30 yıl önce Avustralya’nın Yüksek Mahkemesi tarihi önemde bir karara imza attı. Mabo kararı olarak bilinen bu hüküm sonrası Eddie Koiki Mabo yerli toprak haklarının babası olarak anılmaya başlandı.
Öne çıkanlar
- Yüksek Mahkeme’nin 3 Haziran 1992’de aldığı karar sonrası Avustralya’nın yerli halklarının toprak ve su yollarında üstündeki geleneksel hakları kabul etti. Hukuki doktrin olarak Terra Nullius etkisiz hale geldi. Terra Nullius doktrinine göre Avustralya toprakları kolonileşme öncesi kimseye ait değildi.
- Yüksek Mahkeme kararı yerli halkın Britanya 1788’de bu topraklara ilk adımını atmadan önce, on binlerce yıl bu topraklarda yaşadığını kabul etti.
- Dava 10 yıl sürdü. 3 Haziran 1992’de, yani bugünden tam 30 yıl önce Yüksek Mahkeme şimdi Mabo kararı olarak bildiğimiz hükme vardı. Ancak Eddie Mabo Avustralya için başlattığı önemli devrimi göremeden vefat etti. Yüksek mahkeme kararını vermeden 5 ay önce 56 yaşında öldü.
- Mabo kararı sonrası Native title act, yani yerli mülkiyet hakkı yasası çıkarıldı ve yerli mülkiyet mahkemesi kuruldu.
Kararın üstünden 30 yıl geçti ancak yerli hukuku uzmanları ve Eddie Mabo’nun ailesi, bu kararı daha da ileriye götürmenin zamanının geldiği kanısında. Tarihi gerçeklerin ortaya çıkmasını hedefleyen Truth Telling süreci ve yerli toplumlarıyla kalıcı anlaşmalara geçmemiz gerektiğini düşünüyorlar.
Share
