Warning: Distressing content
ਐਮਸਟਰਡੈਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੂਰੋਪਾ ਲੀਗ ਫੁੱਟਬਾਲ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੜਕੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਦੰਗੇ ਇੱਕ ਹਫਤੇ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਚ ਦੀਆਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੈਰਿਸ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ‘ਚ ਅਗਲੇ ਮੈਚ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਆਉਟਲੈਟਸ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟਾਂ ਨੇ 7 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਮਲੇ ‘ਤੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਮੈਕਾਬੀ ਤੇਲ-ਅਵੀਵ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਅਜਾਕਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਮਸਟਰਡੈਮ ਵਿੱਚ ਦੰਗੇ ਭੜਕ ਗਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਅਤੇ 63 ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੇਅਰ ਫੇਮਕੇ ਹਲਸੇਮਾ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਐਂਟੀਸੈਮਿਟਿਕ’ ਦੱਸਿਆ। ਡੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡਿਕ ਸ਼ੌਫ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਮੇਲਨ COP29 ਲਈ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਮੁਖੀ ਉਰਸੁਲਾ ਵਾਨ ਡੇਰ ਲੇਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਘਿਨੌਣੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਐਨਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨਗੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।
'ਜ਼ਿਓਨਿਸਟ ਫੇਡਰੇਸ਼ਨ ਔਫ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ' ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੇਰੇਮੀ ਲੇਈਬਲਰ ਨੇ 'ਐਕਸ' ਊੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ‘ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯਹੂਦੀ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗਠਿਤ ਕਤਲੇਆਮ’ ਦੱਸਿਆ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਯਹੂਦੀ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਵੀ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ‘ਕਤਲੇਆਮ’ ਦੱਸਿਆ।
ਸਾਰਾਹ ਸ਼ਵਾਰਟਜ਼ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਕੀਲ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਯਹੂਦੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਐਸਬੀਐਸ ਐਗਜ਼ਾਮਨੀਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਜੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਣੀਆਂ ਸਨ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਨ।
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਪੈਨੀ ਵੋਂਗ ਨੇ ਐਕਸ 'ਤੇ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਹੈ।"
ਅਸਲ ‘ਚ ਐਮਸਟਰਡੈਮ ‘ਚ ਹੋਇਆ ਕੀ ਸੀ?
ਐਮਸਟਰਡੈਮ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਪੀਟਰ ਹੋਲਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਮਰਥਕ ਡੈਮ ਸਕੁਏਅਰ ‘ਤੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਫਲਸਤੀਨੀ ਝੰਡਾ ਸਾੜਿਆ, ਇੱਕ ਟੈਕਸੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਇਵਰ ਇੱਕ ਨੇੜਲੇ ਕੈਸੀਨੋ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਦਖਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਗਭਗ 400 ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨਾਲ ਝੜਪ ਹੋ ਗਈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਕਕਾਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਹਿਬਰੂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ‘ਆਈਡੀਐਫ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਦਓ, ਅਸੀਂ ਅਰਬਾਂ ਨੂੰ ਫਤਵਾ ਦੇਵਾਂਗੇ ਅਤੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚੇ।
ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ, ਮੈਕਾਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਜੌਹਨ ਕਰੂਫ ਅਰੇਨਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਰਬ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਦੇ ਬਾਹਰ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਮਰਥਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਕੂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਈ-ਬਾਈਕ 'ਤੇ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਕਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ‘ਦਾ ਗਾਰਡੀਅਨ’ ਮੁਤਾਬਕ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟਾਂ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟਸ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਸਨ।
ਡੱਚ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਐਨੇਟ ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਕਬੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅਰਬ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਫਿਲਮਾ ਰਹੀ ਸੀ।
"11.15 ਵਜੇ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਸੀ, ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹ ਆਏ, ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਸੈਂਟਰਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ... ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ," ਉਸਨੇ zeteo.com ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ "ਹਮਲਾਵਰਤਾ" ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ।
ਕਿਵੇਂ ਵਾਇਰਲ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਫਿਲਮਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ X 'ਤੇ ਅੱਪਲੋਡ ਕੀਤਾ। ਪੋਸਟ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਨੂੰ CNN, BBC, ਸਕਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਸਮੇਤ ਆਊਟਲੇਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਆਊਟਲੇਟਾਂ 'ਤੇ ਮੈਕਬੀ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਗਲਤ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
ਸਕਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਯੂਕੇ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ ਦੇ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮਾਏ ਗਏ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮੈਕਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਿਟਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
"ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ," ਡੀ ਗ੍ਰਾਫ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਉਸਨੇ X 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫੁਟੇਜ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ, ਇਸਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੱਚ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ।
ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਪੌਡਕਾਸਟ ਇਸ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਐਸ ਬੀ ਐਸ ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ-ਤਰੀਨ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚਲੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹਨ।
ਸਾਡਾ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੁਸੀਂ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ SBS ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 'ਤੇ ਚੈਨਲ 305 ਉੱਤੇ, SBS ਆਡੀਓ ਐਪ ਜਾਂ ਸਟ੍ਰੀਮ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਵੈਬਸਾਈਟ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਫਾਲੋ ਕਰੋ।
