Punti Ewlenin
- L-Ewwel Flotta waslet f’Botany Bay fit-18 ta’ Jannar 1788, mhux fis-26 ta’ Jannar.
- L-Awstralja twaqqfet formalment fis-7 ta’ Frar 1788, mhux fis-26 ta’ Jannar.
- Is-26 ta’ Jannar ilu żmien twil ta’ protesta u okkażjoni biex tingħad il-verità tal-istorja għall-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet.
Dan l-artiklu, huwa bbażat fuq vidjo tal-preżentatur fuq NITV John-Paul Janke, l-Editur Nazzjonali tal-Affarijiet Indiġeni fl-SBS u ko-preżentatur ta' The Point fuq NITV. Huwa jgħidilna kif is-26 ta' Jannar sar Jum l-Awstralja u għaliex għadu jkollu tifsiriet differenti ħafna għan-nies madwar il-pajjiż.
- X'ġara fis-26 ta' Jannar fl-Awstralja?
- L-Ewwel Flotta waslet fis-26 ta' Jannar?
- Meta twaqqfet uffiċjalment l-Awstralja?
- Kif affettwa l-inżul fl-art lill-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet?
- Għaliex is-26 ta' Jannar sar Jum l-Awstralja?
- Jum l-Awstralja jfakkar il-federazzjoni?
- Meta beda jintuża l-isem ta' Jum l-Awstralja?
- Għaliex is-26 ta' Jannar huwa Jum ta' Luttu għall-poplu tal-Ewwel Nazzjonijiet?
- Meta Jum l-Awstralja sar btala pubblika nazzjonali?
- Għaliex is-26 ta' Jannar għadu jum importanti?
X'ġara fis-26 ta' Jannar fl-Awstralja?
Is-26 ta' Jannar jimmarka l-jum fl-1788 meta l-Kaptan Arthur Phillip tella’ l-bandiera Brittanika f'Sydney Cove. Sa filgħaxija, l-Ewwel Flotta sħiħa ta' ħdax-il vapur kienet ankrat f'Port Jackson, aktar minn tmien xhur wara li telqet mill-Ingilterra. Filwaqt li dan il-mument ħafna drabi jiġi meqjus bħala l-bidu tan-nazzjon, la kien il-bidu tal-wasla Brittanika u lanqas it-twaqqif formali tal-kolonja.
L-Ewwel Flotta waslet fis-26 ta' Jannar?
Le. L-Ewwel Flotta bdiet tasal f'Botany Bay fit-18 ta' Jannar 1788. Wara li ċċekkja ż-żona, Phillip iddeċieda li ma kinitx adattata għall-issetiljar minħabba l-ħamrija fqira u ilma ħelu limitat. Irjieħ qawwija dewmu t-tluq tal-flotta, u fil-25 ta' Jannar żewġ vapuri Franċiżi, immexxija mill-Kaptan Jean-François de La Pérouse, dehru 'l barra mix-xatt. Kmieni l-għada filgħodu, Phillip u grupp żgħir marru lejn Sydney Cove, fejn saret ċerimonja qasira fis-26 ta' Jannar.
Meta twaqqfet uffiċjalment l-Awstralja?
Il-kolonja ta' New South Wales ġiet proklamata formalment fis-7 ta' Frar 1788, meta Arthur Philip ġie ddikjarat uffiċjalment il-gvernatur. Il-konfini tal-kolonja kienu jestendu lejn il-lvant u koprew aktar minn nofs il-kontinent. Dawn il-konfini kienu bbażati fuq trattati Ewropej, minkejja l-fatt li l-art kienet diġà d-dar għall-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet.
Kif affettwa l-inżul fl-art lill-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet?
L-Ewwel Flotta waslet f'Pajjiż li kien jappartjeni għal mill-inqas 29 grupp ta' klannijiet tal-Ewwel Nazzjonijiet madwar Sydney. L-art ma kinitx battala. Għall-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet, is-26 ta' Jannar jimmarka l-bidu tat-teħid tal-pussess tagħhom, il-vjolenza, u r-reżistenza. Dawn l-impatti għadhom jinħassu sal-lum.
Għaliex is-26 ta' Jannar sar Jum l-Awstralja?
