimchap.

Ral a chuah hnu ah mawṭaw mawngtu hna kha hlen le rawi an si nakhnga lo caah, Labor party nih thilman a hlathlaitu kha datsi man hlat (monitor) ding in an rak fial cang hna.

Energy Minister Chris Bowen nih datsi a tam deuh nakhnga datsi cawknak he pehtlaiin rikhiahnak (fuel standards) cu thla hnih chung tuah a si lai, tiah a chim. Hi nih hin thla khat ah litre (million) 100 a chuahter lai, cucu ni hnih chung hman khawh ding za a si.

Motoring phu hna le cozah nih mipi cu thinphang in thanti i chiahkhon (panic buying) lo ding in an forhfial hna, thanti cu ram chung ah a lut peng rih ko tiah mipi an hnemh hna.

One Nation MP Barnaby Joyce nih thanti cu lofatuahtu (farmers) hna le hmun dang deuh caah i chiah (reserve) ding in ruahnak a chuahpi, ral a rauh deuh ahcun khuapi hna caah thanti hman zat khiah (rationing) ding in ruahnak a chuahpi.

Thanti phurtu phu hna nih hi ruahnak cu an bawmh. Sihmanhsehlaw NRMA nih hi ruahnak cu a el, datsi man zat khiah (rationing) nih chawlehnak le mipi nunnak ah ṭhatlonak a chuahter lai tiah an chim.

Opposition Leader Angus Taylor nih cozah nih datsi um zat (supply) ah buaibainak a um ti hi an cohlan a hau tiah a chim. "A herh mi cu datsi hi a rannak in mipi sin phakṭer a si," tiah Nine’s Today ah a chim.

"Datsi kan hmunhmi (refinery) ram leng ah a kuat mi an um, ramdang ah kuat loin Australia mipi hman dingah chiah le khon ding a si," tiah a chimchap.

Finance Minister Katy Gallagher nih cozah rian a si mi cu hmailei i ral ruang ah buaibainak a chuak kho mi hna caah timhtuahnak (contingencies) le I runvennak khawh ding in timhtuah a si tiah a chim.

"Kan ngeihmi vialte kan hman cuahmah, ral le buainak pehzulh in a kal chung poah kan hman peng ko lai," tiah ABC News Breakfast ah a chim.


For the latest from SBS News, download our app and subscribe to our newsletter.


4 min read

Published

By SBS News

Presented by Cung Khuk Zawn

Source: AAP




Share this with family and friends


Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now