Auction nasıl yapılır?

Avustralya'da ev satın almanın çeşitli yolları var. Bunlardan biri ve en yaygını auction (açık artırma). Auction'da uyulması gereken pek çok kural da var.

Home for Sale by Auction. Source: Getty Images

Ev satın almak pek çoğumuz için hayatta yapacağımız en büyük alımdır. Bu nedenle auction'un (açık artırma) nasıl yapıldığını bilmek çok önemlidir.

Auction'ın önce ve sonrasında dikkat edilecek konulara bakalım.

Auction'dan önce

- Bir auction'da fiyat teklif etmek için el kaldırmadan önce, sadece gözlemek amacıyla birkaç auction'a katılın ve ortamı izleyin.

- Satın almayı planladığınız evi inceleyin, sizin için uygun olup olmadığını anlamak için çevresine ve semte bakın. Varsa sorularınızı emlak acentasına sorun.

- Auction'dan önce bir uzman göndererek bina ve böcek incelemesi yaptırın. Binanın durumu siz satın aldıktan sonra değiştirilemez. Ayrıca bir avukat aracılığıyla ev veya arsada başkalarının hakkı olup olmadığını da kontrol edebilirsiniz. Söz gelimi, ev ileride yapılacak yol genişletme çalışmasından etkilenecek mi, veya evin üzerinden yeni bir elektrik hattı geçecek mi?

- Paranızı ayarlayın. Kredi imkanlarını araştırın ve auction'da yükseceğiniz rakama ilişkin kesin bir sınır belirleyin. Rakamı belirlerken pul parası, yasal işlemlere ilişkin harcamalar, tadilat gibi harcamaları da göz önünde bulundurun. Bölgede aynı tarz evlerin kaça satıldığını araştırın.

First-home buyers will get a break now Source: AAP

Auction günü

-Eve ve evin belgelerine son kez bakmak için auction yapılacak yere erken gidin. Auction'u yapacak emlak acentası, yasa gereği eve ilişkin belgeleri auction'dan en az 30 dakika önce herkesin görebileceği şekilde sergilemelidir.

-Eyaletlerin çoğunda eve fiyat teklifi vermek isteyen alıcılar kimliklerini göstererek acentaya kayıt yaptırır.

-Eğer auction'a katılamaz veya işlem sırasında çok heyecanlanırsanız sizin adınıza başka biri teklif verebilir.

Auction (Açık artırma)

- Auctioneer (açık artırmayı yürütecek emlakçı) auction'la ilgili yasa ve kuralları okuyarak başlar.

- Sonra açılış fiyatı için teklif sorar ve tekliflerin artış oranını belirler. Söz gelimi, auction'u yürüten emlakçı artışları 5.000 dolar olarak belirlerse, yine de alıcı adaylarının daha küçük miktarlarda artış teklifi yapmaları mümkündür. Söz konusu küçük teklifi kabul veya reddetmek auction'u yürüten kişiye bağlıdır.

- Dummy bids (fiyatı yükseltmek için yapılan sahte teklif) yasaktır.

- Evi satan kişinin satış için beklediği asgari rakama (reserve) ulaşılınca, ev artık satılacak demektir ve en yüksek teklifi verene satılır. Auction'ı yürüten emlakçının “sold” diye bağırmasıyla auction sona erer.

Chinese buyers — Sydney’s narrowest house auction at 29 Terry Street, Surry Hills, earlier this year. The property sold for $965,000 to a Chinese phone bidder. Source: Getty Image

Auction'dan sonra

- Eğer auction'da siz kazanırsanız, hemen kontrat imzalar ve depozit ödersiniz (genellikle satış fiyatının %10'u). Size özel satışlarda satış işleminden sonra fikrinizi değiştirme fırsatı veren "cooling-off" periyodu auction'da söz konusu olmaz, yani "bu evi almaktan vazgeçtim" diyemezsiniz. Satış parasının tamamının ödenip tapunun üzerinize geçeceği tarih (settlement date) satıştan genellikle bir ila üç ay sonraki bir tarih olur.

- Eğer, auction'da satıcının belirlediği asgari fiyata (reserve) uIaşılamazsa, satıcı evi satmaktan vazgeçebilir. En yüksek teklifi veren, ev sahibiyle pazarlığa oturacak ilk kişi olma hakkına sahip olur.

- Eğer auction'u kazanamazsanız kendinizi üzmeyin. Kendi isteğinize ve bütçenize uygun evi bulmak için birden fazla girişimde bulunabilirsiniz.