د ۲۰۲۲ کال بوديجه: ګټوونکي او بايلونکي څوک دي؟

د ژوند لګښت د 2022 فدرالي بودیجې په اجنډا کې تر ټولو مهم ځای درلود - کلیدي ګټونکي او بایلونکي څوک دي؟

The 2022 federal budget - who are the key winners and losers?

Source: SBS

د ۲۵۰ ډالرو نغدو پیسو څخه شپږ ملیون خلکو ته د پټرول لږښتونو کمولو کې مرستې سره د اسټراليا بوديجه پداسې حال کې اعلان شوه چې ټاکنې هم نږدې دي، که په ټوله کې وکتل شي نو د تيرې شپې بوديجه کې ډير ګټونکي ول او ګټه يې په پراخه کچه اسټراليايانو ته رسيږي.

د تيرې شپې يعنې ۲۰۲۲-۲۰۲۳ کلونو لپاره د بوديجې ګټونکي او بايلونکي په لاندې ډول دي.

کې لنډمهاله راحت او د کونج شاوخوا ټاکنو سره ، د خزانې وزیر جوش فریډنبرګ بودیجه کې ډیری خواږه شتون لري.


ګټونکي

کاريګر او کار غوښتونکي

د اسټراليا خزانه دار د سه شنبې په شپه خپل د  بودیجې وینا د هیواد د بیکارۍ کچې ټيټوالي په ګوته کولو سره پیل کړه چې اوس مهال په څلور سلنه کې دی.

د روان کال سپټمبر مياشت کې په اسټراليا کې د بې کارۍ کچه حتی 3.75 سلنې ته راښکته کيږي.

د کار سخت بازار کې د کارګرانو او هغو کسانو لپاره دا ښه خبر دی چې د کار په لټه کې دي.

بوديجه کې د معاش ډيروالي ته هم اشاره شوې چې دا په نږدې یوه لسیزه کې ترټولو ګړندۍ سرعت په ګوته کوي. د تنخوا نرخ شاخص کې د ودې وړاندوینه په 2021-22 کې له 2.75 سلنه وه او دا به په 2022-23 کې 3.25 سلنې ته لوړه شي بله خوا په هر ساعت کې اوسط عاید د کال په اوږدو کې د 2022 د جون تر ربع پورې پنځه سلنې ته لوړیدو تمه کیږي.

 

د اسټراليا دفاع وزارت

 

دفاع او ملي امنیت د ۲۰۲۲-۲۰۲۳ کال بودیجې کلیدي برخه ده، د حکومت خبرداری سره چې د مقرراتو پر بنسټ نړیوال نظم "تر ګواښ لاندې"  او حکومت وايي "نړۍ د ستراتیژیکو سیالیو د زیاتیدو دورې ته داخله شوې ده".

د اسټراليا خزانه دار وويل "موږ ګورو چې زموږ په سیمه او نړۍ څه کې پیښیږي.

۲۰۲۲-۲۳ بودیجه د آسټرالیا د برید او دفاعي سایبر وړتیاو د پراختیا لپاره 9.9 ملیارد ډالر ځانګړي کړي.

د آسټرالیا دفاعي لګښتونه به په ۲۰۲۲-۲۳ کال کې ۴۸ ملیارد ډالرو ته لوړ شي چي دا د اسټراليا د GDP نږدې 2.2 سلنه جوړوي.

افغان کډوال

هغه افغانان چې د طالبانو له لیکو تښتیدلي دي، په استرالیا کې امن او خپل دويم کور موندلو چانس ورته ډير شو ځکه حکومت د ۲۰۲۲-۲۳ کال بوديجې اعلان کې راتلونکو څلورو کلونو په اوږدو کې د افغان اتباعو لپاره ۱۶۵۰۰ بشردوستانه ویزو اعلان وکړ.

اګست مياشت راهيسې کله چې طالبانو پر افغانستان واکمن شول د اسټراليا حکومت ټولټال ۳۱۵۰۰ بشري ويزې افغانانو لپاره ځانګړې کړي.

لږ او مينځنی کچې عايد لرونکي

حکومت د آسټرالیا کورنیو او وړو کاروبارونو لپاره د "موقتي او هدفي" مرستې ژمنه کوي ځکه همدا دوه برخې د ژوند لږښتونو له ډيرو فشارونو سره مخ دي.

