ÖNE ÇIKANLAR
- Her eyalet kendi toplu taşıma ağını işletiyor ve bu nedenle kurallar ve ücretler farklılık gösterebilir.
- Ön ödemeli akıllı kartlar tüm büyük şehirlerde mevcut ve ödeme seçenekleri temassız banka kartı işlemlerini içerebilir.
- Gereken ücreti ödeyip ödemediğiniz, tüm ulaşım ağlarında personel ve sokak kameraları tarafından kontrol edilir.
Avustralya'nın her yerinde toplu taşıma mevcut mu?
Avustralyalıların büyük çoğunluğu işe arabayla gider.
1976 yılında Avustralya İstatistik Bürosu (ABS) bu soruyu ilk defa sorduğundan beri bu veri toplanıyor.
Profesör John Nelson, Sydney Üniversitesi Ulaşım ve Lojistik Araştırmaları Enstitüsü'nde Toplu Taşıma Bölüm Başkanı.
Avustralya'nın büyüyen şehirleri ve şehirler arasındaki mesafelerin uzaklığı nedeniyle kırsal bölgelerde toplu taşıma hizmeti sunmanın zor olduğunu söylüyor.
"Çünkü Sydney'den dışarı çıktığınızda, mülklerin çok dağınık olduğunu görüyorsunuz."
Ancak yoğun nüfuslu kentsel alanlarda ve büyük şehirlerde toplu taşıma birçok açıdan daha hızlı, daha ucuz ve hatta bazı kullanıcılar için vazgeçilmez.
Yaşadığım şehirdeki toplu taşıma için ön ödemeli kart nedir?
Her eyalet veya bölgenin kendi ulaşım ağı vardır ve büyük şehirler ve kasabalar nakitsiz ödemeler için akıllı kart bilet sistemi kullanılıyor.
Her eyalet veya bölgenin başkentinde kullanılan ön ödemeli kartlar:
- Sydney’de Opal card
- Melbourne’da Myki
- Brisbane’da go card
- Perth’de SmartRider
- Adelaide’de metroCARD
- Hobart’ta GreenCard
- Darwin’de Tap and Ride Card
- Canberra’da MyWay
Akıllı kartı nasıl kullanırım?
Prof. Nelson, akıllı kart sistemlerinin genellikle kullanımı kolay olduğunu söylüyor.
Ancak daha önce kullanmadıysanız, bilmeniz gerekenler şunlar:
"Genellikle kredi kartı boyutundadır, önceden para yükleyebilir ve otobüs, tren, tramvay veya feribot gibi toplu taşıma sistemlerine erişmek için kullanabilirsiniz."
Kullanım şekli basit.
"Kartı okutup binin ve kartı okutup inin. Bazen kartınızı okutmanız gereken bir kapı veya bariyer vardır. Diğer durumlarda ise kart okuyuculu bir ödeme direği vardır," diye açıklıyor Prof. Nelson.
Akıllı kartların ortak özellikleri arasında gençler ve emekliler için indirim, resmî tatillerde ve hafta sonlarında indirimli ücretler ile günlük ve haftalık fiyat üst ödeme sınırları bulunuyor.
Avustralya'da toplu taşıma için banka kartımı kullanabilir miyim?
Seyahat ettiğiniz yere bağlı olarak, biletleri nakit olarak ödeyebilirsiniz. Örneğin, Batı Avustralya'da kâğıt para ile ödeme hala kabul ediliyor.
Aynı zamanda toplu taşıma için banka kartıyla ödeme yapmak ülke genelinde giderek daha yaygın bir hale geliyor.
New South Wales Ulaşım Koordinatörü Howard Collins, "Henüz tüm eyalet ve şehirlerde bu imkân mevcut değil" diyor.
"Ancak örneğin NSW'de, tüm işlemlerimizin yüzde 60'ı artık banka kartı ile gerçekleştiriliyor. Giderek daha fazla insan kredi veya banka kartlarını, bazen saatlerini veya telefonlarını kullanarak biniş ve iniş işlemlerini gerçekleştiriyor."
Bilet kontrolü yapanların banka kartınızı taradıklarında sadece ödeme bilgilerinizi görebileceğini söylüyor Collins. "Bu nedenle, kredi veya banka kartınızdaki adresler veya diğer bilgiler konusunda endişelenmenize gerek yok."
Yetkili görevliler istasyonlarda ve araçlarda neleri kontrol edebilir?
Yetkili görevliler toplu taşıma araçlarında bilet ve güvenlik kontrolleri yapar. Ayrıca araçlarda ve istasyonlarda CCTV sokak kameraları bulunur.
Charlotte Hayes, insanların güvenlik konularında toplu taşıma personeline güvenle başvurabilmeleri gerektiğini söylüyor.
Hayes, Batı Avustralya Toplu Taşıma Kurumu'nda Müşteri Stratejisi ve İletişimden Sorumlu İcra Direktörü.
"Güvenlik personelimiz yardım etmek için orada. Antisosyal davranışlara tanık olursanız veya istenmeyen davranışlara maruz kalırsanız, rahatlıkla bir güvenlik görevlisine başvurabilirsiniz" diyor Hayes.
Toplu taşıma suçları nelerdir?
Toplu taşıma suçları, para cezası veya suç duyurusuna neden olabilecek bilet ve davranış suçlarını içeriyor.
Avustralya genelinde geçerli olan örnekler şunlar:
- geçerli bir bilet olmadan seyahat etmek veya
- indirim hakkınızı kanıtlayamadan seyahat etmek
- sigara içmek ve alkol kullanmak
- koltuğa ayak koymak
Para cezası alırsam ne olur?
Haksız yere para cezası aldığınızı düşünüyorsanız, hukuki yardım alabilir veya toplu taşıma kurumuna itirazda bulunabilirsiniz.
"İhlalleri inceleyen bir ekip var. Kurumun internet sitesine gidin ve ihlale itiraz etmenin yollarını öğrenin" diyor Hayes.
"Cezayı boş verip unutmayın. Çünkü bu cezalar artabilir ve kredi notunuzu, ehliyet alabilme şansınızı ve diğer önemli şeyleri etkileyebilir."
Avustralya'da toplu taşıma araçlarında davranış kuralları
Avustralya genelinde toplu taşıma araçlarını kullanırken geçerli olan genel kurallar ve beklentiler şunlardır:
- Sürücüyü rahatsız etmemek
- İhtiyacı olanlara koltuğunuzu vermek
- Binmeden önce içerideki yolcuların inmesine izin vermek
- Çantaları koltuklara koymamak
- Koku yapan yiyecekleri yemekten kaçınmak
Yolculukta sessiz olmak zorunda mıyım?
Avustralya'nın tüm ulaşım ağlarında yolcuların daha sessiz konuşmaları ve müzik sesini kısmaları beklenir.
Hayes, bir alanı paylaşmanın diğer yolcularla gürültüyü paylaşmak anlamına geldiğini unutmayın diyor.
"Toplu taşıma sisteminin herkes için işlevsel olmasını sağlayan şey, bu tür küçük görgü kurallarıdır."
Sydney Üniversitesi'nden Prof. Nelson, 'sessiz' olarak belirlenmiş bir alanda olup olmadığınızı her zaman kontrol etmenizi tavsiye ediyor.
"Bu, yüksek sesle konuşmamanız ve telefon mesajları almamanız anlamına gelir. Sessiz vagonlarda genelde kurallara saygı gösterilir. İnsanlar, hiç tanımadıkları birinin dönüp 'Konuşmayı keser misiniz? Sessiz vagondasınız' demesine şaşırmamalı."
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
