เมื่ออุณหภูมิทั่วออสเตรเลียเพิ่มสูงขึ้น ความเสี่ยงต่อการเกิดอาการเจ็บป่วยจากความร้อนก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
นอกเหนือจากปัจจัยอย่างอายุ สุขภาพโดยรวม และสภาพแวดล้อมในการอยู่อาศัยและทำงาน ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า
ยาที่คุณรับประทานอยู่ อาจทำให้คุณมีความเสี่ยงต่อ ภาวะเครียดจากความร้อน ภาวะอ่อนเพลียจากความร้อน และฮีตสโตรก มากขึ้น เรามีรายละเอียดสิ่งที่ควรรู้ดังต่อไปนี้
ยาบางชนิดทำให้ร่างกายระบายความร้อนยากขึ้นได้อย่างไร
ดร. คิม ลู รองประธานคณะกรรมการราชวิทยาลัยแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปแห่งออสเตรเลีย (Royal Australian College of General Practitioners) ประจำรัฐนิวเซาท์เวลส์และเขตปกครองพิเศษแคปิตอลเทร์ริทอรี กล่าวว่า ร่างกายมนุษย์มีกลไกหลายอย่างในการรักษาอุณหภูมิแกนกลางให้อยู่ที่ประมาณ 37 องศาเซลเซียส
อย่างไรก็ตาม ยาบางชนิด ทั้งยาที่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์และยาที่หาซื้อได้ทั่วไป อาจรบกวนกระบวนการเหล่านี้
เธอกล่าวกับเอสบีเอส นิวส์ว่า
“มียาหลายประเภทที่ส่งผลต่อการขับเหงื่อของร่างกาย และบางประเภทก็อาจกระทบต่อความสามารถของผู้ป่วยในการควบคุมอุณหภูมิของร่างกาย”
นอกจากนี้ ผลข้างเคียงอีกประการหนึ่งคือการเกิด ภาวะขาดน้ำ ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยที่เกี่ยวข้องกับความร้อน
ยาที่ใช้รักษา สุขภาพจิต, สมาธิสั้น (ADHD), โรคหัวใจ, ความดันโลหิต, เบาหวาน, ไมเกรน, ภูมิแพ้ และอาการท้องผูก เป็นกลุ่มยาที่อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพในการที่ร่างกายตอบสนองต่อความร้อน
เดโบราห์ ฮอว์ธอร์น เภสัชกรที่ปรึกษา กล่าวว่า ยาหลายชนิด โดยเฉพาะยารักษาโรคหัวใจและเบาหวาน อาจ “เป็นอันตรายอย่างยิ่ง” หากร่างกายขาดน้ำ
เธอกล่าวกับเอสบีเอส นิวส์ ว่า
“ยากลุ่มนี้สามารถทำให้เกิดภาวะที่เรียกว่าไตวายเฉียบพลันได้ เราจึงพบว่ามีผู้ป่วยจำนวนมากต้องเข้าโรงพยาบาล ทั้งที่พวกเขาทำสิ่งที่ถูกต้องแล้ว คือรับประทานยาต่อเนื่อง แต่ลืมให้ความสำคัญกับการดื่มน้ำให้เพียงพอ”
ฮอว์ธอร์น กล่าวว่า ยาบางชนิด เช่น ยาที่ใช้รักษาสิว อาจเพิ่มความไวของผิวต่อแสงแดด ทำให้การป้องกันแสงแดดมีความสำคัญเป็นพิเศษในระหว่างการใช้ยาเหล่านี้
ด้าน คิม ลู ระบุว่า ผู้ที่รับประทานยาเป็นประจำ หรือให้ยากับบุตรหลาน ควรปรึกษาแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือเภสัชกร ว่ายาที่ใช้อยู่อาจทำให้มีความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยจากความร้อนมากขึ้นหรือไม่ และควรลดความเสี่ยงอย่างไร
เธอกล่าวว่า
“ความซับซ้อนของผลกระทบจากยาต่อร่างกายมนุษย์นั้น ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละราย”
ยาที่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ทุกชนิด รวมถึงยาบางชนิดที่หาซื้อได้ทั่วไป จะมีเอกสารข้อมูลสำหรับผู้บริโภค (Consumer Medicine Information: CMI) ซึ่งระบุผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น ผู้ใช้ยาควรตรวจสอบข้อมูลดังกล่าว และพูดคุยกับแพทย์เพื่อทำความเข้าใจว่ายาเหล่านี้ส่งผลต่อแต่ละบุคคลอย่างไร
ควรเก็บยาที่ไหนให้ปลอดภัย
