آسمان ایران حالا ریتمی تازه و خشن دارد" غرش دوردست جنگندهها، درخششهای ناگهانی با حملات هوایی و صدای انفجارهایی که در پایتخت و شهرهای دیگر میپیچد.
در خانهاش در تهران، رعنا در میانه این وضعیت گرفتار شده است. او به اسبیاس میگوید «ترسی ندارد، بلکه «سرشار از امید» است.
از روز شنبه، زادگاه او هدف یک عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل قرار گرفته؛ عملیاتی که پس از مذاکرات هستهای در ژنوِ سوئیس با هدف توقف برنامه هستهای ایران انجام شد. ایران در پاسخ، به سوی اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه، از جمله در بحرین، قطر و کویت، موشک شلیک کرده است.
رعنا امیدوار است این جنگ به تغییرات سیاسی و کنار رفتن رژیمی منجر شود که از سال ۵۸ قدرت را در ایران در دست داشته است.
او گفت: «برخلاف تصورات هیچ احساس ناخوشایندی نداریم ... اما قطعا هر تغییری یک بهایی دارد و تقریبا همه ایرانی ها آن را پذیرفتند. پس از هرج و مرج ترسی نداریم. در برابر مخالفان ایستادگی می کنیم. همانطور که ۴۷ سال ایستادگی کردیم. ترس من از بقای جمهوری اسلامی است نه هرج و مرج احتمالی و بیثباتی سیاسی.»
در حالی که خطوط تلفن ثابت و اینترنت در بیشتر نقاط ایران قطع است، اسبیاس پیامهایی از برخی ایرانیان دریافت کرده که توانستهاند به اینترنت دسترسی پیدا کنند و میخواهند روایتهای عینی خود را به اشتراک بگذارند.
مریم (نام مستعار) به شرط ناشناس ماندن به اسبیاس گفت: «احساساتی به شدت پیچیده. بسیار نگران نسبت به آینده و عمیقا خوشحال از روند تضعیف جمهوری اسلامی ایران ، در عین حال امیدوار نسبت به تغییرات مثبت»
«سیاهی را از تنمان در آورد»
رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنهای، روز شنبه در پی حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل که محل اقامت او در پایتخت، تهران، را هدف قرار داد، کشته شد.
خبر کشته شدن او به سرعت در خانههای ایرانیان پیچید؛ و طولی نکشید که بسیاری از مردم از پنجرههای خود شروع به شادی و شعار دادن کردند.
ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، نشان میدهد خیابانهای تهران و دیگر شهرها غرق در شور و هیجان شده است. جمعیتهای بزرگی برای رقص و پایکوبی گرد هم آمدند، آتشبازیها آسمان را روشن کرد و موسیقیهای شاد پخش شد؛ صحنههایی که پایان ۳۶ سال رهبری خامنهای را رقم زد.
رعنا یکی از آنها بود.
او گفت که بعد از اینکه هزاران معترض در خیابانها در ماه ژانویه در جریان اعتراضات سراسری کشته شدند، «خبر مرگ علی خامنهای … سیاهی را از تنمان در آورد و حالا به رقص و پایکوبی میپردازیم. حالا به رقص و پایکوبی میپردازیم.»
او افزود: «با اینکه دوست داشتیم در دادگاه محاکمه شود اما مرگ او جانی به مردم اضافه کرد.»
بر اساس اعلام گروه حقوق بشری مستقر در آمریکا، «خبرگزاری فعالان حقوق بشر» (HRANA)، بیش از ۷ هزار معترض کشته شدهاند و بیش از ۵۰ هزار نفر نیز بازداشت شدهاند. این نهاد همچنین در حال بررسی ۱۱ هزار و ۷۰۰ مورد مرگ دیگر است.
مقامهای ایرانی این آمار را رد کردهاند و میگویند شمار کشتهشدگان کمی بیش از ۳ هزار نفر بوده است که نیروهای امنیتی نیز در میان آنها هستند.
