Watch FIFA World Cup 2026™

LIVE, FREE and EXCLUSIVE starting June 12 2026

Aumenta salariu minimum hetan resposta diak husi sindikatu traballadór maibe hetan kritiku husi empregador

Sindikatu sira husu ona salariu aumentu ho pursentu 6 ba governu, ne'ebé empregadór sira hanaran hanesan pedidu ida ne'ebé "la razoavel".

Cafe workers outside a restuarant
Komisaun Traballu Justu nian entrega ona nia Revizaun Saláriu Anuál 2026 nian. Source: AAP / Joel Carrett

Iha sumariu

  • The Fair Work Commission ka Komisaun Traballu Justu, aumentu ona saláriu mínimu, hodi nune’e salariu oras ida sae ba $26 dollar
  • Komisaun ne'e sita fatór lubuk ida inklui funu iha Médiu Oriente ne'ebé kontribui ba nia desizaun ne'e.

Kuaze traballadór millaun tolu hetan ona aumentu pursentu 4,75 ba sira nia saláriu mínimu ne'ebe sei hahú hosi loron 1 fulan-Jullu. Ida akontese iha movimentu ida ne'ebé Governu insisti katak aumentu ida ne'e "sustentável no saláriu loloos" maibé empregadór sira alerta katak bele sai hanesan "pontu inflesaun" ba viabilidade negósiu nian.

Tuir Gabinete Estatístika Austrália nian hatete katak "Aumentu ho pursentu 4,75 as liu fali inflasaun nian, ne'ebé maka to'o ona 4,2 pusentu iha fulan-Abril". Maski salariu ne'ebe aprova ki'ik liu duké saida maka sindikatu sira husu, maibe sei aas liu duké saida maka empregadór sira buka.

Ba traballadór 100,000 ho saláriu ki'ik liu tuir prémiu modernu sira, saláriu sira sei aumenta ba $1004.90 kada semana, ka $26.44 kada oras. Ida-ne'e sei hahú iha loron 1 fulan-Jullu tinan 2026.

The Fair Work Commission (FWC) ou ka Komisaun Traballu Justu (FWC), ne'ebe sai hanesan nasaun nian tribunál relasaun sira iha serbisu fatin, fó sira nia desizaun anuál kona-ba revizaun saláriu nian iha loron-tersa semana ne'e, hodi hatete katak desizaun tinan ida ne'e hanesan "dezafiu partikulár" tanba fatór ekonómiku oi-oin, inklui konflitu Médiu Oriente nian no inflasaun ne'ebé maka aas liu previzaun sira.

A group of people gathered at a rally, holding SDA flags.
Sindikatu sira simu ho laran-haksolok aumentu pursentu 4.75. Source: AAP / Dan Himbrechts

Pergunta sira kona-ba aumentu saláriu reál

Xefe FWC Adam Hatcher hatete katak desizaun tinan kotuk nian kona-ba aumentu saláriu reál "hamenus lakuna saláriu reál" tanba inflasaun ne'ebé sa'e aumenta fali.

Nia hatete mos katak "Ho banku sentrál nia predikisaun katak taxa prinsipál inflasaun nian ba tinan ida ne'e to'o fulan Juñu, sei sae ba pursentu 4,8, nune'e importante mos atu aumentu saláriu minimum liu pursentu 5 hodi bele taka lakuna.

Hatcher aumenta tan "Ami husu deskulpa, maibé ami labele hasa'e saláriu sira natoon atu bele akompaña inflasaun tanba ida-ne'e bele estraga ekonomia."

Bainhira husu se ida-ne'e hanesan aumentu saláriu ida ne'ebé justu ka look, liu-liu haree ba inflasaun, Tezoureiru Jim Chalmers hatete katak ida-ne'e loos ka justu duni, bainhira kompara ho figura inflasaun nian iha fulan-Abril nian ho pursentu 4.2 no previzaun orsamentu nian ho pursentu 2.5 ba 2026-27.

