ÖNE ÇIKANLAR
- İran’ın resmi Mehr Haber Ajansı, Ayetullah Ali Hamaney’in suikasta kurban gittiğini açıkladı. Ülkede 40 günlük yas ilan edildiğini bildirdi. Ancak bazı İranlılar yas tutmuyor. Sosyal medyada yayınlanan görüntülerde, haberin duyulmasının ardından İran'ın Kiraj kentinde sokakta kutlama yapan insanlar görülüyor.
- Devrik İran Şahı'nın sürgündeki oğlu Reza Pahlavi için, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları önemli bir dönüm noktası. Özel kalem müdürü Cameron Khansarinia, bu gelişmelerin rejimin sonunun başlangıcı olduğunu söylüyor.
- Başbakan Anthony Albanese ABD’nin ve İsrail’in İran’a yaptığı saldırıları desteklerken uluslararası yasalara uygun olup olmadığı konusunda yorum yapmadı.
Podcastlarımızı dinlemek ve bizi takip etmek için: https://podfollow.com/sbs-turkish
ABD ve İsrail’in geçen yıl haziran ayında İran’a yönelik düzenlediği 12 günlük savaşta çok sayıda nükleer bilim insanı ve komutan öldürülmüştü. Uluslararası toplumun ABD ve İsrail'in saldırılarına tepkisi ve İran'ın misillemesinin etkisi giderek netleşiyor.
ABD ve İsrail'in saldırılarından birkaç saat sonra toplanan BM Güvenlik Konseyi'nin acil toplantısında, İranlı diplomat Amir Saeid Iravani, ABD ve İsrail'in saldırılarında sivillerin öldürüldüğünü ve yaralandığını söyledi. Saldırıları uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, çatışmanın bölgeye yayılmasından endişe duyuyor.
Uluslararası toplumun bazı üyeleri saldırıları memnuniyetle karşıladı. Ukrayna Dışişleri Bakanı, olanlardan sadece İran’ın sorumlu olduğunu söyledi. İran’ın Rusya’ya askeri mühimmat desteği yaptığı biliniyor.
Ancak diğer dünya liderleri diplomasi yoluna geri dönülmesini desteklediklerini açıkladılar. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran'ın dinî lideri Hamaney'in ABD-İsrail saldırısında öldürüldüğünün doğrulmasından sonra X hesabından bir mesaj paylaştı.
"Ülkem ve milletim adına taziyelerimi iletiyorum. Komşumuz İran’ın Dinî Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in dün gerçekleşen saldırılar sonucunda hayatını kaybetmesinden üzüntü duydum."
Erdoğan’ın Trump ile telefonda konuşup bölgesel gelişmeleri ele aldığı bildirildi.
ABD’de sorgulayanlar var
Amerika Birleşik Devletleri'nde ise siyasi etkiler henüz ortaya çıkıyor. ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, BM'ye Trump'ın doğru şeyi yaptığını söyledi.
Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin de desteğini aldı.
Senato İstihbarat Komitesi Başkanı Tom Cotton, 1979 rehine krizi ve 1983 Beyrut bombalaması da dahil olmak üzere İran'ın ABD’ye yönelik saldırganlığının örneklerini dile getirdi.
Trump, Cumhuriyetçi Parti üzerinde neredeyse tam kontrole sahip olduğu için ondan pek itiraz gelmesi beklenmiyordu.
Tek itiraz eden cumhuriyetçi kongre üyesi Thomas Massie oldu. savaşa karşı olduğunu söyleyerek ABD başkanının askeri harekat için Kongre'nin onayını alması gerektiğini savunan Demokrat Ro Khanna ile birlikte, krizle ilgili bir oylama yapılması için baskı yapıyor.
İran’ın komşu ülkelere gönderdiği füzeler ve İHAlar İsrail dışında, Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn, Umman, Kuveyt Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde büyük hasara ve ölümlere neden oldu.
İran’ın Basra körfezinde konuşlanmış bir abd gemisine gönderdiği İHA da üç Amerikan askerinin ölümüne ve beşinin de yaralanmasına neden oldu.
Avustralya’dan destek
Bu arada Avustralya, krizin yerel etkilerini yönetmek için harekete geçti.
Avustralya Ulusal Güvenlik Konseyi, üst düzey hükümet bakanlarıyla acil bir toplantı düzenledi.
Toplantının ardından Başbakan Anthony Albanese, Dışişleri Bakanı Penny Wong'un daha önceki açıklamalarını destekleyerek, Avustralya'nın saldırılarda hiçbir rol oynamadığını ve saldırılardan önceden haberi olmadığını söyledi.
İran'ın oluşturduğu tehdide müdahale edilmesinin gerektiğini söyledi. Ayrıca aha önce ABD'ye verdiği desteği de yineledi.
İran'daki Avustralyalılara, durumun gelişmesine bağlı olarak mümkün olan en kısa sürede ülkeyi terk etmeleri tavsiye ediliyor.
Ancak Dışişleri Bakanı Senatör Wong, birçok bölgesel hava sahasının kapatıldığını ve dünyanın en büyük havayolu şirketlerinden bazılarının uçuşlarını durdurduğunu, bu durumun insanların evlerine dönmesini zorlaştırabileceğini söyledi.
SBS Türkçeyi Salı hariç hafta içi her gün dinleyebilirsiniz. Bizi ayrıca Facebook’tan takip edebilirsiniz.
