Adeliade Üniversitesi’nden bilim insanlarının yürüttüğü ve sonuçları bu hafta yayınlanan bir araştırmaya göre, çok sayıda kişinin yaşadığı hanelerde insanların demans yani bunamadan dolayı ölme riskleri daha düşük. Hatta kalabalık evlerde yaşayanlar arasında demansın ilerleyişi de yavaşlıyor.
Öne çıkanlar
- Demansın henüz bilinen bir çaresi yok.
- Araştırmalara göre modern hayatın bir parçası olan çekirdek aileler ve şehirlerin yarattığı yalnızlık demansı tetikleyen en büyük nedenlerden biri.
- Akdeniz diyeti değil Akdenir kültürlerine hakim olan büyük aile demansa karşı koruyor.
Demans yani bunama 21’inci yüzyılın en büyük sağlık krizlerinden biri. Küresel olarak her yıl bir trilyon Avustralya dolarına mal olduğu tahmin ediliyor. Avustralyalılar arasında demans ikinci en sık görülen ölüm sebebi. Avustralyalı kadınlar arasında en yaygın görülen ölüm sebebi.
Demansın henüz bilinen bir çaresi yok. Ancak Adelaide Üniversitesi’nden evrimsel tıp üzerine uzman araştırmacılar, daha kalabalık hanelerde yaşayanların demanstan ölme riskinin daha düşük olduğunu ortaya çıkardı. Hatta kalabalık evlerde yaşayanların demans olunca da ilerlemesini yavaşlatabildiklerini belirtiyorlar.
Demans hastalarının rehabilitasyonu, kaybolan yeteneklerini tekrar kazanmaları için ideal ortamlarda yaşamalarını sağlamaya çalışan Spark Life programın başkanı Hilary Lee, demans hastalarında hastalığın ortaya çıkmasından hemen önce yalnızlık ve izolasyona çok tanık olduklarını, sosyalleşmenin de bu yüzden çok önemli olduğunu söylüyor.
Beynimizin sinirsel ve hormonal yapısı milyonlarca yıl önce oluştu. İlk insan topluluklarında çocukların yetiştirilmesi, bir veya iki kişinin değil tüm toplumun sorumluluğuydu.
Anne, baba, dede, neni, teyzeler ve amcalar, iş birliği içinde sağlıklı bir aile ortamı yaratıyordu. Profesör Henneberg de bu ortamın daha güçlü sinirsel ve hormonal yapılar oluşturduğunu söylüyor.
Aslında insanlığın evrimine bakacak olursak, kalabalık hanelerden uzaklaşmamız çok da uzun bir geçmişe gitmiyor. Bu da küçük aileler, kişisel mesafe ve bireyselliğin ön plana çıktığı modern hayata pek de uygun olmadığımız anlamına geliyor.
Araştırmanın ortaya çıkardığı buldular, hanenin büyüklüğü ile demanstan ölüm riski arasında doğrusal bir bağlantı göstermese de, büyük hanelerde yaşamanın demans olma riskini asgariye indirdiği, olmanız durumunda da ilerlemesini oldukça yavaşlattığı belirgin bir şekilde gösteriyor.
Doçent Michael Woodward, demans hastalarına kalabalık hanelerde yaşamanın iyi gelmesinin mantıklı olduğunu söylüyor. Yeme alışkanlıklarının da demansı etkilediği düşünülüyordu.
Woodword, Akdeniz diyetinin demansa karşı koruduğu düşüncesinin de bir açıdan doğru çıktığını söylüyor. “Tam olarak ne yediğiniz önemli değil, büyük bir aile olarak yemeği hazırlayıp beraber yemeği yemek sizi demanstan koruyor” diyor.
