Richard Whitten အမါ, ယိနး, အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၢ်ခွံနံၣ်လံ — နာ်သက့ အဝဲမ့ၢ်ဟးထီၣ်ဖဲထံကီၢ်အံၤအချၢန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအပှ့ၤ လၢအအိၣ်ဒီးအဘူးအလဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၁သီအနံၤန့ၣ်, အီစထြ့လယါပဒိၣ် မၤအါထီၣ်ဝဲ လံာ်ခီကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အဘူးအလဲ လၢအဟ့ၣ်လီၤဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဆိပာ်စၢၤ ထဲတဆဲးဖိန့ၣ်လီၤ.
ယိနး အတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ် လံာ်ခီကီၢ်လၢအဝဲလိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်— Resident Return Visa — ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲကီၢ်ပူၤ အတၢ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤကဒါလံာ်ခီကီၢ်, လၢအမ့ၢ် လံာ်ခီကီၢ် လၢအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ လံာ်ခီကီၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.
လံာ်ခီကီၢ်အကလုာ်အံၤ လၢညါအခါန့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအဘူးအလဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၄၉ဝ နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၁,၄၇၅, လၢအပှ့ၤဟဲဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် ၂ဝ၁ မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
Richard တဲဘၣ်ဝဲဒၣ် SBS တၢ်ကစီၣ်သန့လၢ, “ယဲၢ်နံၣ်တဘျီ, လၢအဝဲမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးလဲၤတၢ်န့ၣ်, ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲအပှ့ၤအဘူးအလဲအံၤကိးဘျီဒဲးန့ၣ်လီၤ.”
“တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ်အပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်. စ့ဟံးလိၢ်လၢတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်အဂီၢ်, တၢ်ဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်အီၣ်တၢ်အီအပှ့ၤ, တၢ်ကွၢ်ထွဲဖိသၣ်အဘူးအလဲ, တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် အပှ့ၤထီၣ်. ဒီးသတူၢ်ကလာ်န့ၣ် အခဲအံၤ ပဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်ဝဲ ဒီလၣ် ၁,၅ဝဝ.”
ယိနး အံၤအိၣ်ဆိးဝဲဖဲမဲလ်ဘၢဝ့ၢ် ဒ်သိးပှၤအိၣ်ဆိးလီၤစိၤ (permanent resident) တဂၤအသိးနာ်သက့ အဝဲမ့ၢ်တပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ကွံာ်အတၢ်ကဲ ခိးရံယါကလံၤထံး (South Korean) ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်န့ၣ် အဝဲကဲထီၣ် အီစထြ့လယါထံဖိကီၢ်ဖိတန့ၢ်ဘၣ် — ကဘၣ်မၤတၢ်ဒ်အံၤန့ၣ် အဝဲတအဲၣ်ဒိးမၤအီၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်.
အဃိန့ၣ် တဘျီလၢ်လၢ် လၢအဝဲမ့ၢ်ဟးထီၣ်ဖဲထံကီၢ်အံၤအချၢ ဒီး ကန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကဟဲက့ၤနုာ်လီၤဘၣ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် Resident Return Visa—ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲကီၢ်ပူၤ အတၢ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤကဒါလံာ်ခီကီၢ် အဘူးအလဲထီဘိန့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤအါထီၣ်ဖုး လံာ်ခီကီၢ်အဘူးအလဲဒ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢ “အတဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါ” ဘၣ်တခါ — ဒီး ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးဂ့ၢ်ဝီ ပှၤမၤတၢ်လၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤတဂၤစံးဝဲဒၣ် တၢ်မၤဒ်အံၤန့ၣ် ပှၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အနးကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲပှၤဟဲန့ၢ်လၢ ထံကီၢ်လၢအဖှီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဟဲအါထီၣ် ၂ဝ၁ မျးကယၤ
စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၁သီန့ၣ် တၢ်ပတံထီၣ်လံာ်ခီကီၢ်အပှ့ၤအဘူးအလဲန့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲ ၂၅ မျးကယၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ လံာ်ခီကီၢ်တနီၤနီၤအပှ့ၤန့ၣ် ဘၣ်ဒိဆါဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.
လၢအလီၤဒ်သိး Resident Return Visa — ပှၤအိၣ်ဆိးဖဲကီၢ်ပူၤ အတၢ်ဟဲက့ၤနုာ်လီၤကဒါလံာ်ခီကီၢ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ် ၂ဝ၁ မျးကယၤ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢ Bridging Visa B လံာ်ခီကီၢ်အကလုာ်န့ၣ်, အပူၤကွံာ် အဘူးအလဲအိၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၁၉ဝ နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီးကဲထီၣ်က့ၤလၢ ဒီလၣ် ၅၇၅ — အဃိ တၢ်အဘူးအလဲအံၤဟဲအါထီၣ်ဝဲ ၂ဝ၂ မျးကယၤန့ၣ်လီၤ.
မ့မ့ၢ် ကၠိဖိ လံာ်ခီကီၢ် အဘူးအလဲ လၢအအိၣ်ပာ် ဒီလၣ် ၂,ဝဝဝ န့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၂,၅ဝဝ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢ တစိၢ်တလီၢ် တၢ်ဖျိကၠိ လံာ်ခီကီၢ် အဘူးအလဲတခီန့ၣ် အပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ခံဆး — အပူၤကွံာ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၂,၃ဝဝ ဒီး ဖဲလါမးရှးအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ဟဲအါထီၣ် လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၄,၆ဝဝ နာ်သက့ အခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ် ၅,၇၅ဝ န့ၣ်လီၤ.
ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်ဝီဝဲၤကျိၤ အပှၤကတိၤတၢ်ပၢစံးဝဲဒၣ် တၢ်မၤအါထီၣ် တၢ်အဘူးအလဲအံၤ မ့ၢ်တၢ်ပာ်လၢ တၢ်ကမၤစၢၤ မၤလီၤတံၢ်တၢ်လၢ အီစထြ့လယါကီၢ် ပှၤနုာ်ကီၢ် သနူဝဲၤကျိၤအဂီၢ်, “မ့ၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢထံကီၢ်အတၢ်န့ၢ်ဘျုးန့ၢ်ဖှိၣ်အဂီၢ်”, ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လီၤအံၤ ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲ “တၢ်ဆီတလဲမၤဂ့ၤထီၣ်အံၤဒီး ပဒိၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤ အဂုၤအဂၤ လၢတၢ်ဘၣ်မၤဆိအီၤ” သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်, “မ့ၢ်ထိၣ်ဒီး တၢ်ဟဲဟးလိာ်ကွဲဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် မ့တမ့ၢ် တၢ်သုးအိၣ်ဆိးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ခဲလၢာ်န့ၣ် လံာ်ခီကီၢ် အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အံၤ မ့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်စှၤကိးဖိန့ၣ်လီၤ.
