Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Historia służby Aborygenów i mieszkańców Wysp Cieśniny Torresa upamiętniana w dniu ANZAC

First Nations Anzac

The Australian War Memorial For Our Country memorial recognises the military service of Aboriginal and Torres Strait Islander peoples. Credit: Tracey Nearmy/Getty Images

Każdego roku Australijczycy zbierają się w Dzień ANZAC, aby upamiętnić tych, którzy służyli w wojnach, konfliktach i misjach pokojowych. Ale jakie historie pamiętamy? Czy są historie, o których nie zawsze słyszelismy? W tym odcinku badamy ważną część historii Australii, część która często była pomijana - pamięć o służbie Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa.


Kluczowe punkty
  • Australian War Memorial podaje, że 1200 Aborygenów próbowało zaciągnąć się w I wojnie światowej, a 6500 w II wojnie światowej.
  • Aborygeni napotkali wiele ograniczeń w zaciąganiu się do sił zbrojnych.
  • Wielu dołożyło wszelkich starań, aby się zaciągnąć, często ukrywając swoje dziedzictwo.
  • Po ich powrocie, dyskryminacja i restrykcyjne przepisy były nadal częścią codziennego życia weteranów Aborygenów.

Wielu Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa służyło w siłach zbrojnych Australii, podczas pierwszej i drugiej wojny światowej, często obok nierdzennych Australijczyków - nawet jeśli oficjalnie nie mogli się zaciągnąć.

Dzisiaj, coraz częściej staramy się, aby ich historie zostały opowiedziane i zapamiętane.

Człowiek Ngunnawal/Gomeroi Michael Bell jest częścią tych badań. Jako rdzenny oficer łącznikowy w Australian War Memorial, pomaga zidentyfikować i docenić służbę i poświęcenie Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa - zarówno tych, którzy służyli w mundurach, jak i tych, którzy wspierali wysiłki wojenne na ziemi ojczystej.

Dzięki tej pracy zaczyna się pojawiać wyraźniejszy obraz.

Ilu Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa służyło w I wojnie światowej i drugiej wojnie światowej?

„Obecnie wiemy, że nieco ponad 1200 Aborygenów zaciągnęło się lub próbowało zaciągnąć się do pierwszej wojny światowej i szacujemy, że w drugiej wojnie światowej uczestniczyło około 6500 mężczyzn” — mówi Bell.

Indigenous Australians Honoured On Anzac Day At Coloured Diggers March
Zrozumienie Dnia ANZAC oznacza uznanie wkładu i wyzwań, przed którymi stoją ludy Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa. Credit: Brendon Thorne/Getty Images

Liczby te nadal rosną w miarę odkrywania kolejnych danych.

War Memorial statystycznie przeglądał liczbę zaciągnięć ze znanymi populacjami Aborygenów.

Pomimo znaczących barier, liczby są znaczące.

Wskaźniki rekrutacji lub zaświadczeń są takie same jak ich nierdzennych braci i sióstr.
Michaela Bella

Jakie bariery napotkali Australijczycy z Pierwszych Narodów, próbując zaciągnąć się do wojska?

Aborygeni napotykali ograniczenia podczas próby zaciągnięcia się do sił zbrojnych. Ograniczenia te istniały na wielu poziomach.

Aborygeni napotykali ograniczenia w przemieszczaniu się po całym kraju.

Nie zostali uznani za pełnoprawnych obywateli Australii, a w niektórych przypadkach, nawet nie uznawani za osoby według obowiązującego prawa.

A polityka wojskowa często wykluczała osoby bez europejskiego dziedzictwa.

Razem stworzyły one poważne przeszkody dla tych, którzy chcą służyć.

Nawet z tymi ograniczeniami, wiele osób dołożyło wszelkich starań, aby się zaciągnąć. Jeden człowiek szedł z Queensland aż do Albury, Bell wyjaśnia.

Po drodze próbował zaciągnąć się pięć razy, ostatecznie, niestety nie mógł służyć, ponieważ zmarł z powodu choroby na statku w drodze na pole bitwy. Więc tu obserwuejmy poświęcenie i ponowną rekrutację naszych ludzi tam, gdzie zostali odrzuceni za bycie Aborygenami, ale wracali i spróbowali ponownie”.

Historie takie jak ta pokazują determinację, odporność i silne pragnienie służenia krajowi, nawet jeśli kraj ten nie oferował równych praw.

Aboriginal And Torres Straight Islander Veterans
A wreath is laid during the annual ANZAC coloured diggers service in Sydney. Credit: Lisa Maree Williams/Getty Images

Co stało się z żołnierzami Pierwszych Narodów, gdy wrócili do domu z wojny?

Dla wielu weteranów Aborygenów ich słuzba nie oznaczała równości.

Wrócili do społeczeństwa, w którym dyskryminacja i restrykcyjne przepisy były nadal częścią codziennego życia.

