Kluczowe punkty
- Często, błędnym przekonaniem jest myślenie, że kultura rdzennych mieszkańców jest taka sama wszędzie w Australii. Tak nie jest.
- Zmiana w projektowaniu środowiska zabudowanego polega na dążeniu do tworzenia projektów w oparciu o zasady terenu pozamiejskiego, co stanowi odejście od dotychczasowego sposobu planowania urbanistycznego.
- W projektowaniu opartym na krainie, od planowania po realizację, proces jest oparty na wiedzy o rdzennych mieszkańcach a także uwzględnia środowisko oraz praktyki stosowane w danym miejscu realizacji projektu.
Własność tubylcza w zakresie wszelkich aspektów wyrazu kulturowego tubylców jest chroniona na mocy United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples.
W ostatnich latach w Australii wykonano wiele prac mających na celu ustanowienie protokołu standards in creative practices podczas pracy z ludnością rdzenną Australii, nad projektami artystycznymi.
Jak jednak sprawić, by wiedza i tradycyjne praktyki rdzennej ludności były widoczne w przestrzeni mieszkalnej australijskich miast?
Poprosiliśmy ekspertów zarówno pochodzenia rdzennego, jak i nierdzennego, aby podzielili się swoimi przemyśleniami na temat tworzenia przestrzeni i budynków, które opierają sie na systemie wiedzy Aborygenów i zachodnich kultur.
Profesor Brian Martin jest potomkiem ludów Bundjalung, Muruwari i Kamilaroi, pierwotnie z Nowej Południowej Walii oraz jest jednym ze współautorów International Indigenous Design Charter, którzy stworzyli protokół najlepszych praktyk w zakresie projektowania komercyjnego uwzględniającego różnice kulturowe.
Wyjaśnia on, dlaczego w przypadku każdego projektu budowlanego, niezależnie od tego, czy jest to budynek publiczny, plac czy mural, projekt musi być zgodny z kulturą rdzennej ludności w miejscu, w którym powstaje.
Cała wiedza pochodzi z tego miejsca.Professor Brian Martin, co-author International Indigenous Design Charter
“Dlatego protokół najlepszych praktyk dotyczy tradycyjnych właścicieli danej lokalizacji oraz historii związanej z danym miejscem i krainą..”
Projektowanie zorientowane na rdzenną ludność nazywa się projektowaniem zorientowanym na daną krainę, ponieważ w Australii nie ma tylko jednej kultury rdzennej.
“Pomysł homogenizacji ignoruje rzeczy, które są specyficzne lokalnie. Na przykład Boonwurrung Country w Wiktorii bardzo różni się od Kamilaroi w Nowej Południowej Walii, Bidjara w Queensland lub Noongar w Perth,” Prof Martin explains.
Jefa Greenaway zgadza się. Jest jednym z pierwszych uznanych architektów aborygeńskich w Wiktorii, pochodzi z Nowej Południowej Walii, jest potomkiem ludów Wailwan/Kamilaroi i Dharawal.
Greenaway twierdzi, że uznanie różnorodności kultur rdzennych w architekturze staje się okazją do wsparcia -" support voice and agency".
“Wspiera ideę równości projektowej... rdzenni mieszkańcy nie mieli czasami miejsca przy stole, gdzie kreowano duże projekty budowlane.”
Projektowanie specyficzne, dla danej społeczności, wykracza poza granice geograficzne, powiązane jest z takimi czynnikami jak pokrewieństwo, zwyczaje, wiara i język.
Spacerując po miejskim kampusie Uniwersytetu w Melbourne, można zobaczyć przykład takiego podejścia do projektowania w stylu rustykalnym w miejscu, w którym dzielnica studencka łączy się z Central Business District (CBD) przy ulicy Swanston Street.
Greenaway, który współkierował projektem, powiedział, że rdzenni mieszkańcy od samego początku brali udział w procesie projektowania. Pokazali projektantom stare cieki wodne w pobliżu miejsca, przez które węgorze migrowały przez ponad 60 000 lat, aby dotrzeć do rzeki Birrarung (Yarra), aby się tam rozmnażać.
Zespół zaprojektował amfiteatr i plac, aby odtworzyć te rzekę, wykorzystał rodzimą roślinność i materiały oraz stworzył sieć wodną ze stawami wokół kampusu.
Gdy stara linia rzeczna została doprowadzona rurami w celu zasilania miejskiego systemu odprowadzania wód deszczowych, węgorze nadal nią migrują.
To nowe spojrzenie na fakt, że budujemy w miejscu o dziedzictwie 67 tys. lat nieprzerwanej więzi z tym miejscem.Jefa Greenaway, Greenaway Architects
Greenaway twierdzi, że projekt utrzymał ciągłość kulturową rdzennych mieszkańców.
Profesor Martin twierdzi, że „relacyjność” jest podstawowym elementem procesu projektowania, prowadzonego przez rdzennych mieszkańców.
