لويديځو هيوادونو خوا اوکراين ته د پيسو او وسلو ورکړې او بيا د امريکا ولسمشر جو بايډن کيف ته سفر او څرګندونو پپ غبرګون کې روسيه خپل ځان له اټومي وسلو تړول څخه ويستلو خبر ورکړ.
کار پوهان وايي د ولسمشر ولادیمیر پوتین اعلان چې هغه د نوي سټارټ تړون له مخې همکاري ودروي باید د یوې بلې هڅې په توګه وپیژندل شي چې په لویدیځو هیوادونو فشار راوړي ترڅو اوکراین ته وسلې او پیسې ورکل بند کړي.
د امریکا پخواني ولسمشر بارک اوباما په ۲۰۱۰ کال کې د روسیې د هغه وخت له ولسمشر دیمیتري میدویدیف سره دا تړون لاسلیک کړ چې امریکا دې ته له کرملین سره د دوستانه اړیکو د یوې برخې په سترګه ګوري.
په ۲۰۲۱ کال کې دا تړون تر ۲۰۲۶ کال پورې نوی شو.
ښاغلي پوتین د سیاسي مشرانو یوې غونډې ته وویل، په داسې حال کې چې روسیه په دې تړون کې له ګډونه وتلې، خو په حقیقت کې دا تړون نه ماتوي.
کارپوهان څه فکر کوي؟
په پاریس کې د ستراتیژیکو څیړنو فاؤنڈیشن (FRS) کې ایمانویل میتر وویل: "نوی سټارټ مړ ندی ، مګر دا په کوما کې دی."
هغې AFP ته وویل، "دا ډول تړون د سیاسي ارادې پر بنسټ کار کوي، او په ښکاره توګه هیڅ شی پاتې نه دی."
پداسې حال کې چې ښاغلی پوتین وروستی مشر دی چې د وسلو کنټرول او د خپریدو ضد هڅو ته زیان رسوي، هغه لومړی ولسمشر ندی چې دا کار کوي، له هغه وړاندې په ۲۰۰۲ کال کې د امریکا ولسمشر جورج ډبلیو بوش تر ۳۰ کلونو وروسته د بالستیک توغندیو ضد تړون (ABM) څخه ووت.
مارک فینود، یو پخوانی ډیپلومات او اوس د د فرانسې د اتحادیې د اټومي بې وسلې کولو د هڅولو ادارې IDN مرستیال ده، نوموړي وویل "موږ باید د ښاغلي پوتین اقدام ډیر عادي هم ونه ګڼو".
هغه AFP ته وویل، "دا په متحده ایالاتو او ناټو باندې د فشار راوړلو او د تل لپاره د لا زیاتو تهدیدونو د نه بدلېدونکي ستراتیژۍ یوه برخه ده."
په اوکراین د روسیې د وروستي برید له پیل راهیسې، ښاغلي پوتین د اټمي وسلو احتمالي کارونې ته اشاره کړې، چې په لویدیځو پلازمینو کې یې پراخ لاریونونه راپارولي دي.
اغلې میټرې وویل: "تاسو احساس ترلاسه کوئ چې هغه اړتیا لري چې د اټومي وسلو کارولو مسله په منظم ډول راپورته کړي ترڅو خپل مشروعیت تغذیه کړي او په لویدیځ هیوادونو کې د ټیټې کچې ویره وساتي."
روسیې د سه شنبې په ورځ وویل چې د تعلیق سربیره به د اټومي تړون محدودیتونو همکارۍ ته دوام ورکړي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې وویل: "روسیه غواړي چې یو مسؤلانه چلند ته غاړه کیږدي او د ستراتیژیکو بریدونو د وسلو د کمیتي محدودیتونو سره به په کلکه عمل وکړي چې د دې تړون (د نوي سټارټ) لخوا ټاکل شوي."