"No ho medida sira-ne'e hotu, ida-ne'e maka aumentu saláriu ida ne'ebé loos. Tuir ami nia haree, ida ne'e sustentável, liu-liu haree ba konsiderasaun ekonómiku tempu agora".

Sindikatu sira husu ona aumentu ida ho pursentu 6, ne'ebé sei aumentu boot liu ba saláriu sira ne'ebé rejista ona, no sei lori saláriu mínimu ba $26.45 kada oras.

The Australian Council of Trade Unions (ACTU) ka Konsellu Sindikatu Traballadór Austrália nian (ACTU) argumenta katak salariu sae ne'e sei permite traballadór sira atu selu gastu moris nian, atu hetan kreximentu saláriu ne'ebé lakon no prepara se kondisaun ekonómika globál sai aat liután.

Maibé sira simu nafatin desizaun iha loron-tersa ne'e, hodi hatete katak sae ba pursentu 4,75 aas liu inflasaun no ida ne'e sei halo nafatin diferensa ba traballadór sira.

ACTU secretary Sally McManus hatete "Ami sei gosta tebes atu he Fair Work Commission ka Komisaun Traballu Justu, foti desizaun ida ne'ebé maka kaer ema hotu kedas. Atu halo ida-ne'e, hanesan sira hatete, presiza aumentu ida ho pursentu 5".

"Sira hakarak duni atu to'o iha ne'ebá - sira lakohi de'it atu to'o iha ne'ebá lalais hanesan ita hakarak ka husu".

McManus mos hatete se traballadór sira la hetan aumentu saláriu ne'ebé adekuadu, ida-ne'e sei afeta mós negósiu sira.

"If they don't get pay rises that get ahead ... people cut back on food, they cut back on things like going to the doctor's.

"Ita-boot nia traballadór sira hanesan mós ita-boot nia kliente sira. No se sira fila kotuk no se sira tenke hamenus, sira sei hamenus gastu sira."

Maski nune'e, empregadór sira, bolu alvu pursentu 6 ne'ebé propoin hosi sindikatu hanesan "ludiku ka la ho razaun" no sira propoin atu aumentu ho pursentu 3,9, hodi rekoñese "sirkunstánsia sira ne'ebé inserteza tebes ne'ebé hasoru" ekonomia iha tempu ne'e.

Xefe Grupu Indústria Austrália nian (AIG) Innes Willox hatete "Haree ba situasaun ne'ebe mak ita hasoru hela (kondisaun resesaun nian) aumeta salariu sei hamosu estragu signifikativu ba negósiu no traballadór sira".

"Negósiu sira simplesmente laiha kapasidade rohan-laek atu absorve kustu, inklui aumentu saláriu sira - sem pasa kustu hirak ne'e ba konsumidór sira ka muda fundamentalmente oinsá sira serbisu, inklui kompozisaun hosi sira nia forsa traballu".

The Australian Chamber of Commerce and Industry (ACCI) ka Kámara Komérsiu no Indústria Austrália nian (ACCI) hatete katak aumentu ho pursentu 4,75 sei "todan" ba negósiu ki'ik sira nasaun nian, ne'ebé tenke pasa kustu sira ba konsumidór sira ka selu kustu ne'e rasik.

Xefe polítika ACCI nian, David Alexander, hatete ""Ida-ne'e bele sai pontu inflesaun ba negósiu balu"

"Sira seluk sei hamenus sira nia intensaun investimentu. Ida-ne'e la'ós notísia di'ak ba komunidade emprezariál sira".

Nia hatete katak aumentu saláriu sira tenke liga ba negósiu ida nia susesu.

"Nune'e maka ita-boot hetan prosperidade jenuínu, subjasente.

"Saida maka komisaun dezide ne'e sei halakon ligasaun entre rezultadu produtividade no saláriu nian."


For the latest from SBS News, download our app and subscribe to our newsletter.


5 min read

Published

Updated

By Rashida Yosufzai

Presented by Cristina Benedek

Source: SBS




Share this with family and friends


Follow SBS Tetum

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now