เดโบราห์ ฮอว์ธอร์น เภสัชกร กล่าวว่า การเก็บรักษายาอย่างถูกต้องก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เนื่องจากสารออกฤทธิ์ในยาอาจเสื่อมสภาพเมื่อสัมผัสกับอุณหภูมิที่รุนแรง
“เราอาจไม่เห็นว่ายาเม็ดนั้นเสื่อมสภาพไปแล้ว” เธอกล่าว
“บางครั้งเรากินยาแล้วคิดว่า ‘สภาพยังดูโอเค น่าจะใช้ได้’ แต่ความจริงแล้ว ตัวยาภายในอาจไม่มีประสิทธิภาพเหมือนเดิมอีกต่อไป”
ฮอว์ธอร์นเตือนว่า การเก็บยาไว้ในช่องเก็บของหน้ารถ (glove box) ไม่ว่าจะช่วงเวลาใดของปี ถือเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำอย่างยิ่ง เนื่องจากอุณหภูมิภายในรถมักจะสูงกว่าภายนอกอย่างมาก
เธอกล่าวว่า
“ยาเม็ดส่วนใหญ่ควรเก็บไว้ในอุณหภูมิต่ำกว่า 30 องศาเซลเซียส หรือบางชนิดต้องต่ำกว่า 25 องศา ในที่แห้งและเย็น เช่น ในตู้ที่อากาศถ่ายเทที่ไม่หันหน้าไปทางทิศตะวันตก”
ยาบางชนิด เช่น อินซูลิน ยาฉีดลดน้ำหนัก และยาปฏิชีวนะชนิดน้ำ จำเป็นต้องเก็บรักษาไว้ในตู้เย็น
กล่าวว่า ผู้ที่กังวลว่ายาอาจเสื่อมประสิทธิภาพจากการเก็บรักษาที่ไม่ถูกต้อง ควรสอบถามร้านขายยาใกล้บ้านเพื่อขอเปลี่ยนยา
เธอกล่าวว่า
“ร้านขายยายินดีให้ความช่วยเหลือในเรื่องนี้”
ฮอว์ธอร์นกล่าวว่า นอกจากนี้ หากต้องการความมั่นใจว่าได้เก็บรักษาและใช้ยาอย่างถูกต้อง เธอแนะนำให้ติดต่อแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป เพื่อจัดทำ การทบทวนยาที่ใช้ในบ้าน (Home Medicines Review) ซึ่งเป็นบริการฟรี
สัญญาณของการเจ็บป่วยที่เกี่ยวข้องกับความร้อน
การรู้เท่าทันสัญญาณของการเจ็บป่วยจากความร้อน และการทราบว่าเมื่อใดควรไปพบแพทย์ อาจช่วยชีวิตได้
คิม ลู ระบุว่า อาการของ ภาวะเครียดจากความร้อน (heat stress) อาจรวมถึง ความอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ อ่อนแรง กล้ามเนื้อเป็นตะคริว หงุดหงิดง่าย และความไม่สบายตัวโดยทั่วไป
เธอกล่าวว่า
“ทั้งหมดนี้เป็นสัญญาณว่าคุณควรหยุดพักและดื่มน้ำ เพราะเป็นอาการของภาวะขาดน้ำ”
คิม ลู ระบุว่า หากไม่ย้ายไปอยู่ในพื้นที่ที่เย็นและมีร่มเงา พร้อมทั้งดื่มน้ำชดเชย อาการดังกล่าวอาจพัฒนาไปเป็น ภาวะอ่อนเพลียจากความร้อน (heat exhaustion) ได้
เธอกล่าวว่า
“อุณหภูมิแกนกลางของร่างกายอาจสูงขึ้นถึง 38 องศาเซลเซียส บางครั้งการขับเหงื่อจะลดลงเนื่องจากร่างกายมีของเหลวน้อยลง และอาจเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ และเป็นลมได้”
คิม ลู เตือนว่า หากปล่อยให้ภาวะอ่อนเพลียจากความร้อนไม่ได้รับการรักษา อาจลุกลามไปเป็น ฮีตสโตรก ซึ่งเป็นภาวะอันตรายถึงชีวิตและจำเป็นต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน
เธอกล่าวว่า
“ในภาวะฮีตสโตรก อุณหภูมิแกนกลางของร่างกายอาจสูงขึ้นถึง 40.5 องศาเซลเซียส ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์”
“ผู้ป่วยอาจมีอาการสับสนมึนงง ระดับการรู้สึกตัวลดลง ผิวหนังแดงและร้อน และไม่ขับเหงื่อ เนื่องจากร่างกายไม่มีของเหลวเพียงพอสำหรับการขับเหงื่อ”
คำเตือน (Disclaimer):
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ควรใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์จากผู้เชี่ยวชาญ ผู้อ่านควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เพื่อขอคำแนะนำที่เหมาะสมกับสถานการณ์ของตนเอง
ติดตามข่าวสารล่าสุดจากออสเตรเลียและทั่วโลกเป็นภาษาไทยจากเอสบีเอส ไทย ได้ที่ เว็บไซต์ หรือ Facebook และ Instagram