Projektanci muszą rozumieć miejsce i jego mieszkańców, a nie postrzegać protokołów kulturowych jako zadań z listy kontrolnej kończących się na pewnym etapie projektu.
„Relacje są budowane w czasie trwania projektu, niezależnie od tego, czy jest to projekt badawczy, czy projektowy.
„Niezależnie od tego, czy jest to firma architektoniczna, organ rządowy czy sami praktycy, nadal muszą budować relacje z ludźmi i miejscem”.
Desiree Hernandez Ibinarriaga jest Meksykanką, pochodzenia Majów, Azteków i Basków oraz wykładowczynią na Wydziale Projektowania Uniwersytetu Monash.
Podczas badań doktoranckich, współpracując z młodymi kobietami pochodzenia rdzennego w Australii i Meksyku oraz nauczycielami niebędącymi rdzennymi mieszkańcami, opracowała metodologię projektowania która wykorzystuje wiedzę Pierwszych Narodów i różnorodności biokulturowe.
Dr Ibinarriaga, zanim rozpoczęła badania wśród rdzennych uczniów, mieszkała w szkole z internatem w regionalnej Wiktorii.
“Zajęło mi osiem miesięcy aby zbudować relacje i uzyskać akceptacje dziewcząt, nauczycieli i personelu szkoły.”
Jej badania zakończyły się warsztatem biokulturowym mającym na celu wzmocnienie tożsamości kulturowej studentów poprzez związki z 'krainą'.
„Kraj to miejsce, w którym żyjemy; nazywam je „Tonantsintlalli”, co oznacza Matkę Ziemię w języku moich przodków, w języku Nahuatl” — mówi dr Ibinarriaga.
„W rdzennej metodologii koncentrujemy się na kraju, ziemi, niebie, wodzie, miejscu w którym żyjemy.
„A także relacji, które mamy z tym, co materialne i niematerialne”.
Olivia Hyde jest dyrektorką ds. doskonałości projektowania w Government Architect NSW.
Wspólnie z oddanym zespołem, w tym głównym architektem Dillonem Kombumerri, mężczyzną z Yugambeh z Gold Coast w Queensland, wspólnie opracowali Connecting with Country Framework.
Interesariusze projektu, którzy przyjęli ramy, zobowiązali się do projektowania środowiska zabudowanego, które przynoszą pozytywne rezultaty zarówno dla kraju, jak i społeczności.
„To społeczności aborygeńskie powinny wykorzystać je w swoich projektach, aby promować rzeczy, które chciałyby tam zobaczyć” — mówi Hyde.
„To lokalne agencje rządowe powinny zachęcać je do odpowiedniego i pełnego szacunku angażowania się w projekty ze społecznościami aborygeńskimi, którymi się opiekują.
To również architekci i inni projektanci i deweloperzy środowiska zabudowanego powinni upewnić się, że realizowane przez nich projekty przynoszą dobre rezultaty dla kraju”.
Pięcioletnie prace nad ramami objęły elementy podejść kierowanych przez kraj, które można było zaobserwować w już istniejących projektach, takich jak Parramatta Square.
„Został zaprojektowany z myślą o znawcach kulturowej Dharug od samego początku” – wyjaśnia Hyde.
„Tak więc istniała współpraca ze społecznością rdzenną w opracowywaniu planów placu”.
Profesor Martin, który specjalizuje się w twórczości w dziedzinie sztuk wizualnych, twierdzi, że przeciwne, symboliczne podejście do projektowania nie jest rzadkością.
Pamiętam, z doświadczenia, że pod koniec przetargu ktoś do mnie podchodził i mówił: „O, musimy uwzględnić osobę pochodzenia tubylczego”.’Professor Brian Martin, co-author International Indigenous Design Charter
„W tej narracji brakuje tego, że nie jest prowadzona przez rdzennych mieszkańców.
„Otrzymujesz coś, co nie integruje struktury kraju w procesie, a następnie w gotowym budynku, produkcie, czymkolwiek on jest”.
W przypadku placu Parramatta projektanci starali się uwidocznić historię i trwające praktyki tego miejsca, mówi Hyde.
Atrybuty obejmują rdzenne dzieła sztuki, krąg spotkań Dharug i serię intarsji w nawierzchni nawiązujących do historycznych miejsc spotkań rdzennych mieszkańców sprzed tysięcy lat.
„Mówimy o długoterminowym zamieszkiwaniu i znaczeniu kulturowym tego miejsca dla Aborygenów.
„Ale chodzi również o uznanie, że kultura trwa, żyje i jest wieczna.
„I tak, chodzi o to, aby żywe praktyki kulturowe mogły być podtrzymywane przy życiu, celebrowane i otwarte dla wszystkich, ale także dla konkretnych osób, jeśli jest to potrzebne”.
READ MORE
The impacts of First Nations tourism
Subskrybuj podcast Australia Explained, aby uzyskać więcej cennych informacji i wskazówek dotyczących osiedlenia się i życia w Australii.
Masz jakieś pytania lub pomysł na temat? Wyślij nam e-mail na adres australiaexplained@sbs.com.au
