ជីវិតរស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អកាត់បន្ថយឱកាសក្នុងការរងគ្រោះដោយសារជំងឺគាំងបេះដូង ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាកើតឡើងនោះអ្នកត្រូវតែចងចាំនូវរោគសញ្ញានិងចាត់វិធានការណ៍ឲ្យបានឆាប់។
តើមានអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលនរណាម្នាក់មានជំងឺគាំងបេះដូង?
“នៅពេលដែលសរសៃឈាមដ៏សំខាន់មួយក្នុងចំណោមសរសៃឈាមសំខាន់ៗជាច្រើនដែលផ្គត់ផ្គង់ដល់សាច់ដុំបេះដូងនោះ កំពុងតែរួមតូចឬក៏ស្ទះ ហើយសាច់ដុំបេះដូងមិនអាចទទួលបានអុកស៊ីសែននិងការផ្គត់ផ្គង់ដទៃទៀតគ្រប់គ្រាន់នោះ វាមិនអាចមានជីវិតបានឡើយនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ។” វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញខាងបេះដូងលោក Garry Jennings នៃមូលនិធិបេះដូង Heart Foundationបានប្រាប់វិទ្យុ SBS យ៉ាងដូច្នេះ។
មានការផ្តល់យោបល់ឲ្យលោកអ្នកត្រួតពិនិត្យសុខភាពបេះដូងជាមួយនឹងវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់លោកអ្នកដើម្បីប៉ាន់ស្មានគ្រោះថ្នាក់របស់លោកអ្នក ជាពិសេសប្រសិនបើលោកអ្នកមានប្រវត្តិក្រុមគ្រួសារកើតជំងឺគាំងបេះដូង។
អ្វីខ្លះគឺជាកត្តាគ្រោះថ្នាក់?
សម្ពាធឈាមខ្ពស់
នៅពេលដែលសម្ពាធឈាម( blood pressure ) របស់លោកអ្នកខ្ពស់ ហើយសរសៃឈាមអាចនឹងធ្វើការខ្លាំងលើសកម្រិត។ ប៉ុន្តែវាអាចព្យាបាលបាន ដូច្នេះសូមទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីពិនិត្យកម្រិតឈាមរបស់លោកអ្នក។
កម្រិតជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់ (High cholesterol)
ព្យាយាមគេចចេញពីការទទួលទានអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់។ កម្រិតជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់នៅក្នុងឈាមរបស់លោកអ្នកអាចនាំឲ្យកើតជំងឺគាំងបេះដូងឬដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល។
ទទួលទានអាហារដែលមិនល្អចំពោះសុខភាពនិងជំងឺទឹកនោមផ្អែម
ទទួលទានអាហារដែលមិនល្អចំពោះសុខភាពអាចនាំឲ្យលើសទម្ងន់ ដែលបង្កើននូវគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺបេះដូង និងបញ្ហាសុខភាពដទៃទៀត។ តាមរយៈការរក្សាសុខភាពនិងទទួលទានអាហារឲ្យមានសមតុល្យ (healthy and balanced diet) លោកអ្នកអាចសម្រកទម្ងន់ បន្ថយសម្ពាធឈាមនិងកម្រិតជាតិខ្លាញ់បាន។
អង្គភាពជំងឺទឹកនោមផ្អែមអូស្រ្តាលីក៏បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍ស្តីពីវិធីក្នុងការគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្កររបស់លោកអ្នកដើម្បីជួយការពារជំងឺគាំងបេះដូងផងដែរ។
កង្វះខាតនូវសកម្មភាពកាយវប្បកម្ម
ការដែលមិនសូវសកម្មហើយអង្គុយយូរពេក វាមិនល្អសម្រាប់សុខភាពបេះដូងរបស់លោកអ្នកនោះទេ។ អ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពផ្តល់យោបល់ឲ្យធ្វើលំហាត់ប្រាណប្រមាណជា៣០នាទីរាល់ថ្ងៃ។ ការដើរគឺជាវិធីដ៏ល្អមួយក្នុងការចាប់ផ្តើមរបស់លោកអ្នក!