در پاسخ به این پرسش که چه کسی مسئول سرکوبهای مرگبار علیه جنبشهای اعتراضی مختلف در تاریخ جمهوری اسلامی است، برخی انگشت اتهام را به سوی خامنهای نشانه میگیرند.
یلدا، زن دیگری در ایران که اسبیاس نام او را تغییر داده است، گفت از مرگ رهبر پیشین جمهوری «خوشحال» است، اما ترجیح میداد او را در دادگاه و در حال محاکمه میدید.
«نگرانی عمیق»
اما برای بسیاری از ایرانیان، این احساس آسودگی کوتاهمدت بوده و خیلی زود پرسشها درباره آینده کشور به صدر نگرانیها بازگشته است.
رعنا گفت: «البته نگرانی عمیقی از اینکه سپاه او (خامنهای) را برای حفظ بقای خود قربانی کرده در وجودمان هست.»
رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، گفت کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی اعلام جنگ علیه مسلمانان از سوی اسرائیل و ایالات متحده است.
همزمان، عزاداران حامی حکومت که لباس سیاه بر تن داشتند نیز در پایتخت ایران برای بزرگداشت مرگ خامنهای تجمع کردند. آنان در میدان انقلاب گرد هم آمدند؛ برخی عکسهای خامنهای را در دست داشتند، برخی اشک میریختند و برخی دیگر بنا بر گزارشها شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سر میدادند.
مردی در این تجمع به خبرگزاری رویترز گفت خبر مرگ خامنهای او را سرشار از نفرت کرده و «باید انتقام خون رهبر را بگیریم».
تنها فرصت برای نسلها
بر اساس قانون اساسی کشور، پس از مرگ خامنهای، رئیسجمهور ایران، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان مسئولیت اداره دوره انتقالی حکومت را بر عهده خواهند گرفت.
ایران روندی رسمی و مبتنی بر قانون اساسی برای انتخاب رهبر دارد، اما مشخص نیست چه میزان از این روند در شرایط کنونی قابل اجرا باشد؛ در حالی که برخی، چه در داخل و چه خارج از ایران، به تغییر رژیم امید بستهاند.
رئیسجمهور آمریکا، دانلد ترامپ، در ویدیویی که در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد، گفته است این عملیات نظامی فرصتی برای مردم ایران فراهم میکند تا حاکمیت روحانیون را سرنگون کنند.
او گفت: «ساعت آزادی شما فرا رسیده است وقتی کارمان تمام شد، حکومت خود را در دست بگیرید. این حکومت متعلق به شما خواهد بود… این احتمالا تنها فرصت شما برای نسلهاست.»
ایالات متحده از مدتها پیش خواستار پایان برنامه هستهای ایران بوده و ترامپ نیز گفته است که تغییر رژیم «بهترین گزینه» خواهد بود.
رضا پهلوی، ولیعهد تبعیدی و فرزند ارشد آخرین شاه ایران که خود را «چهرهای انتقالی» برای رهبری ایران در یک انقلاب معرفی میکند، نیز گفته است هر فردی که از سوی نظام جایگزین خامنهای شود نه مشروعیت خواهد داشت و نه دوام.
او گفت: «در این برهه، هیچ انتخابی غیر از پهلوی وجود ندارد. به نظرم برای گذر از این اتفاقات تاریخی حضور او خوب است ولی در ادامه امیدوارم با انتخابات آزاد افراد شایسته روی کار بیایند.»
اما برای برخی دیگر از ایرانیان، گام بعدی ابعاد پیچیدهتری دارد.
مریم گفت: «الان نمیتوانم بگویم رهبر آینده چه کسی خواهد بود.قطعا نمیخواهم کسی از درون ساختار فعلی کشور باشد و بسیار مهم است که یک حکومت سکولار و قانونمند شکل بگیرد. به نظر من، فرد کمتر از چارچوب و ساختار اهمیت دارد.»