„Nasi ludzie walczyli o prawa w obcej wojnie, do której nie byli uprawnieni w swoich krajach” — mówi Bell. „Aby wrócić do domu, w nierównym społeczeństwie, ale oni nadal wracają do segregacji, braku uznania prawnego, ograniczenia własności ziemi, braku równych płac, ograniczenia zarządzania naszymi dziećmi, skradzionymi pokoleniami, które wtedy były w pełnym rozkwicie”.

Niektórzy weterani Aborygenów mieli dostęp do świadczeń, ale wielu tego nie wykorzystało, nie mogli liczyć na wsparcie z szerszymi ograniczeniami społecznymi i politycznymi.

Nawet łączenie się z innymi weteranami mogło być trudne.

Powracający żołnierze byli często zachęcani do przyłączenia się do organizacji społecznych, takich jak kluby RSL, które wspierają weteranów i organizują wydarzenia, takie jak ceremonie dnia ANZAC.

Ale wiele z tych klubów było licencjonowanymi miejscami, co oznacza, że podawano alkohol, a Aborygeni często mieli ograniczony dostęp do takich miejsc.

Zostali skutecznie wykluczeni zarówno ze wsparcia, jak i połączenia się ze społeczeństwem.

Jak Australia uznaje dziś służbę wojskową Aborygenów i mieszkańców Wysp Cieśniny Torresa?

W ostatnich dziesięcioleciach Australian War Memorial odegrał bardziej aktywną rolę w odkrywaniu i udostępnianiu historii służb Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa.

„Nasze historie są udostępniane we wszystkich naszych galeriach” - wyjaśnia Bell. „Mamy rdzenne treści we wszystkich galeriach, historiach i wszystkich naszych reprezentacjach”.

W Australian War Memorial nie ma tajemnic. To, co robimy, to opowiadanie historii jednakowo przez cały czas, o co prosili nas weterani.
Michaela Bella

„W mundurze mogli postrzegać siebie tylko przez kolor swojej służby: zielony, niebieski lub szary dla armii, sił powietrznych i marynarki wojennej”.

Takie podejście odzwierciedla, ilu aborygeńskich żołnierzy widziało siebie - najpierw jako żołnierzy, służąc obok innych.

W tym samym czasie, długo ukryte historie są teraz odkrywane na nowo i dzielone z rodzinami i społecznościami.

„Przy okazji, gdy mamy jedyne znane zdjęcie Aborygenów w naszej kolekcji, a rodzina go nie widziała... moglibyśmy im to przekazać w imieniu lub w uznaniu jego służby... i to jest dla mnie naprawdę wzruszające i wyjątkowe - móc podzielić się tym z rodzinami, które wiedzą, że ta wiedza i informacje są przechowywane w instytucji, w której pozytywnie staramy się uwzględnić wcześniej lub mniej znaną historię o Aborygenach i Torresie Usługa Strait Islander.”

Dla rodzin te chwile mogą być potężne, pomagając ponownie połączyć się z historią, tożsamością i bliskimi.

Aboriginal And Torres Straight Islander Veterans
The annual ANZAC coloured diggers event in Sydney celebrates the contributions of Aboriginal and Torres Strait Islander servicemen and servicewomen. Credit: Lisa Maree Williams/Getty Images

Co powinieneś wiedzieć o historii Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa w ten dzień ANZAC?

Zrozumienie Dnia ANZAC oznacza uznanie zarówno wkładu, jak i wyzwań, przed którymi stoją ludy Aborygenów i mieszkańców wysp Cieśniny Torresa.

„Chodzi o pełną i całkowitą historię Australii i o to, jak jest dzisiaj”, stwierdza Bell, „nie o niewidzialnym narodzie, którym byliśmy w poprzednich latach. A dla rodzin ludzi z pierwszej wojny światowej, którzy muszą ukrywać swoje dziedzictwo, chcemy ich zachęcić, aby zobaczyli pełną historię Australii taką, jaka jest, a nie tak, jak napisały poprzednie systemy, które wykluczały naszą obecność.

Dzień ANZAC to czas, aby przypomnieć sobie tych, którzy służyli w wojnach i konfliktach, a dla wielu Australijczyków, to chwila, aby spotkać się z prawdziwą historią i aby ją należycie uczcić.

W miarę jak te historie stają się szerzej rozpowszechniane, pomagają namalować pełniejszy obraz przeszłości Australii - i jej teraźniejszości.

Zasubskrybuj lub zapoznaj się z treścią podcastu Australia Explained, aby uzyskać więcej cennych informacji i wskazówek dotyczących osiedlenia się w nowym życiu w Australii.

Masz jakieś pytania lub pomysły na temat? Adres e-mail australiaexplained@sbs.com.au


Share

Follow SBS Polish

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

Polish News

Watch it onDemand

Watch now