Geçen hafta Federal Hükümet, şu anda uygulanan pahalı ve elde etmesi uzun süren vizeye alternatif olarak, ebeveynlerine sponsor olup Avustralya’ya geçici olarak getirmek isteyenler için yeni bir vize çıkaracağını ilan etti. Yeni vize 1 Temmuz 2017 tarihinden itibaren geçerli olacak.
Şu anda Avustralyalıların ebeveynlerini getirmek için iki seçeneği bulunuyor. Bunlardan ilki, 5 bin 935 dolar karşılığında ve 30 yıla kadar beklemeyi öngören ebeveny vizesi. İkincisi ise, ortalama 47 bin dolara mal olan ve alması iki yıl süren vize.
Anne ve babalar ayrıca, genel geçici vizelerle de getirilebilir. Bu vizeler 135 dolar ve 340 dolar gibi az bir ücretle alınabiliyor. Bu vizelerle kalma süresi 3 aydan 12 aya kadar olabiliyor.
Söz konusu vizeler, süreleri itibariyle, Avustralya’da çocukları ile birlikte yaşamak isteyen ebeveynlerin isteklerini karşılamaktan çok uzak. Uygulamadaki bu vizelerin, hükümet için de baş ağrısı oluşturduğu belirtiliyor.
Avustralya Verimlilik Komisyonuna göre 47 bin dolarlık vize bile, vize sahibinin Avustralya’ya maliyetini karşılamıyor.
Ebeveyn vizesiyle gelen ortalama bir göçmen, burada 335 bin ile 410 bin dolarlık hükümet hizmetinden yararlanıyor. Bu kişiler, emekli ya da emekli yaşı yaklaşmış kişiler olduğu için, fazla vergi de ödemiyorlar.
Komisyona göre, hükümet, şu anda geçerli olan vize sistemini değiştirmezse; vize ücretini ilk etapta iki katına çıkarmalı ve bu artış düzenli olarak devam etmeli.
Toplum temsilcilerine göre, böyle bir uygulama, ailelerin mali olarak karşılayabileceği bir yük değil. Aileler, şu anki uygulamadan bile hem duygusal, hem parasal olarak olumsuz etkileniyor.
Hükümete göre çözüm, bu yıl seçim kampanyası sırasında vaad olarak açıklanan, yeni bir geçici ebeveyn vizesi.
Göç İşleri Bakanlığı "Hükümet, yeni ebeveyn vizesiyle, Avustralyalıların, ailelerin birleşmesini kolaylaştırarak sosyal uyumunu güçlendirmek ve aynı zamanda bu sorunları ortadan kaldırmayı amaçlıyor" diyor.
Hükümet geçtiğimiz günlerde yeni vize konusunda bir 'Tartışma Raporu' açıkladı. Raporun ayrıntılı son hali, öneriler doğrultusunda kabul edilecek değişiklikler sonunda, önümüzdeki aylarda belirlenecek. Üzerinde hazırlık yapılan yeni ebeveyn vizesi, bu süreç sonunda, 1 Temmuz 2017’de uygulamaya girecek.
Aşağıda yeni vize konusunda bilmeniz gerekenleri bulacaksınız:
1 – Vize en fazla 5 yıllık ve 'ucuz' olacak
Şu anda uygulamada olan vizelerin tersine, yeni geçici vize; Avustralya’nın yıllık göçmen alımı kotası içinde sayılmayacak. Vize sahipleri, vizelerini yenilemeden önce, 5 yıla kadar Avustralya’da yaşayabilecek.
Rapora göre vize; Avustralyalı çocuğun, ebeveynlerinin ihtiyaçlarını karşılama kapasiyesine, ebeveynlerin yaş ve sağlığına ve istenen kalma süresine bağlı olarak bir, üç veya beş yıllık olabilecek. Vize için henüz bir bedel belirlenmedi, ancak hükümet vizenin uygulamadaki ebeveyn vizelerinden 'daha ucuz' olacağını açıkladı.
2 – Temelli oturma izni başvurusuna gerek yok
Geçici ebeveyn vizesi, Avustralya’ya yıllık alınan göçmen kotası içinde değerlendirilerek sınırlanmayacak. Ebeveyn, isterse sürekli kalma vizesi için de başvurabilecek.
3 – Vize sahipleri ücretsiz sağlık ve sosyal güvenlik ödeneklerinden yararlanamayacak
Yeni ebeveyn vizesiyle gelenler, sürekli oturma izni olanlar gibi ücretsiz sağlık (Medicare) veya herhangi bir hükümet ödeneğinden faydalanamayacak. Vize, yurt dışındaki ebeveynlerin, hükümete yük olmadan Avustralya’daki çocuklarıyla birlikte yaşamalarını sağlamayı amaçlıyor. Tartışma raporunda, "Avustralyalılar, vergileriyle hayatları boyunca hükümet hizmetlerine katkı yapıyor. Hayatlarının ileri aşamasında Avustralya’ya gelenlerse bu katkıyı yapmayanlar" ifadesine yer veriliyor.
4 – Vize sahipleri özel sağlık sigortası yaptırmak zorunda olacak
Hükümet, ebeveynlerin Avustralya’ya gelmeden önce Avustralya’da özel bir sağlık sigortasından sigorta yapmalarını isteyecek. Hükümet, sigortanın, "Avustralya sağlık sistemini bildiği için, bir Avustralya şikketinden yapılmasını" istiyor.
6 aydan fazla kalmayı öngören bütün vizelerde olduğu gibi, bu vizeyi alacaklardan da sağlık kontrolünden geçmelerinin istenmesi bekleniyor.
Hükümet, bu vizeye başvuracakların çoğunluğunun yaşlılar olacağı varsayımıyla, halktan, söz konusu sağlık kontrolünün nasıl yapılması gerektiği konusunda önerilerini bekliyor.