پدې کې د ۱۰ ملیون څخه ډیر ټیټ او متوسط ​ عاید لرونکو لپاره د مالیې لرې کولو يا آفسیټ ۴۲۰ ډالر شامل دی.

دا به د روان کال جولای لومړی ۍ نيټې څخه خلک ترلاسه کوي کله چې دوی خپل د روان کال ماليې حساب ماليې دفتر سره جمع کړي.

تقاعد او تخفيف کارډ لرونکي

اسټراليا کې په شرايطو برابر کسانو د ژوند لږښت کمولو لپاره حکومت تقاعد لرونکو، هوساينې پيسې ترلاسه کوونکو، تقاعد شوو پوځي مامورينو او تخفيف کارډ لرونکو سره د ۲۵۰ ډالرو مرسته کوي.

د يادو کسانو شمير شاواخو ۶ ميليونو کسانو ته رسيږي چې دا حکومت لپاره ۱.۵ ميليار لږښت لري.

اقتصاد

د اسټراليا اقتصادې وده له تمې ډيره ده ځکه ډير خلک په کار شوي او هم اسټراليايان ډيرې پيسې مصرفوي.

موټر چلوونکي

دا مهال اسټراليا کې د تيلو لږښت يو ليتر ۲ ډالرو ته لوړ شوی، اسټراليا کې به موټر چلوونکي د تيلو نرخ له کمي څخه خوند واخلي ځکه حکومت پر تيلو باندې حکومتي ماليه لرې کوي او دا به راتلونکو ۶ مياشتو لپاره عملي کيږي.

لدې سره د تيلو په قيمتونو کې تر ۲۲ سنتو پورې کمی راځي او دا حکومت لپاره ۳ ميلياردو ډالرو لږښت لري.

حکومت وايي لدې سره يو موټر چلوونکی ۳۰۰ دالرو ګټه ترلاسه کولی شي.

Losers
Source: SBS

کرايه ورکوونکي او هغه کسان چې لوړو قيمتونو له وجې له مارکيټ څخه بهر کيږي

د آسټرالیا په ډیری برخو کې د کورونو نرخونه او کرایه لوړیږي او حکومت د ملیونونو ډالرو کڅوړو وړاندې کولو سره غواړي د زرګونو آسټرالیایانو سره د کور په بازار کې د پښې ټینګولو کې مرسته وکړي.

مګر اقتصاد پوه ګبریلا ډیسوزا وايي دا مرستې په اصل کې د کورونو نرخونو کمولو او نورو برخو لپاره لږه ګټه ورسوي.

نومورې وويل "کله چې موږ ګورو چې په لویو ښارونو کې د منځني کور قیمت يو ملیون ډالرو ته رسیږي یا ډیریږي، دا مرستې د قيمتونو کمښت لپاره ډيرې کمې دي."

چاپيريال

د ځنګلونو له اورونو څخه تر سیلابونو پورې، آسټرالیا په وروستیو کلونو کې د هوا د سختو پیښو له امله ویجاړه شوې، مګر د "اقلیم بدلون" اصطلاح یوازې یو ځل د بودیجې په کاغذونو کې ښکاري.

"آسټرالیا تر 2050 پورې د خالص صفر اخراج په لاره کې ده او د اقلیم د بدلون مهمې نړیوالې ننګونې ته په ځواب ویلو کې خپله ونډه لوبوي.

ښاغلي فریډنبرګ د سه شنبې په شپه په خپله وینا کې وویل. ټیکنالوژي ، د ماليې نه شتون به موږ هلته ورسوي.

هنرونه

د هنر سکتور د COVID-19 له امله یو له خورا سخت ځپلو برخو څخه دی وکې بيا د ۲۰۲۲-۲۳ کلونو بوديجه کې ورته لږې پيسې ځانګړې شوي.

د هنر لپاره تمویل په 2021-22 کې له ۹۸۹ ملیون ډالرو څخه په 2022-23 کې ۷۹۹ ملیون ډالرو ته راښکته شي ، او حتی په 2023-24 کې به ۷۳۶ ملیون ډالرو ته راټیټ شي.


6 د لوستلو وخت

خپور شوی په


Share this with family and friends


Follow SBS Pashto

Download our apps

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now