Is-26 ta' Jannar ġie mniżżel għall-ewwel darba bħala btala pubblika fi New South Wales fl-1818 mill-Gvernatur Lachlan Macquarie. Dak iż-żmien kien magħruf bħala Jum l-Ewwel Inżul jew Jum il-Fondazzjoni.
Sal-1888, ħafna kolonji kienu qed ifakkru s-26 ta' Jannar bħala Jum il-Fondazzjoni jew Jum l-Anniversarju, għalkemm kull kolonja osservat dati ta' bidu differenti.
Fl-aħħar tas-seklu dsatax, l-Assoċjazzjoni tan-Nattivi Awstraljani saret vuċi qawwija biex id-data tas-26 ta’ Jannar issir btala nazzjonali. L-organizzazzjoni ppromwoviet il-federazzjoni iżda ma ppermettietx is-sħubija tal-irġiel bojod imwielda fl-Awstralja.
Jum l-Awstralja jfakkar il-Federazzjoni?
Le. Il-Commonwealth tal-Awstralja ġie stabbilit f'Jum l-Ewwel tas-Sena tal-1901. L-ewwel seduta tal-parlament federali saret aktar tard, fid-9 ta' Mejju 1901. Is-26 ta' Jannar ma jimmarka l-ebda wieħed minn dawn l-avvenimenti. Minflok, jikkommemora l-iżbark tal-1788 f'Sydney Cove.
Meta beda jintuża l-isem ta' Jum l-Awstralja?
L-idea ta’ Jum l-Awstralja nazzjonali ħarġet matul l-Ewwel Gwerra Dinjija bħala parti mill-isforzi ta’ ġbir ta’ fondi għall-gwerra. Għal diversi snin, l-avvenimenti kienu jsiru f’Lulju minflok f’Jannar.
Sal-1918, xi organizzazzjonijiet kienu bdew jirreferu għas-26 ta’ Jannar bħala Jum l-Awstralja. Fl-1930, l-Assoċjazzjoni Nattiva Awstraljana adottat formalment l-isem, u sal-1935 ħafna stati segwewha, għalkemm fi New South Wales kompla jkun meqjus bħala Jum l-Anniversarju għal diversi snin oħra.
Għaliex is-26 ta' Jannar huwa Jum ta' Luttu għall-popli tal-Ewwel Nazzjonijiet?
Fil-150 anniversarju tal-iżbark fl-1938, il-mexxejja tal-Ewwel Nazzjonijiet organizzaw il-Jum ta’ Luttu. Kienet waħda mill-ewwel protesti nazzjonali għad-drittijiet ċivili tal-Aboriġini, li ġibdet l-attenzjoni għall-inġustizzja, l-esklużjoni, u t-teħid tal-art.
Minn dakinhar 'l hawn, is-26 ta' Jannar baqa' jum ta' protesta qawwija, tifkira ta’ dak li ġara, u kif ħelsuha mill-mewt ħafna komunitajiet tal-Ewwel Nazzjonijiet.
Meta s-26 ta' Jannar sar btala pubblika nazzjonali?
L-arranġamenti tal-btajjel pubbliċi varjaw bejn l-istati għal għexieren ta' snin. Xi wħud fakkru s-26 ta' Jannar innifsu, filwaqt li oħrajn osservaw il-btala nhar l-eqreb Tnejn għal din id-data. Wara l-biċentenarju tal-1988, l-istati kollha gradwalment bdew jagħmlu l-btajjel pubbliċi tagħhom fl-istess data. Is-26 ta' Jannar sar btala pubblika nazzjonali fl-1994.
Għaliex is-26 ta' Jannar għadu jum importanti llum?
Is-26 ta' Jannar għandu tifsiriet differenti. Għal xi wħud, jirrappreżenta l-identità u ċ-ċelebrazzjoni nazzjonali. Għal ħafna popli tal-Ewwel Nazzjonijiet, jissimbolizza l-invażjoni, it-telf, u r-reżiljenza. Hekk kif il-konversazzjonijiet ikomplu madwar l-Awstralja, li nifhmu l-istorja sħiħa ta’ din id-data huwa ċentrali biex tingħad il-verità u biex jinbena futur b'informazzjoni eżatta u inklussiv.
Din l-istorja ġiet produċuta b’kollaborazzjoni ma’ NITV. L-awdjo minn John-Paul Janke huwa parti minn vidjow ta’ NITV li jispjega s-26 ta’ Jannar u l-istorja tiegħu.