ការជក់បារី
អ្នកនឹងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់គាំងបេះដូងកាន់តែខ្លាំងប្រសិនបើលោកអ្នកជក់បារី។ ការដែលមិនជក់បារីគឺជាវិធីល្អបំផុតក្នុងការការពារបេះដូងរបស់លោកអ្នក។ ហើយនៅពេលដែលលោកអ្នកឈប់ជក់បារីហើយនោះ គ្រោះថ្នាក់បន្ថែមក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយដែរ។
ភាពដាច់សង្វែងពីសង្គមនិងការបាក់ទឹកចិត្ត
អ្នកដែលគ្មានបណ្តាញគាំទ្រក្នុងសង្គម គ្មានក្រុមគ្រួសារឬមិត្តភក្តិអាចនឹងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងលើបញ្ហាបេះដូង។ ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តអាចជាកត្តារួមផ្សំមួយផ្សេងទៀត។
កត្តាគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួនដែលលោកអ្នកមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបាន
អង្គភាពបេះដូងHeart Foundation បានបញ្ជាក់ពីកត្តាគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួនដែលអ្នកមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ដូចជា វ័យ ប្រវត្តិគ្រួសារឬក៏ឈាមជ័រជនជាតិភាគតិចជាដើម។ ឧទាហរណ៍ អ្នកដែលមកពីឧបទ្វីបឥណ្ឌា ប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ជំងឺគាំងបេះដូងច្រើនជាងអ្នកដទៃ។
អ្វីខ្លះជាអាការរោគនៃជំងឺនេះ?
ធ្លាប់មានបញ្ហាឈឺទ្រូងឬក៏អួលណែនក្នុងទ្រូង
ខណៈដែលសញ្ញាព្រមានមានសភាពខុសគ្នាពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតនោះ រោគសញ្ញាដំបូងដែលលោកអ្នកត្រូវចាប់អារម្មណ៍នោះគឺការឈឺទ្រូង។
“ប្រសិនបើវាជាការគាំងបេះដូងធ្ងន់ធ្ងរ វានឹងត្រូវឈឺខ្លាំងហើយគ្រានស្រាកស្រានសោះឡើយ។ ជាទូទៅវាឈឺនៅទ្រូងខាងឆ្វេង ប៉ុន្តែវាក៏អាចខិតមកកណ្តាលខ្លះដែរ។ ការឈឺនេះនឹងរាលតាមឆ្អឺងថ្គាម ហើយចុះមកដៃខាងឆ្វេង។” យោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកបេះដូង Rob Perel នៃ Heart of Australia។
មានអារម្មណ៍ថាមិនស្រួលនៅដៃ ក ឬក៏ខ្នង
អាការមិនស្រួលនេះអាចនឹងសាយភាយដល់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយផ្នែកខាងលើរបស់លោកអ្នក។ ដៃរបស់អ្នកអាចមានអារម្មណ៍ថាធ្ងន់ឬក៏គ្មានកម្លាំង។
មានអារម្មណ៍ថាដកដង្ហើមបានខ្លីៗ
អ្នកអាចនឹងឆ្លងកាត់នូវបទពិសោធន៍ដកដង្ហើមបានខ្លីៗ។ រោគសញ្ញាដទៃទៀតរួមមានដូចជា ឈ្លក់ឬស្លាក់នៅក្នុងបំពង់ខ្យល់របស់អ្នក ចង់ក្អូត ត្រជាក់ បែកញើស និងមានអារម្មណ៍ថាវិលមុខ។
តើគួរធ្វើបែបណា?
រឿងដំបូងគេបង្អស់ដែលត្រូវធ្វើនៅពេលដែលអ្នកមានជំងឺគាំងបេះដូងនោះគឺត្រូវទូរសព្ទទៅលេខ ០០០ដើម្បីហៅឡានពេទ្យជាបន្ទាន់។ “បុគ្គលិកឡានពេទ្យនឹងឲ្យថ្នាំAspinrin ទៅអ្នកលេបនៅពេលដែលពួកគេមកដល់។ អ្នកគួរតែអង្គុយចុះហើយសម្រាក ចៀសវាងបន្ថែមសម្ពាធទៅលើបេះដូងរបស់អ្នករហូតដល់នរណាម្នាក់មកជួយអ្នកនិងធ្វើការពិនិត្យអាការរោគនិងព្យាបាលបន្ថែមទៀត។” នេះបើយោងតាម លោកវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកបេះដូង Rob Perel នៃអង្គភាព Heart of Australia។
ស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែមស្តីពីជំងឺគាំងបេះដូងជាភាសារបស់លោកអ្នក៕