5 – Ebeveynlerin, kendilerine sponsor olacak bir çocuğu olmalı
Yeni ebeveyn vizesine başvuranlara çocukları sponsor olacak. Sponsorların ebeveynlerini desteklemesi ve ihtiyaçlarını gidermesi gerekecek. Ebeveynler mali olarak sponsorlara bağlı oldukları ve yeterli İngilizce bilmedikleri için, sponsorlar çok büyük sorumluluk almış olacaklar.
Sponsorlar, belli bir süreden bu yana Avustralya’da yaşadıklarını ve ülkeye mali olarak katkı sağladıklarını kanıtlayacak. Kanıt olarak, çalıştıklarını ve istikrarlı bir gelire sahip olduklarını gösteren belgeler sağlamaları gerekecek. Hükümet, Avustralya’ya daha uzun süre katkı yapmış kişilere, ebeveynlerini Avustralya’ya getirmesi konusunda öncelik tanıyacak.
Gerekirse, sponsorlar, ebeveynlerinlerinin ihtiyaçlarını karşılayabileceklerini kanıtlayacak. Bu kanıtlar, gelir ve mal varlığı değerlendirmesini kapsayabilecek.
Bu değerlendirmeler, başvururu öncesinde yapılabilecek ve başvuranların sabıka araştırması gibi bir dizi araştırmayı kapsayacak.
6 – Vizeyi almak için teminat yatırılması istenebilecek
Sponsorluğa ek olarak, sponsordan ayrıca teminat yatırması istenmesi söz konusu olabilecek. Tartışma Raporunda, “Sponsorluk koşullarına uyulmadığı koşullarda yapılacak harcamaları karşılamak için teminat istenebilir” ifadesi yer alıyor. Teminat, sağlık harcamaları sorun olduğunda; sponsorun, sponsorluk gereklerini yerine getirmediğinde veya ebeveynlerin aile içi şiddete maruz kalması gibi durumlarda kullanılacak.
Hükümet, teminat konusuna henüz son şeklini vermedi. Peşin toplu para olabileceği gibi, öğrenci kredisi (HECS) tarzı taksitler halinde yatırılacak bir miktar da olabilecek.
7 – Başvuranlardan İngilizcelerini geliştirmesi istenebilir
'Tartışma Raporu'nda, "başvuru sahiplerinin İngilizce bilmemesi veya çok az bilmesi olasılığı yüksekse de, vize verilecek kişilerden, zaman içinde İngilizcelerini geliştirdiklerini kanıtlamalarını istemek yararlı olabilir" ifadesi yer alıyor.
8 – Çalışma hakları olup olmayacağı henüz kararlaştırılmadı
'Tartışma Raporu', önemli konularda bir çerçeve çizmesine karşın, geçici ebeveyn vizesiyle geleceklerin çalışma hakkı konusunda kesin bir ifadeye yer vermiyor. Raporda, "Göz önünde bulundurulması gereken önemli konu, bu vizenin çalışma hakkını kapsayıp kapsamayacağı" ifadesi yer alıyor.
9 – Sınır konmayabilir
Rapor ayrıca, her yıl bu kategoride verilecek vize sayısı konusunda da kesin bir tutum almıyor.
Şu anda, yılda 8 bin kadar ebeveyn vizesi veriliyor. Ancak talep bu rakamın çok üzerinde ve çok uzun bekleme süresine neden oluyor. Rapor, "bu konuda bir sınır olacaksa, sınırın ne olması gerektiği" sorusunu sormakla yetiniyor.
10 – Yaş sınırı getirilebilir
'Tartışma Raporu', vize alacaklara bir yaş sınırı getirilip getirilmemesi gerektiğini soruyor. Eğer getirilecekse, bu sınır nasıl beklirlenecek? Raporda bir üst ve alt sınırdan söz edilmiyor. Alt sınır, daha genç ebeveynlerin çalışma hakkı istemesini engelleyebilir; üst sınırsa sağlık hizmetlerine getirecekleri yükü azaltabilir.
Ne olursa olsun her iki sınırın da, yabancı bir ülkede yaşlı anne ve babası olan genç Avustralyalılara ciddi ölçüde duygusal bir yük getirebileceğinden söz ediliyor.
11 – Beklenmedik sorunlar çıkabilir
Başka şeylerin yanı sıra, hükümet, anne ve babasına sponsor olup Avustralya’ya getirten çocuğun, anne baba buradayken ölmesi halinde ne olacağı sorusunun yanıtını arıyor ve halktan öneri bekliyor. 'Tartışma Raporu', "hangi durumlarda, ve hangi zaman diliminde anne ve babadan Avustralya’yı terk etmesi istenmeli?" gibi sorular da yöneltiyor.
Başka zor durumların da söz konusu olabileceğinden söz edilirken, Rapor, "ebeveynler için, küçük çocuklarına sponsor olup onları da beraberlerinde getirmesi hakkı verilmeli mi?" diye de soruyor.
12 – Görüşlerinizi bildirin
Hükümetin 'Tartışma Raporu' toplumun değerlendirmesine açık. Rapora ilişkin değerlendirme ve öneriler 31 Ekim 2016 gece yarısına kadar yapılabilir. Öneriler, bu tarihe kadar temporary.parent.visa@border.gov.au e mail adresine gönderilebilir.
The Department of Immigration and Border Protection (Göç İşleri ve Sınırların Korunması Bakanlığı), öneriler ellerine ulaşır ulaşmaz bakanlığın internet sitesinde yayınlanacaklarını açıkladı. Öneriler yayınlanmadan önce, öneren kişilerin kişisel bilgileri çıkarılacak.
